Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος Ελλάδας–ΗΠΑ ανοίγει τη συζήτηση για την επόμενη μέρα της συνεργασίας – Η Αθήνα προσβλέπει σε συγκεκριμένα αποτελέσματα
Με την άμυνα, την ενέργεια και την περιφερειακή ασφάλεια στο επίκεντρο, ο Μάρκο Ρούμπιο επισκέπτεται την Αθήνα την προσεχή εβδομάδα, σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων. Για την ελληνική πλευρά, το ζητούμενο είναι η στενή σχέση με την Ουάσιγκτον να μεταφραστεί σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, επενδύσεις και ουσιαστική στήριξη στους σχεδιασμούς της χώρας.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών θα ηγηθεί της αντιπροσωπείας των ΗΠΑ στον 6ο Στρατηγικό Διάλογο. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έχει ανακοινώσει ότι η επίσκεψη εντάσσεται στην περιοδεία του σε Ισλανδία, Ελλάδα και Πορτογαλία, από τις 5 έως τις 8 Οκτωβρίου, κατονομάζοντας ως βασικές προτεραιότητες την αμυντική συνεργασία και την περιφερειακή και ενεργειακή ασφάλεια.
Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσιογραφικές πληροφορίες, ο Ρούμπιο αναμένεται στην Αθήνα το βράδυ της Τρίτης 6 Οκτωβρίου. Οι κύριες επαφές προγραμματίζονται για την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου, με συναντήσεις με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη και τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Ο Στρατηγικός Διάλογος αποτελεί τον θεσμικό μηχανισμό μέσω του οποίου οι δύο χώρες εξετάζουν τη συνεργασία τους και καθορίζουν τις επόμενες προτεραιότητες. Η σημασία του συγκεκριμένου γύρου βρίσκεται στη σύνδεση της άμυνας με την ενεργειακή ασφάλεια: οι στρατιωτικές υποδομές, οι μεταφορές και οι διαδρομές ενεργειακού εφοδιασμού αποκτούν μεγαλύτερο βάρος μέσα στις σημερινές κρίσεις.
Σούδα και Αλεξανδρούπολη: “Τα κλειδιά”
Στο αμυντικό σκέλος, η Σούδα και η Αλεξανδρούπολη αποτελούν βασικά σημεία της συνεργασίας. Παράλληλα, σύμφωνα με τα ελληνικά δημοσιεύματα, αναμένεται να συζητηθούν τα εξοπλιστικά προγράμματα και οι δυνατότητες περαιτέρω υποστήριξης των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Η συζήτηση, πάντως, δεν προεξοφλεί νέες παραχωρήσεις στρατιωτικού υλικού ή πρόσθετες δεσμεύσεις.
Κάθετος Διάδρομος: Η “μεγάλη επένδυση”, κυριολεκτικά και μεταφορικά
Στην ενέργεια, ιδιαίτερη θέση έχει ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου, που συνδέεται με τη μεταφορά αερίου από την Ελλάδα προς αγορές της Νοτιοανατολικής και Ανατολικής Ευρώπης. Για την Ουάσιγκτον, η ενίσχυση αυτών των διαδρομών συνδυάζει την ενεργειακή διαφοροποίηση της περιοχής με τις εμπορικές προοπτικές του αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου. Για την Αθήνα, δημιουργεί δυνατότητες ενίσχυσης του ρόλου της ως πύλης ενεργειακού εφοδιασμού.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η δραστηριοποίηση αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών στις ελληνικές έρευνες υδρογονανθράκων. Στο «Μπλοκ 2» του βορειοδυτικού Ιονίου συμμετέχουν η ExxonMobil, η Energean και η HELLENiQ ENERGY, με την ερευνητική γεώτρηση να προγραμματίζεται για το 2027, υπό την προϋπόθεση εξασφάλισης των απαραίτητων αδειών. Πρόκειται για ερευνητικό βήμα, χωρίς ακόμη επιβεβαιωμένο αποτέλεσμα ως προς την ύπαρξη εκμεταλλεύσιμου κοιτάσματος.
Γιατί ο Λευκός Οίκος επικεντρώνεται στην Ανατολική Μεσόγειο
Ένα ακόμη σημαντικό θέμα είναι ο Great Sea Interconnector, ο σχεδιασμός για την ηλεκτρική σύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και, σε επόμενο στάδιο, Ισραήλ. Το έργο αποσκοπεί στη σύνδεση της Κύπρου με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο και έχει ευρύτερη περιφερειακή σημασία. Η ενδεχόμενη συζήτησή του στις επαφές δεν ισοδυναμεί, ωστόσο, με αμερικανική χρηματοδότηση ή εγγύηση υλοποίησης.
Οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις και η συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και ΗΠΑ μέσω του σχήματος «3+1» συμπληρώνουν την αναμενόμενη ατζέντα. Το ανακοινωμένο ταξίδι δεν περιλαμβάνει την Άγκυρα· αυτό, από μόνο του, δεν τεκμηριώνει αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στην Τουρκία.
Η επίσκεψη επιβεβαιώνει τη σημασία που αποδίδουν οι ΗΠΑ στη συνεργασία με την Ελλάδα. Το ουσιαστικό της αποτύπωμα θα φανεί μετά τις συνομιλίες: στις συγκεκριμένες συμφωνίες, στα χρονοδιαγράμματα και στις πολιτικές διατυπώσεις που θα συνοδεύσουν την επόμενη φάση των διμερών σχέσεων.
