Η διαχείριση του ιδιωτικού χρέους αποκαλύπτει τον πυρήνα κάθε πολιτικής επιλογής: πώς κατανέμεται η ευθύνη, ποιος προστατεύεται και ποιος λογοδοτεί. Σε μια κοινωνία που δοκιμάστηκε επί χρόνια, η σχέση του πολίτη με τις τράπεζες, τα funds και τις εταιρείες διαχείρισης αποτελεί ζήτημα δικαιοσύνης, εμπιστοσύνης και δημοκρατικής αξιοπιστίας. Εκεί η πολιτική οφείλει να αποδεικνύει ποια συμφέροντα υπηρετεί και με ποιους κανόνες.
- του Λευτέρη Αυγενάκη, Βουλευτής Ηρακλείου, πρώην υπουργός, εισηγητής της ΝΔ στο νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών
Με αυτήν τη συνείδηση ανέλαβα την ευθύνη της εισήγησης της Νέας Δημοκρατίας στο νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών. Η κυβερνητική επιλογή είναι σαφής: η εξυγίανση της οικονομίας πρέπει να συνοδεύεται από ισχυρότερη προστασία του πολίτη. Η ανάπτυξη αποκτά κοινωνικό βάθος όταν διευρύνει τις ευκαιρίες, περιορίζει τις ανισορροπίες και δίνει διέξοδο σε εκείνους που προσπαθούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.
Η Νέα Δημοκρατία πιστεύει στην οικονομία της αγοράς και αναλαμβάνει την ευθύνη να διασφαλίζει τη λειτουργία της. Αυτό προϋποθέτει κράτος με εποπτική ισχύ, θεσμούς που παρεμβαίνουν και επιχειρήσεις που λογοδοτούν. Ιδίως όταν αντικείμενο της δραστηριότητάς τους είναι οφειλές πίσω από τις οποίες βρίσκονται κατοικίες, οικογενειακές αγωνίες, επαγγελματικές προσπάθειες και περιουσίες μιας ζωής. Η οικονομική ισχύς συνεπάγεται αυξημένες υποχρεώσεις απέναντι στην κοινωνία.
Για αυτό η ενίσχυση της εποπτείας των servicers αποτελεί πολιτική παρέμβαση ουσίας. Η δημοσιοποίηση στοιχείων, η υποβολή στρατηγικού σχεδίου στην Τράπεζα της Ελλάδος και ο δεκαπλασιασμός του ανώτατου διοικητικού προστίμου για σοβαρές παραβάσεις, στα πέντε εκατομμύρια ευρώ, ενισχύουν τη λογοδοσία. Η απαράδεκτη απουσία τους από την κοινοβουλευτική ακρόαση ανέδειξε ακριβώς την ανάγκη αυτή: ο σεβασμός στους θεσμούς και στους δανειολήπτες συνιστά δεσμευτική υποχρέωση.
Στην ίδια κατεύθυνση, το δικαίωμα δωρεάν και έγκαιρης ενημέρωσης για την οφειλή και η προστασία του συνεπούς δανειολήπτη μεταβάλλουν μια σχέση που συχνά λειτουργούσε σε βάρος του πολίτη. Το σταθερό επιτόκιο 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, για τους ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες του εξωδικαστικού μηχανισμού, προσθέτει κάτι εξίσου σημαντικό: ασφάλεια προγραμματισμού. Για μια οικογένεια η βεβαιότητα της δόσης σημαίνει μεγαλύτερο έλεγχο της καθημερινότητας και του μέλλοντός της.
Αυτή η πολιτική έχει ιδιαίτερη σημασία και για τον αγροτικό κόσμο. Οι παλαιές οφειλές εξακολουθούν να δεσμεύουν περιουσίες και να περιορίζουν παραγωγικές δυνατότητες. Ο αυτοδίκαιος επανυπολογισμός, στις περιπτώσεις όπου εφαρμόζονται τα προβλεπόμενα ανώτατα όρια, υπηρετεί την ανάγκη ουσιαστικής διεξόδου για αγρότες και εγγυητές. Η στήριξη της υπαίθρου προϋποθέτει και την αντιμετώπιση βαρών που εμποδίζουν ανθρώπους και εκμεταλλεύσεις να προχωρήσουν.
Η συζήτηση στη Βουλή έθεσε όμως και ένα ευρύτερο ζήτημα πολιτικής συνέπειας. Η κυβέρνηση άκουσε τις θεσμικές επιφυλάξεις και απέσυρε πλήρως την επίμαχη πρόβλεψη του άρθρου 23, η οποία καθιστούσε τη διμερή σύμβαση ρύθμισης εκτελεστό τίτλο. Η δυνατότητα μιας κυβέρνησης να διορθώνει μια διάταξη αποδεικνύει σεβασμό στον κοινοβουλευτικό διάλογο και επίγνωση της ευθύνης της. Η προσήλωση στο αποτέλεσμα επιβάλλει να αξιολογείς τις παρατηρήσεις και να βελτιώνεις τις αποφάσεις σου.
Η αντιπολίτευση οφείλει αντίστοιχα να αναλαμβάνει τη δική της ευθύνη. Όταν ζητά μια διόρθωση και αυτή πραγματοποιείται, χρειάζεται να κρίνει το τελικό περιεχόμενο. Η διαρκής επιστροφή σε μια διαγραμμένη πρόβλεψη απομακρύνει τη συζήτηση από τα πραγματικά δικαιώματα που θεσπίζονται. Κάθε κόμμα καλείται να εξηγήσει τη στάση του απέναντι στη διαφάνεια, στις αυστηρότερες κυρώσεις και στις συγκεκριμένες δυνατότητες ρύθμισης.
Η πολιτική αξιοπιστία απαιτεί επίσης ιστορική συνέπεια. Οι πολιτικές δυνάμεις κρίνονται συνολικά για τις αποφάσεις τους, τις ευθύνες που ανέλαβαν και τις λύσεις που υποστηρίζουν σήμερα. Η κοινωνία έχει πληρώσει ακριβά τις υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα και δικαιούται ειλικρίνεια για τα όρια, τις δυνατότητες και τις συνέπειες κάθε πρότασης.
Το ιδιωτικό χρέος απαιτεί διαρκή παρέμβαση, έλεγχο εφαρμογής και ετοιμότητα για νέες διορθώσεις. Η ευθύνη της κυβέρνησης εκτείνεται μέχρι το πραγματικό αποτέλεσμα στη ζωή του πολίτη. Εκεί θα κριθεί και αυτή η μεταρρύθμιση: στη δυνατότητα του δανειολήπτη να βρει βιώσιμη λύση, στην υποχρέωση του πιστωτή να σέβεται τους κανόνες, στην ικανότητα του κράτους να επιβάλλει τη νομιμότητα. Αυτή είναι η κοινωνική διάσταση της πολιτικής μας και το μέτρο με το οποίο ζητούμε να κριθούμε από τους πολίτες.
