Συναγερμός στην Αθήνα μετά την είσοδο του τουρκικού drone στο FIR Αθηνών – Στο επίκεντρο ξανά οι θαλάσσιες ζώνες και οι ελληνικές πρωτοβουλίες
Νέα ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις προκαλεί η πτήση τουρκικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους στην περιοχή μεταξύ Σαμοθράκης και Λήμνου.
Το τουρκικό UAV εισήλθε στο FIR Αθηνών και, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, παραβίασε τον ελληνικό εναέριο χώρο, με την Πολεμική Αεροπορία να αντιδρά άμεσα. Ζεύγος ελληνικών F-16 απογειώθηκε προκειμένου να αναγνωρίσει και να αναχαιτίσει το τουρκικό αεροσκάφος.
Το περιστατικό έρχεται να προστεθεί στις τελευταίες κινήσεις της Άγκυρας στο Αιγαίο, σε μια περίοδο κατά την οποία το κλίμα μεταξύ των δύο χωρών εμφανίζει εκ νέου σημάδια έντασης.
Η νέα εξέλιξη σημειώνεται λίγες μόλις ώρες μετά τις τουρκικές προειδοποιήσεις για πιθανή εγκατάσταση βάσης UAV στη Ρόδο. Η Άγκυρα χαρακτήρισε ένα τέτοιο ενδεχόμενο απειλή για την «ειρήνη και τη σταθερότητα» στην περιοχή.
Από τα «ήρεμα νερά» στην επανεμφάνιση της έντασης
Στην Αθήνα εξετάζουν πλέον εάν οι τελευταίες τουρκικές κινήσεις αποτελούν μεμονωμένα μηνύματα πίεσης ή εάν προμηνύουν επιστροφή σε μια πιο ενεργή πολιτική αμφισβητήσεων και προκλήσεων επί του πεδίου.
Την ίδια ώρα, οι προσπάθειες των υπουργών Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας, Γιώργου Γεραπετρίτη και Χακάν Φιντάν, για τη διατήρηση διαύλων επικοινωνίας και τη δημιουργία προϋποθέσεων προσέγγισης φαίνεται να αντιμετωπίζουν νέες δυσκολίες.
Βασικό σημείο τριβής παραμένει η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών, με Αθήνα και Άγκυρα να διατηρούν διαφορετικές θέσεις ως προς την εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.
Τα θαλάσσια πάρκα στο νέο μέτωπο αντιπαράθεσης
Παράλληλα, η Άγκυρα έχει εντείνει τις αντιδράσεις της απέναντι σε ελληνικές πρωτοβουλίες στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η δημιουργία θαλάσσιων πάρκων, αλλά και οι διαφορετικές θέσεις των δύο χωρών για τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών στις θαλάσσιες ζώνες, προσθέτουν ένα ακόμη πεδίο αντιπαράθεσης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περιοχή μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης, όπου οι διαφορετικές προσεγγίσεις Αθήνας και Άγκυρας για τις θαλάσσιες ζώνες συνδέονται με ευρύτερες τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο.
Την ίδια στιγμή, η Άγκυρα επαναφέρει τη θεωρία των «γκρίζων ζωνών», ενώ αμφισβητεί ελληνικές πρωτοβουλίες που σχετίζονται με την ενέργεια, τις υποδομές και την αξιοποίηση του θαλάσσιου χώρου.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» στο προσκήνιο
Οι εξελίξεις εντάσσονται, σύμφωνα με την ελληνική εκτίμηση, στη γενικότερη στρατηγική της Τουρκίας που αποτυπώνεται στη θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας», με στόχο την ενίσχυση των τουρκικών διεκδικήσεων και της επιρροής της Άγκυρας σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Στο ίδιο πλαίσιο βρίσκονται οι ενεργειακές εξελίξεις, η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, οι έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και η αμυντική παρουσία της Ελλάδας στα νησιά.
Το ερώτημα που καλείται πλέον να απαντήσει η Αθήνα είναι εάν η Άγκυρα περιορίζεται σε μια νέα περίοδο έντονης ρητορικής και συμβολικών κινήσεων ή εάν προετοιμάζει πιο ενεργή επιστροφή στις προκλήσεις επί του πεδίου.
Παρά τη σχετική αποκλιμάκωση των προηγούμενων ετών, οι δύο χώρες εξακολουθούν να διατηρούν σημαντικές διαφορές σε ζητήματα που αφορούν το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η Αθήνα διαμηνύει ότι οι ελληνικές πρωτοβουλίες θα συνεχίσουν να υλοποιούνται στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και του ευρωπαϊκού κεκτημένου, ενώ παρακολουθεί στενά τις τουρκικές κινήσεις προκειμένου να αποτραπεί η δημιουργία νέων τετελεσμένων.
Το νέο επεισόδιο με το UAV προσθέτει έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα των τελευταίων εξελίξεων και επαναφέρει το ερώτημα εάν τα «ήρεμα νερά» στο Αιγαίο αρχίζουν να δίνουν τη θέση τους σε μια νέα περίοδο έντασης.
