Η Κομισιόν εξετάζει την άρση των περιορισμών για τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών στη γεωργία – Τα οφέλη, οι κίνδυνοι και οι αντιδράσεις
Μια διαφορετική αποστολή φαίνεται πως θέλει να αναθέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση στα drones, τα οποία τα τελευταία χρόνια έχουν συνδεθεί κυρίως με πολεμικές επιχειρήσεις και στρατιωτικές αποστολές.
Σύμφωνα με το Politico, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει την αλλαγή του ισχύοντος πλαισίου, ώστε να επιτραπεί ευρύτερα η χρήση γεωργικών drones για την εφαρμογή φυτοπροστατευτικών προϊόντων στις καλλιέργειες.
Η συγκεκριμένη αλλαγή εντάσσεται στην ευρύτερη αναθεώρηση των ευρωπαϊκών κανόνων για τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα και θεωρείται ένα από τα λιγότερο αμφιλεγόμενα σημεία της μεταρρύθμισης, καθώς αρκετά κράτη-μέλη ζητούν εδώ και χρόνια μεγαλύτερη ευελιξία.
Από την τεχνολογία αιχμής στο χωράφι
Τα γεωργικά drones έχουν εξελιχθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία και πλέον χρησιμοποιούνται διεθνώς για την παρακολούθηση των καλλιεργειών, τον εντοπισμό προβλημάτων και την εφαρμογή προϊόντων με μεγαλύτερη ακρίβεια.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι η τεχνολογία θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για τη λεγόμενη γεωργία ακριβείας, περιορίζοντας τόσο τη χρήση χημικών όσο και το κόστος για τους παραγωγούς.
«Η Ευρώπη διαθέτει το ταλέντο και την τεχνολογία για να ηγηθεί στην ψηφιακή γεωργία. Τώρα πρέπει να διασφαλίσουμε ότι οι αγρότες θα επωφεληθούν από αυτήν», έχει αναφέρει ο επίτροπος Γεωργίας Κριστόφ Χάνσεν.
Γιατί οι ψεκασμοί με drones είναι σήμερα περιορισμένοι
Η χρήση drones για αεροψεκασμούς προσκρούει στους ευρωπαϊκούς κανόνες για τη βιώσιμη χρήση των φυτοφαρμάκων, οι οποίοι περιορίζουν γενικότερα την εφαρμογή φυτοπροστατευτικών προϊόντων από αέρος.
Οι περιορισμοί έχουν θεσπιστεί κυρίως λόγω ανησυχιών για τη διασπορά των χημικών, την προστασία του περιβάλλοντος και την έκθεση ανθρώπων σε φυτοπροστατευτικές ουσίες.
Ωστόσο, το συγκεκριμένο πλαίσιο δημιουργήθηκε πριν από την εξάπλωση των σύγχρονων γεωργικών drones. Σήμερα, οι εθνικές αρχές μπορούν να επιτρέπουν τη χρήση τους μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, όπως σε δύσβατες καλλιέργειες ή περιοχές όπου η χρήση τρακτέρ είναι ιδιαίτερα δύσκολη.
Στόχος λιγότερα φυτοφάρμακα
Οι υποστηρικτές της τεχνολογίας υποστηρίζουν ότι τα drones μπορούν να κάνουν πιο στοχευμένες εφαρμογές.
Ένα drone μπορεί να εντοπίζει σημεία μιας καλλιέργειας που αντιμετωπίζουν πρόβλημα και να εφαρμόζει φυτοπροστατευτικά προϊόντα μόνο εκεί όπου χρειάζεται. Με αυτόν τον τρόπο, εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να περιοριστούν η συνολική χρήση χημικών, το κόστος παραγωγής και οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Παράλληλα, σε ορισμένες περιπτώσεις τα drones θα μπορούσαν να περιορίσουν την έκθεση των εργαζομένων σε φυτοφάρμακα, καθώς μειώνεται η ανάγκη για χειροκίνητους ψεκασμούς.
Η Κομισιόν αναγνωρίζει τα κενά
Παρά τα πλεονεκτήματα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ότι υπάρχουν ακόμη ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια της συγκεκριμένης πρακτικής.
Μεταξύ άλλων, χρειάζεται να αποσαφηνιστεί ο βαθμός στον οποίο ο άνεμος μπορεί να μεταφέρει τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα εκτός της περιοχής εφαρμογής, αλλά και ποια συστήματα drones προσφέρουν τη μεγαλύτερη ακρίβεια.
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις ζητούν, από την πλευρά τους, μεγαλύτερη προσοχή μέχρι να υπάρξουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα.
Ανησυχίες και για το κόστος
Πέρα από τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, στο τραπέζι βρίσκεται και το ζήτημα του κόστους.
Η πρόσβαση σε προηγμένα συστήματα γεωργικών drones ενδέχεται να είναι ευκολότερη για μεγάλες αγροτικές εκμεταλλεύσεις, προκαλώντας ανησυχίες ότι η τεχνολογία θα μπορούσε να διευρύνει το χάσμα μεταξύ μεγάλων και μικρότερων παραγωγών.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί προβληματισμοί για ζητήματα προστασίας προσωπικών δεδομένων, καθώς τα drones μπορούν να συλλέγουν μεγάλο όγκο πληροφοριών από τις αγροτικές εκτάσεις.
Το επόμενο βήμα της Ευρώπης
Η χαλάρωση των περιορισμών για τα γεωργικά drones αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής προσπάθειας για την προώθηση της ψηφιακής γεωργίας, με την τεχνητή νοημοσύνη, τους δορυφόρους και τα συστήματα γεωργίας ακριβείας να αποκτούν ολοένα μεγαλύτερο ρόλο.
Η πρόταση, πάντως, αποτελεί μόνο ένα κομμάτι ενός ευρύτερου πακέτου μεταρρυθμίσεων, το οποίο περιλαμβάνει και ζητήματα που προκαλούν πολύ μεγαλύτερες πολιτικές αντιδράσεις.
Εφόσον τελικά εγκριθεί το νέο πλαίσιο, τα drones θα μπορούσαν να περάσουν από τα πεδία των πολεμικών επιχειρήσεων σε έναν εντελώς διαφορετικό χώρο: τα ευρωπαϊκά χωράφια, όπου θα χρησιμοποιούνται ως εργαλεία γεωργίας ακριβείας.

