Υπάρχει μια καινούργια κόπωση που δεν μοιάζει με τις παλιές. Δεν έχει θεατρικότητα. Δεν σπάει πιάτα, δεν βροντάει πόρτες, δεν πέφτει στο κρεβάτι με το χέρι στο μέτωπο σαν ηρωίδα ασπρόμαυρης ταινίας. Είναι πολύ πιο διακριτική. Σηκώνεται το πρωί, απαντά σε email, πληρώνει λογαριασμούς, πηγαίνει για ποτό, κάνει story, γελά στο σωστό σημείο και επιστρέφει σπίτι με την ψυχή στο 12%.
- του Γιώργου Ν. Καραμανλή
Αυτή είναι ίσως η πιο ύπουλη μορφή εξάντλησης: η λειτουργική. Δεν καταρρέεις. Απλώς δεν ανάβεις. Δεν λες «δεν μπορώ άλλο». Λες «ναι, οκέι, πάμε» με τον ενθουσιασμό ανθρώπου που περιμένει να φορτίσει το κινητό του σε καφετέρια χωρίς πρίζες.
Η γενιά που σήμερα παλεύει ανάμεσα στα 25, τα 35 και τα 45 μεγάλωσε με την εντολή να είναι ευέλικτη, ενημερωμένη, κοινωνική, παραγωγική, ψύχραιμη, γυμνασμένη, συναισθηματικά ώριμη, πολιτικά ευαίσθητη, ψηφιακά παρούσα και, κατά προτίμηση, με ωραίο δέρμα. Κάπου ανάμεσα στα σεμινάρια αυτοβελτίωσης και στα newsletters για work-life balance, χάθηκε το life και έμεινε το balance σαν ακροβατικό σε σχοινί πάνω από τον λογαριασμό της ΔΕΗ.
Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτή η κόπωση δεν ακυρώνει τη ζωή. Την αφήνει να συνεχίζεται, απλώς με χαμηλότερη ανάλυση. Οι άνθρωποι βγαίνουν, ταξιδεύουν, ερωτεύονται, δουλεύουν, κάνουν σχέδια. Μόνο που όλα μοιάζουν λίγο σαν να συμβαίνουν με εξοικονόμηση ενέργειας. Μικρότερη προσμονή. Λιγότερη έκπληξη. Πιο γρήγορο «ναι, καλό ήταν» εκεί όπου παλιά υπήρχε θαυμαστικό.
Δεν πρόκειται για αδιαφορία. Είναι υπερκόπωση μεταμφιεσμένη σε ψυχραιμία. Είναι το σώμα που συνεχίζει από ευγένεια και η ψυχή που έχει βάλει αυτόματη απάντηση: «Λείπω προσωρινά, θα επιστρέψω όταν υπάρξουν καλύτερες συνθήκες».
Κι εδώ βρίσκεται το μεγάλο ψέμα της εποχής. Μας έπεισαν ότι η αντοχή είναι αρετή, ενώ συχνά είναι απλώς έλλειψη εναλλακτικής. Ότι όποιος συνεχίζει είναι δυνατός. Μπορεί. Αλλά μπορεί και να είναι απλώς κουρασμένος με καλό πρόγραμμα.
Η νέα κόπωση δεν ζητά χειροκρότημα. Ζητά να κατέβει για λίγο ο γενικός. Να μη χρειάζεται κάθε μέρα να αποδεικνύεις ότι είσαι καλά, λειτουργικός, διαθέσιμος και ευγνώμων. Γιατί κάποια στιγμή ακόμη και οι πιο «ανθεκτικοί» άνθρωποι δεν σπάνε. Απλώς σταματούν να φωτίζουν.
