Του Χρήστου Μυτιλινιού
Η απάντηση της Επιτρόπου Διεύρυνσης Μάρτα Κος στον ευρωβουλευτή Γιώργο Αυτιά – Οι Βρυξέλλες υπενθυμίζουν στην Άγκυρα τα δικαιώματα των κρατών-μελών σε χωρικά ύδατα, εναέριο χώρο και φυσικούς πόρους
Σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα ότι η ευρωπαϊκή της πορεία δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τον σεβασμό της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών-μελών έστειλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, απαντώντας σε ερώτηση του ευρωβουλευτή της Νέας Δημοκρατίας Γιώργου Αυτιά.
Η απάντηση της Επιτρόπου Διεύρυνσης Μάρτα Κος αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, καθώς η Κομισιόν επαναφέρει με σαφήνεια την υποχρέωση της Τουρκίας να αποφεύγει απειλές και ενέργειες που πλήττουν τις σχέσεις καλής γειτονίας, ενώ παράλληλα αναφέρεται στα δικαιώματα των κρατών-μελών στα χωρικά τους ύδατα, στον εναέριο χώρο τους και στην εξερεύνηση και εκμετάλλευση φυσικών πόρων.
Το ερώτημα Αυτιά για την Τουρκία
Ο Γιώργος Αυτιάς έθεσε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή το ζήτημα της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης προς την Τουρκία, επισημαίνοντας την αντίφαση ανάμεσα στο γεγονός ότι η χώρα παραμένει υποψήφια προς ένταξη στην ΕΕ και στη στάση της απέναντι σε κράτος-μέλος, όπως η Ελλάδα.
Η απάντηση της Κομισιόν κινείται στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής που συνδυάζει τη συνεργασία με την Τουρκία με σαφείς προϋποθέσεις.
Οι Βρυξέλλες υπενθυμίζουν ότι η Άγκυρα οφείλει να αποφεύγει απειλές και ενέργειες που βλάπτουν τις σχέσεις καλής γειτονίας και να σέβεται την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα όλων των κρατών-μελών.
Ρητή αναφορά σε χωρικά ύδατα και φυσικούς πόρους
Ιδιαίτερο βάρος έχει η αναφορά της Επιτρόπου στα δικαιώματα των κρατών-μελών να ασκούν τις αρμοδιότητές τους στις θαλάσσιες ζώνες τους.
Η Κομισιόν επισημαίνει ότι τα κράτη-μέλη έχουν δικαιώματα εξερεύνησης και εκμετάλλευσης φυσικών πόρων, τα οποία ασκούνται σύμφωνα με το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο και, ειδικότερα, σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Η συγκεκριμένη αναφορά έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, καθώς τα ζητήματα των θαλάσσιων ζωνών, των ερευνητικών δραστηριοτήτων και της εκμετάλλευσης φυσικών πόρων βρίσκονται εδώ και χρόνια στο επίκεντρο των ελληνοτουρκικών διαφορών.
Η ευρωπαϊκή πόρτα παραμένει ανοικτή, αλλά όχι χωρίς όρους
Παρά το γεγονός ότι η Τουρκία εξακολουθεί να είναι επισήμως υποψήφια προς ένταξη χώρα και σημαντικός εταίρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις παραμένουν ουσιαστικά παγωμένες.
Η Κομισιόν συνδέει την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας με την πρόοδο σε ζητήματα όπως το κράτος δικαίου, τα θεμελιώδη δικαιώματα και οι σχέσεις καλής γειτονίας.
Παράλληλα, η προενταξιακή χρηματοδότηση προς την Τουρκία έχει περιοριστεί και έχει στραφεί περισσότερο σε δράσεις που αφορούν την κοινωνία των πολιτών, τις επαφές μεταξύ των λαών και ευρωπαϊκές προτεραιότητες, παρά σε γενικευμένη στήριξη της τουρκικής κυβέρνησης.
Η ευρωπαϊκή προσέγγιση χαρακτηρίζεται από τις Βρυξέλλες ως σταδιακή, αναλογική και αναστρέψιμη, στη βάση των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Το μήνυμα προς την Άγκυρα
Η απάντηση της Κομισιόν δεν αποτελεί νέα κύρωση κατά της Τουρκίας. Έχει όμως σαφή πολιτική βαρύτητα, καθώς επαναλαμβάνει ότι η ευρωπαϊκή σχέση με την Άγκυρα προϋποθέτει σεβασμό της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών-μελών.
Για την Αθήνα, το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν αντιμετωπίζει τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα ως διμερές ζήτημα που αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα και την Τουρκία, αλλά τα εντάσσει στο ευρωπαϊκό και διεθνές νομικό πλαίσιο.
Το μήνυμα των Βρυξελλών είναι, επομένως, διπλό: η ΕΕ εξακολουθεί να επιδιώκει τη συνεργασία με την Τουρκία, αλλά η συνεργασία αυτή δεν αποτελεί λευκή επιταγή.
Η Άγκυρα καλείται να εγκαταλείψει τις απειλές, να σέβεται την κυριαρχία των κρατών-μελών και να συμμορφώνεται με το Διεθνές Δίκαιο. Παράλληλα, η ΕΕ δηλώνει ότι θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τα συμφέροντα των κρατών-μελών της.
