Στην Ελλάδα, το 37% των παιδιών ηλικίας 7 ετών έχει υπερβολικό βάρος, ενώ μόλις ένα στα δέκα κορίτσια ικανοποιεί τις συστάσεις καθημερινής φυσικής δραστηριότητας
Ένα ανησυχητικό μήνυμα για το μέλλον της δημόσιας υγείας εκπέμπει νέα επιστημονική έκθεση της επιτροπής του κορυφαίου ιατρικού περιοδικού The Lancet, η οποία εξετάζει 17 σημαντικές απειλές για την υγεία του παγκόσμιου πληθυσμού έως το τέλος του 21ου αιώνα. Ανάμεσα σε αυτές περιλαμβάνονται η κλιματική αλλαγή, οι πανδημίες, οι πολεμικές συγκρούσεις, η κακόβουλη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, η ατμοσφαιρική ρύπανση και η μικροβιακή αντοχή στα αντιβιοτικά.
Ωστόσο, σύμφωνα με τα ευρήματα της έκθεσης, η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, της κακής διατροφής και της ανεπαρκούς φυσικής δραστηριότητας θα μπορούσε να αποφέρει μεγαλύτερα οφέλη για την υγεία από οποιαδήποτε άλλη μεμονωμένη απειλή στις 154 από τις 204 χώρες και περιοχές που εξετάστηκαν.
Όπως επισημαίνει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο καθηγητής του ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Νίκος Κομούτος, οι συγκεκριμένοι παράγοντες αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τις επόμενες δεκαετίες.
Οι προβλέψεις είναι ιδιαίτερα δυσοίωνες: εάν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις, έως το 2050 περίπου το 60% των ενηλίκων παγκοσμίως και σχεδόν ένα στα τρία παιδιά και εφήβους θα έχουν υπερβολικό βάρος ή παχυσαρκία.
Γιατί τα νέα φάρμακα δεν αρκούν από μόνα τους
Παρά την πρόοδο στην ανάπτυξη φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας, οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η ευρεία χρήση τους ενδέχεται να έχει περιορισμένη επίδραση στη συνολική εικόνα του πληθυσμού, εάν δεν συνοδευτεί από ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο ζωής.
Η βελτίωση της διατροφής, η συστηματική άσκηση και η πρόληψη από μικρή ηλικία αναδεικνύονται σε βασικούς πυλώνες για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Η Ελλάδα, άλλωστε, δεν αποτελεί εξαίρεση, καθώς τα διαθέσιμα στοιχεία καταγράφουν υψηλά ποσοστά υπερβολικού σωματικού βάρους, ιδιαίτερα μεταξύ των παιδιών.
Ανησυχητικά τα στοιχεία για τα παιδιά στην Ελλάδα
Τα δεδομένα από ελληνικές και διεθνείς μελέτες αποτυπώνουν την έκταση του προβλήματος, με την έλλειψη άσκησης και την αυξημένη χρήση οθονών να προκαλούν ιδιαίτερο προβληματισμό.
Μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2025, με βάση στοιχεία 3.357 Ελλήνων μαθητών ηλικίας 11 έως 15 ετών από το 2017-2018, έδειξε ότι:
- Το 83,9% δεν συμπλήρωνε τουλάχιστον 60 λεπτά μέτριας έως έντονης φυσικής δραστηριότητας και τις επτά ημέρες της εβδομάδας.
- Το 90,2% περνούσε περισσότερες από δύο ώρες ημερησίως μπροστά σε οθόνες.
Ακόμη πιο ανησυχητικά είναι τα ευρήματα της διεθνούς έρευνας HBSC του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την περίοδο 2021-2022. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πέντε χώρες και περιοχές όπου μόλις ένα στα δέκα κορίτσια ή και λιγότερα δηλώνει ότι ασκείται τουλάχιστον μία ώρα καθημερινά.
