Η θερμοκρασία στον Ειρηνικό ξεπέρασε ήδη το προηγούμενο ρεκόρ του 2015 και μπορεί να ανέβει και άλλο – Οι επιστήμονες προειδοποιούν για ακραίες θερμοκρασίες, πυρκαγιές, ξηρασίες και πλημμύρες
Το Ελ Νίνιο σπάει το ένα ρεκόρ μετά το άλλο και το πιο ανησυχητικό είναι ότι δεν έχει φτάσει ακόμη στο αποκορύφωμά του. Η θερμοκρασία στην καρδιά του φαινομένου στον Ειρηνικό Ωκεανό έφτασε τους 3,05°C, ξεπερνώντας το προηγούμενο ιστορικό υψηλό των 3,02°C που είχε καταγραφεί το 2015.
Η θερμοκρασία στην περιοχή-κλειδί του Ειρηνικού έχει φτάσει πλέον τους 3,05°C, όταν το προηγούμενο ρεκόρ ήταν 3,02°C, στα τέλη Νοεμβρίου του 2015. Οι τιμές αυτές υπολογίζονται σε σχέση με τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020.
Το νέο ρεκόρ αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω της χρονικής συγκυρίας: οι επιστήμονες περιμένουν ότι το φαινόμενο θα συνεχίσει να ενισχύεται.
Η κορύφωση μπορεί να φέρει ακόμη υψηλότερες θερμοκρασίες
Ο δείκτης ONI (Nino3.4), που αποτελεί μία από τις βασικές μετρήσεις για το Ελ Νίνιο και βασίζεται σε στοιχεία της αμερικανικής NOAA, βρίσκεται μόλις 0,01°C κάτω από το προηγούμενο ρεκόρ του 2015.
Οι περισσότερες μετεωρολογικές μετρήσεις χρησιμοποιούν ως σημείο αναφοράς έναν κυλιόμενο μέσο όρο 30 ετών. Η συγκεκριμένη μέθοδος συνυπολογίζει και τη γενικότερη άνοδο της θερμοκρασίας του πλανήτη που έχει προκληθεί από την ανθρώπινη δραστηριότητα.
Οι προβλέψεις που αξιολόγησε ο κλιματολόγος Zeke Hausfather, με βάση τον μέσο όρο 14 διαφορετικών μοντέλων, δείχνουν ότι η θερμοκρασία μπορεί να φτάσει τους 4,0°C τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο.
Ο Hausfather χαρακτήρισε την πιθανή αυτή εξέλιξη «απίστευτη», ενώ άλλοι επιστήμονες έχουν μιλήσει για φαινόμενο «επιπέδου Godzilla».
Για να χαρακτηριστεί ένα φαινόμενο ως Ελ Νίνιο, η άνοδος της θερμοκρασίας πρέπει να ξεπερνά τους 0,5°C, ενώ πάνω από τους 2°C γίνεται λόγος για υπερ-Ελ Νίνιο ή super El Niño.
Το Ελ Νίνιο έρχεται σε έναν ήδη θερμότερο πλανήτη
Η ένταση του φαινομένου αποκτά διαφορετική διάσταση επειδή εκδηλώνεται σε ένα κλιματικό σύστημα που έχει ήδη θερμανθεί σημαντικά.
Το συγκεκριμένο Ελ Νίνιο εκτιμάται ότι μπορεί να είναι το ισχυρότερο των τελευταίων 1.000 ετών, ενώ η πρόσθετη θερμότητα που θα προκαλέσει στην ατμόσφαιρα αναμένεται να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις ήδη αυξημένες θερμοκρασίες.
Μάλιστα, ο συνδυασμός των δύο παραγόντων έχει οδηγήσει σε εκτιμήσεις ότι το 2027 μπορεί να καταρρίψει τα προηγούμενα θερμοκρασιακά ρεκόρ και να γίνει το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ.
Η κλιματική κρίση, η οποία συνδέεται με τη ρύπανση από την καύση ορυκτών καυσίμων, έχει ήδη ενισχύσει ακραία καιρικά φαινόμενα και έχει προκαλέσει ανθρώπινες απώλειες. Το Ελ Νίνιο προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα πίεσης, μεταβάλλοντας τα καιρικά μοτίβα σε πολλές περιοχές του κόσμου.
Πυρκαγιές, ξηρασία και προβλήματα στο εμπόριο
Οι πρώτες συνέπειες είναι ήδη ορατές. Στην Ινδονησία, οι θερμές και ξηρές συνθήκες έχουν οδηγήσει σε πυρκαγιές-ρεκόρ, ενώ η ατμοσφαιρική ρύπανση έχει φτάσει σε θανατηφόρα επίπεδα.
Στην Ινδία, οι ζωτικής σημασίας βροχοπτώσεις των μουσώνων έχουν περιοριστεί. Την ίδια στιγμή, η ξηρασία στην Κεντρική Αμερική και την Καραϊβική προκαλεί απώλειες στις καλλιέργειες.
Σημαντικές είναι και οι επιπτώσεις στις μεταφορές και το εμπόριο, καθώς τα χαμηλά επίπεδα νερού στη Διώρυγα του Παναμά έχουν ήδη οδηγήσει σε επιβράδυνση της εμπορικής δραστηριότητας.
Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (WFP) είχε προειδοποιήσει τον Αύγουστο ότι οι συνέπειες του Ελ Νίνιο θα μπορούσαν να οδηγήσουν περίπου 50 εκατομμύρια ανθρώπους σε οξεία πείνα, ενώ παράλληλα αναμένεται να αυξήσουν τις τιμές.
Έρχονται ισχυρές βροχές και πλημμύρες
Η εικόνα δεν είναι ίδια σε ολόκληρο τον πλανήτη. Το Ελ Νίνιο συνδέεται σε ορισμένες περιοχές με περισσότερες βροχοπτώσεις και πλημμύρες.
Περού και Χιλή αντιμετωπίζουν ήδη προβλήματα, ενώ οι καιρικές συνθήκες έχουν επηρεάσει και την πρόσβαση στο Μάτσου Πίτσου.
Στο Κέρας της Αφρικής υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για καταρρακτώδεις βροχές, ενώ οι νότιες ΗΠΑ αναμένεται να αντιμετωπίσουν ισχυρές βροχοπτώσεις τον χειμώνα.
Στο νότιο ημισφαίριο, οι προβλέψεις κάνουν λόγο για θερμότερο και ξηρότερο καλοκαίρι. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο πυρκαγιών και ξηρασίας σε Αυστραλία και Νότια Αφρική.
Παράλληλα, οι τυφώνες στον Ειρηνικό αναμένεται να είναι ισχυρότεροι. Στον Ατλαντικό, αντίθετα, το Ελ Νίνιο περιορίζει τη δραστηριότητα των τυφώνων, με το αξιοσημείωτο στοιχείο ότι μέχρι στιγμής δεν έχει εμφανιστεί κανένας φέτος.
Οι επιστήμονες φοβούνται ότι η κλιματική κρίση αλλάζει τα δεδομένα
Το μεγαλύτερο ερώτημα για τους επιστήμονες είναι πώς θα συμπεριφερθεί το Ελ Νίνιο σε έναν πλανήτη που θερμαίνεται διαρκώς.
Οι βασικές επιπτώσεις του φαινομένου είναι γνωστές, όμως η κλιματική κρίση μπορεί να λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά και να αλλάξει τα μέχρι σήμερα γνωστά μοτίβα. Αυτό θα μπορούσε να κάνει ακόμη δυσκολότερη την προετοιμασία κρατών και κοινοτήτων απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός του ΟΗΕ έχει ήδη ξεκινήσει τη μεγαλύτερη κινητοποίηση στην 50χρονη ιστορία του, προκειμένου να στηρίξει τις εθνικές μετεωρολογικές υπηρεσίες στην παροχή «προβλέψεων που σώζουν ζωές».
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, είχε προειδοποιήσει νωρίτερα τον Σεπτέμβριο: «Το Ελ Νίνιο υπερδιογκώνεται μπροστά στα μάτια μας. Η επιστήμη δεν αφήνει κανένα περιθώριο αμφιβολίας: ο πλανήτης βρίσκεται σε αχαρτογράφητα νερά και ο κόσμος βρίσκεται στη ζώνη κινδύνου ακραίων καιρικών φαινομένων. Ο αγώνας πλέον είναι ανάμεσα στους αυξανόμενους κινδύνους και στη δέσμευσή μας να αναλάβουμε δράση για το κλίμα και να προστατεύσουμε τους ανθρώπους».
«Μία από τις μεγαλύτερες ανατροπές εδώ και μία χιλιετία»
Ακόμη πιο έντονη είναι η προειδοποίηση του καθηγητή Bill McGuire. «Αυτό που συμβαίνει στον ισημερινό Ειρηνικό είναι απίστευτο και θα μπορούσε κάλλιστα να σηματοδοτεί μία από τις μεγαλύτερες παγκόσμιες ανατροπές των καιρικών συνθηκών εδώ και μία χιλιετία», δήλωσε ο καθηγητής Bill McGuire στον Guardian την Τρίτη. «Θα προκαλέσει μια σειρά από καιρικές καταστροφές σε ολόκληρο τον κόσμο.»
Ο ίδιος αναφέρθηκε και στο οικονομικό κόστος των ισχυρών επεισοδίων Ελ Νίνιο: «Ενώ η μεγάλη ύφεση του 2008 είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση του παγκόσμιου ΑΕΠ κατά περίπου 2 τρισεκατομμύρια δολάρια, το υπερ-Ελ Νίνιο του 1997–98 προκάλεσε απώλειες 5,7 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.»
Το προηγούμενο αυτό ισχυρό Ελ Νίνιο, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, έχει ήδη ξεπεραστεί από το σημερινό φαινόμενο.
Έρευνα δείχνει ισχυρότερα επίπεδα Ελ Νίνιο
Τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν επίσης ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη ενισχύει πλέον τους κύκλους του Ελ Νίνιο. Αυτοί, με τη σειρά τους, μπορούν να εντείνουν τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
Για να εξετάσουν πώς εξελίσσονταν τα φαινόμενα στο παρελθόν, οι ερευνητές έχουν χρησιμοποιήσει στοιχεία από κοράλλια, δακτυλίους δέντρων και ιστορικά έγγραφα.
Με βάση αυτή την ανάλυση, ο Hausfather ανέφερε ότι κανένα Ελ Νίνιο δεν έχει φτάσει σε αντίστοιχο επίπεδο κατά την τελευταία χιλιετία.
Και το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι το σημερινό φαινόμενο δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει την πορεία του προς την κορύφωσή του.
