Αποκατάσταση του φρουρίου, νέες διαδρομές και σύγχρονες υποδομές φέρνουν νέα εποχή στον ιστορικό αρχαιολογικό χώρο
Το Υπουργείο Πολιτισμού υλοποιεί ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα προστασίας και ανάδειξης του αρχαιολογικού χώρου του Ραμνούντος, στο Γραμματικό Αττικής, με στόχο τη διατήρηση των μνημείων, την αποκατάσταση του ιστορικού φρουρίου και τη σημαντική αναβάθμιση της εμπειρίας των επισκεπτών.
Οι παρεμβάσεις επικεντρώνονται στη συντήρηση και αναστήλωση κρίσιμων τμημάτων των οχυρώσεων, ενώ παράλληλα προβλέπονται έργα που θα βελτιώσουν την περιήγηση, την καθολική προσβασιμότητα, την ασφάλεια και τον φωτισμό ανάδειξης των μνημείων.
Ένας αρχαιολογικός θησαυρός της Αττικής
Ο Ραμνούντας συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Αττικής. Βρίσκεται στο βορειοανατολικό άκρο της περιοχής, με θέα στον Ευβοϊκό Κόλπο, και διατηρεί μοναδικά μνημεία της αρχαιότητας.
Στον χώρο σώζονται ο οχυρωμένος αρχαίος οικισμός, ο περίφημος Ναός της Νεμέσεως, μικρότερα ιερά, η μνημειακή ταφική οδός με τους επιβλητικούς περιβόλους των κλασικών χρόνων, καθώς και δύο λιμάνια που άλλοτε έλεγχαν τη θαλάσσια δίοδο προς την Αθήνα.
Στο επίκεντρο η αποκατάσταση του φρουρίου
Το πρόγραμμα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην αποκατάσταση του νοτιοανατολικού τμήματος του εξωτερικού και του εσωτερικού περιβόλου του φρουρίου.
Οι εργασίες περιλαμβάνουν στερεώσεις, αναστηλώσεις τμημάτων που έχουν καταρρεύσει, προστασία των τειχών από τα όμβρια ύδατα, αντιμετώπιση φθορών που προκαλεί η βλάστηση, καθώς και συστηματική συντήρηση των τοιχοποιιών.
Παράλληλα, θα δημιουργηθούν νέες διαδρομές περιήγησης και σύγχρονη σήμανση, με στόχο μια πιο ασφαλή και ολοκληρωμένη εμπειρία για το κοινό.
Προσβασιμότητα και προστασία απέναντι στην κλιματική κρίση
Το έργο εντάσσεται στη στρατηγική του Υπουργείου Πολιτισμού για την προστασία των μνημείων από τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
Στο πλαίσιο αυτό προβλέπονται παρεμβάσεις για την πυροπροστασία, την ασφαλή πρόσβαση των επισκεπτών και τη συνολική αναβάθμιση των υποδομών, ενώ ο Ραμνούντας έχει ήδη ενταχθεί από το 2024 στο Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.
Συντήρηση πολύτιμων ταφικών μνημείων
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ακόμη τη συντήρηση του δομικού υλικού δώδεκα ταφικών μνημείων της αρχαίας Ραμνούντας, μεταξύ των οποίων περίβολοι σημαντικών οικογενειών και πολιτών της εποχής.
Στόχος είναι η διατήρηση ενός μοναδικού μνημειακού συνόλου που αποτυπώνει την ιστορία και την κοινωνική οργάνωση του αρχαίου δήμου.
Μνημείο με ιστορία αιώνων
Σύμφωνα με τα αρχαιολογικά δεδομένα, το φρούριο του Ραμνούντος κατασκευάστηκε στα μέσα του 5ου αιώνα π.Χ., πιθανότατα κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου, με σκοπό τον έλεγχο της θαλάσσιας διακίνησης σιτηρών προς την Αθήνα.
Η συστηματική ανασκαφική έρευνα που πραγματοποίησε ο αρχαιολόγος Βασίλειος Πετράκος από το 1975 έως το 2001 αποκάλυψε το φρούριο, το Ιερό της Νεμέσεως και το νεκροταφείο του αρχαίου δήμου, θέτοντας τις βάσεις για την επιστημονική μελέτη και ανάδειξη του χώρου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο Ναός της Νεμέσεως. Ο πρώτος δωρικός ναός καταστράφηκε από τους Πέρσες το 480 π.Χ., ενώ ο νέος, μεγαλύτερος ναός ανεγέρθηκε μετά τα μέσα του 5ου αιώνα π.Χ. Στο εσωτερικό του φιλοξενούνταν το περίφημο άγαλμα της θεάς Νεμέσεως, έργο του Αγοράκριτου, μαθητή του Φειδία.