Στο σύνολο των 44 χωρών και περιοχών που συμμετείχαν στην έρευνα, το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται σε 25% για τα αγόρια και 15% για τα κορίτσια. Παράλληλα, τα στοιχεία δείχνουν ότι η φυσική δραστηριότητα μειώνεται όσο αυξάνεται η ηλικία.
Ένα στα τρία παιδιά 7 ετών έχει υπερβολικό βάρος
Η τελευταία έκθεση COSI του ΠΟΥ, που δημοσιεύτηκε το 2025, κατατάσσει την Ελλάδα μεταξύ των χωρών της Ευρώπης με τα υψηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία για τα παιδιά ηλικίας 7 ετών που εξετάστηκαν, το 18% ήταν παχύσαρκα, ενώ συνολικά το 37% είχε υπερβολικό βάρος.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν την ανάγκη για έγκαιρες και ουσιαστικές παρεμβάσεις, με στόχο την υιοθέτηση υγιεινότερων διατροφικών συνηθειών και την ενίσχυση της καθημερινής κίνησης από τα πρώτα χρόνια της ζωής.
Η παιδική ηλικία καθορίζει τις συνήθειες της ενήλικης ζωής
Τη σημασία της άσκησης από μικρή ηλικία υπογραμμίζει ο καθηγητής Νίκος Κομούτος, τονίζοντας ότι οι συνήθειες που διαμορφώνονται στην παιδική ηλικία μπορούν να επηρεάσουν καθοριστικά την υγεία στην ενήλικη ζωή.
Όπως εξηγεί, η φυσική δραστηριότητα συμβάλλει στην ανάπτυξη των οστών, των μυών και της καρδιάς, ενώ η καλή αερόβια ικανότητα κατά τη νεότητα συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο παχυσαρκίας και καρδιομεταβολικών νοσημάτων αργότερα.
Παράλληλα, η μυϊκή δύναμη στην παιδική ηλικία σχετίζεται με καλύτερο καρδιομεταβολικό προφίλ και ισχυρότερα οστά στη μετέπειτα ζωή.
Ο ίδιος αναφέρεται και σε μελέτες σύμφωνα με τις οποίες η φυσική δραστηριότητα στις ηλικίες των 3 και 6 ετών συνδέεται με τα επίπεδα άσκησης κατά τη νεότητα και την πρώιμη ενήλικη ζωή. Ιδιαίτερα σημαντική είναι, επίσης, η περίοδος γύρω από την εφηβεία, κατά την οποία αναπτύσσεται μεγάλο μέρος της οστικής μάζας.
Περισσότερη άσκηση στα σχολεία και λιγότερος χρόνος μπροστά στις οθόνες
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, ο καθηγητής υπογραμμίζει την ανάγκη να δημιουργηθούν περισσότερες ευκαιρίες καθημερινής φυσικής δραστηριότητας μέσα στο σχολικό ωράριο, να διευκολυνθεί η πρόσβαση των παιδιών στον οργανωμένο αθλητισμό από μικρή ηλικία και να περιοριστεί ο υπερβολικός χρόνος μπροστά στις οθόνες.
Όπως επισημαίνει, η συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες κατά την παιδική ηλικία συνδέεται με μεγαλύτερη πιθανότητα διατήρησης ενός δραστήριου τρόπου ζωής και στην ενήλικη ζωή, ιδιαίτερα όταν τα παιδιά απολαμβάνουν την εμπειρία της άσκησης.
Το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι ότι η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο στη θεραπεία της, αλλά απαιτεί συντονισμένες παρεμβάσεις στην πρόληψη, στη διατροφή, στην εκπαίδευση και στις καθημερινές συνήθειες. Η παιδική ηλικία αποτελεί το κρίσιμο σημείο εκκίνησης για μια ουσιαστική αλλαγή με μακροπρόθεσμα οφέλη για τη δημόσια υγεία.
Πηγή: Murray C, Kanem N, Abed S. et al., The Lancet Commission on 21st century global threats to health, The Lancet, δημοσίευση 10 Οκτωβρίου 2026. Στοιχεία μέσω ΑΠΕ-ΜΠΕ.
