Σαφή προειδοποίηση προς την Άγκυρα απηύθυνε από τουρκικό έδαφος η Επίτροπος Διεύρυνσης, Μάρτα Κος, υπογραμμίζοντας ότι οι εξελίξεις στα θεμελιώδη δικαιώματα απομακρύνουν την Τουρκία από τον στόχο της ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Κος μίλησε την Παρασκευή στην Αδριανούπολη, όπου παρέστη στα εγκαίνια σιδηροδρομικού έργου με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Τόνισε ότι οι Βρυξέλλες επιθυμούν στενότερη συνεργασία με την Τουρκία, αλλά εξακολουθούν να διατηρούν σοβαρές επιφυλάξεις για τα δημοκρατικά πρότυπα στη χώρα.
Προειδοποίηση για ελευθερίες και δημοκρατία
Στο επίκεντρο της κριτικής της Επιτρόπου βρίσκονται η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων και η λειτουργία της τοπικής δημοκρατίας.
Όπως επισήμανε, οι πρόσφατες εξελίξεις σε αυτούς τους τομείς διευρύνουν την απόσταση ανάμεσα στην Τουρκία και την ευρωπαϊκή της προοπτική. Προανήγγειλε ότι οι ανησυχίες αυτές θα αποτυπωθούν στην ετήσια έκθεση της Επιτροπής για τη διεύρυνση, που αναμένεται στις 28 Οκτωβρίου, δηλώνοντας ότι θα παρουσιάσει δημόσια και με σαφήνεια τα δεδομένα.
Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις, οι οποίες ξεκίνησαν το 2005, παραμένουν ουσιαστικά παγωμένες, με το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα να αποτελούν βασικά σημεία διαφωνίας.
Η καλή γειτονία καθορίζει τα επόμενα βήματα
Η Κος συνέδεσε επίσης την περαιτέρω προσέγγιση ΕΕ–Τουρκίας με τις σχέσεις της Άγκυρας με τα γειτονικά κράτη που είναι μέλη της Ένωσης.
Υπογράμμισε ότι η ενίσχυση της καλής γειτονίας είναι απαραίτητη για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης και θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τα περιθώρια προόδου στις ευρωτουρκικές σχέσεις. Η τοποθέτηση έχει ιδιαίτερη σημασία για τις σχέσεις με την Ελλάδα, χωρίς η Επίτροπος να την κατονομάσει στη συγκεκριμένη αναφορά.
Η στρατηγική σημασία της Τουρκίας
Παρά την αυστηρή κριτική, η Επίτροπος διατήρησε ανοιχτή την προοπτική μιας σχέσης συνεργασίας και αμοιβαίου οφέλους, επισημαίνοντας ότι οι γεωπολιτικές συνθήκες στην Ευρώπη έχουν αλλάξει.
Αναφέρθηκε ειδικά στη Μαύρη Θάλασσα και στις επιθέσεις με drones εναντίον πλοίων, ως παραδείγματα που αναδεικνύουν την ανάγκη συνεργασίας με την Τουρκία. Υπενθύμισε, μάλιστα, ότι κατά την επίσκεψή της στην Άγκυρα τον Φεβρουάριο είχε ζητήσει να εξεταστεί η σχέση με νέα ματιά.
Η ευρωπαϊκή προσέγγιση συνδυάζει, έτσι, την αναγνώριση της στρατηγικής σημασίας της Τουρκίας με σαφείς απαιτήσεις για δημοκρατικά δικαιώματα και σχέσεις καλής γειτονίας.
