Πώς η επαφή με κατάλληλα εκπαιδευμένα ζώα βοηθά παιδιά και ενηλίκους να μειώσουν το στρες και να εκφράσουν τα συναισθήματά τους
Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η αναζήτηση κατάλληλης υποστήριξης βρίσκονται στο επίκεντρο της Παγκόσμιας Ημέρας Ψυχικής Υγείας, η οποία τιμάται κάθε χρόνο στις 10 Οκτωβρίου.
Παρά την αυξανόμενη ενημέρωση, αρκετοί άνθρωποι εξακολουθούν να αποφεύγουν την αναζήτηση βοήθειας λόγω κοινωνικών προκαταλήψεων ή της αντίληψης ότι πρέπει να αντιμετωπίσουν μόνοι τους κάθε δυσκολία.
Ειδικοί που μίλησαν στο ΕΡΤnews υπογράμμισαν ότι η φροντίδα της ψυχικής υγείας αποτελεί διαρκή διαδικασία και χρειάζεται να αρχίζει από τη στιγμή που εμφανίζονται τα πρώτα ανησυχητικά σημάδια.
Ένας άνθρωπος μπορεί να συνεχίζει να εργάζεται, να σπουδάζει ή να ανταποκρίνεται στις καθημερινές του υποχρεώσεις και ταυτόχρονα να βιώνει έντονη ψυχική πίεση. Οι επίμονες διαταραχές του ύπνου, η αυξημένη ευερεθιστότητα και η δυσκολία διαχείρισης αρνητικών συναισθημάτων αποτελούν ενδείξεις που δεν πρέπει να αγνοούνται.
Ανάλογη προσοχή απαιτείται και στους εφήβους, οι οποίοι συχνά δυσκολεύονται να περιγράψουν όσα αισθάνονται ή να ζητήσουν υποστήριξη από το οικογενειακό και σχολικό τους περιβάλλον.
Στήριξη σε 491 παιδιά μέσα σε έξι μήνες
Την ανάγκη για έγκαιρη παρέμβαση αναδεικνύουν και τα στοιχεία που δημοσιοποίησε «Το Χαμόγελο του Παιδιού» με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας.
Κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, 491 παιδιά έλαβαν υποστήριξη για ζητήματα που σχετίζονται με την ψυχική τους υγεία. Η πλειονότητα των περιστατικών αφορούσε εφήβους, κυρίως κορίτσια.
Τα δεδομένα υπογραμμίζουν τη σημασία της εύκολης πρόσβασης σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας, αλλά και της δημιουργίας ενός ασφαλούς περιβάλλοντος στο οποίο τα παιδιά μπορούν να μιλήσουν χωρίς φόβο, ενοχή ή στιγματισμό.
Πώς μπορούν να βοηθήσουν οι σκύλοι θεραπείας
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη συμβολή των σκύλων θεραπείας ως συμπληρωματικού μέσου υποστήριξης παιδιών, εφήβων και ενηλίκων.
Αφορμή αποτέλεσε η παρουσία του Βαγγέλη, ενός δεκάχρονου λαμπραντόρ, στην εκπομπή «Σαββατοκύριακο από τις 5». Όπως εξήγησε η εκπαιδεύτρια και χειρίστριά του, η επαφή με έναν κατάλληλα εκπαιδευμένο σκύλο μπορεί να βοηθήσει στη χαλάρωση και στη μείωση του στρες.
Μέσα από τη φροντίδα και την αλληλεπίδραση με το ζώο, τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα να εξασκηθούν στην αναγνώριση και στον σεβασμό των ορίων. Παράλληλα, μπορούν να ενισχύσουν τον αυτοέλεγχο, την αυτοπεποίθηση και την ικανότητά τους να επικοινωνούν.
Η εκπαίδευση ενός σκύλου θεραπείας αρχίζει από μικρή ηλικία και συνεχίζεται σε όλη τη διάρκεια της δραστηριότητάς του. Ο Βαγγέλης, για παράδειγμα, εκπαιδεύεται από την ηλικία των τεσσάρων μηνών.
Η αλληλεπίδραση στο πλαίσιο των συνεδριών
Κατά τη διάρκεια των συνεδριών, ο σκύλος μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα επικοινωνίας ανάμεσα στον επαγγελματία ψυχικής υγείας και στο άτομο που δέχεται υποστήριξη.
Οι δραστηριότητες προσαρμόζονται στις ανάγκες κάθε ανθρώπου και ενδέχεται να περιλαμβάνουν χάιδεμα, χτένισμα, τάισμα ή ειδικά σχεδιασμένες ασκήσεις.
Η παρουσία του ζώου μπορεί να αποτελέσει κίνητρο συμμετοχής για άτομα που δυσκολεύονται να εμπλακούν σε δραστηριότητες ή να εκφράσουν με λόγια τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους.
Συμπληρωματικό μέσο και όχι υποκατάστατο θεραπείας
Η παρέμβαση με τη βοήθεια ζώων μπορεί να εφαρμοστεί σε παιδιά, εφήβους, ενηλίκους και ηλικιωμένους, ακόμη και μέσα σε δομές υγείας. Η αξιοποίησή της εξαρτάται από τις ανάγκες του κάθε ατόμου και πραγματοποιείται σε συνεργασία με κατάλληλα εκπαιδευμένους επαγγελματίες.
Οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι η συγκεκριμένη μέθοδος λειτουργεί συμπληρωματικά και δεν αντικαθιστά την ψυχοθεραπεία, την ψυχιατρική παρακολούθηση ή οποιαδήποτε άλλη μορφή επαγγελματικής φροντίδας.
Το καθοριστικό βήμα παραμένει η αναγνώριση της δυσκολίας και η έγκαιρη αναζήτηση βοήθειας. Η αντιμετώπιση του κοινωνικού στίγματος και η ισότιμη φροντίδα της ψυχικής και της σωματικής υγείας αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ουσιαστική υποστήριξη παιδιών και ενηλίκων.
