Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, εκπέμπει σήμα κινδύνου για το κουνούπι «τίγρης» και το Αιγυπτιακό κουνούπι, επισημαίνοντας ότι υπάρχει αυξημένος κίνδυνος στην Ευρώπη για εξάπλωση ασθενειών που μεταδίδονται από τα κουνούπια, ως συνέπεια της κλιματικής αλλαγής.

Το 2022, αναφέρθηκαν 1.133 κρούσματα και 92 θάνατοι εξαιτίας λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καταρρίπτοντας το «ρεκόρ» από το 2018 που ήταν σε επιδημική έξαρση η νόσος.

Τα τελευταία στοιχεία του ECDC, δείχνουν ότι το είδος κουνουπιού Aedes albopictus (κουνούπι «τίγρης»), γνωστός φορέας των ιών τσικουνγκούνια και δάγκειου πυρετού, εγκαθίσταται πιο βόρεια και δυτικά στην Ευρώπη. Επίσης, το Aedes aegypti, γνωστό ότι μεταδίδει τους ιούς του δάγκειου πυρετού, του κίτρινου πυρετού, του τσικουνγκούνια, του Ζίκα και του Δυτικού Νείλου, έχει εγκατασταθεί στην Κύπρο από το 2022 και ενδέχεται να συνεχίσει να εξαπλώνεται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Βάσει του ECDC, η Ευρώπη βιώνει μια τάση αύξησης της θερμοκρασίας, με τα κύματα καύσωνα και τις πλημμύρες να είναι πιο συχνά και ολοένα και πιο έντονα. Τα καλοκαίρια γίνονται μεγαλύτερα και θερμότερα. Αυτό δημιουργεί πιο ευνοϊκές συνθήκες για χωροκατακτητικά είδη κουνουπιών όπως το Aedes albopictus και το Aedes aegypti. Είναι χαρακτηριστικό ότι πριν από δέκα χρόνια, το 2013, το κουνούπι Aedes albopictus είχε εγκατασταθεί σε οκτώ χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης/ Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΕ/ΕΟΧ), με 114 περιοχές να επηρεάζονται. Τώρα το 2023, το κουνούπι έχει εγκατασταθεί σε 13 χώρες και 337 περιοχές.

«Τα τελευταία χρόνια έχουμε δει μια γεωγραφική εξάπλωση των χωροκατακτητικών ειδών κουνουπιών σε περιοχές που δεν είχαν επηρεαστεί προηγουμένως στην ΕΕ/ΕΟΧ», δήλωσε η Andrea Ammon, Διευθύντρια του ECDC.

«Εάν συνεχιστεί αυτό, μπορούμε να περιμένουμε να δούμε περισσότερα κρούσματα και θανάτους από ασθένειες όπως ο δάγκειος πυρετός, η τσικουνγκούνια και ο ιός του Δυτικού Νείλου. Οι προσπάθειες πρέπει να επικεντρωθούν σε τρόπους ελέγχου των πληθυσμών κουνουπιών, ενισχύοντας την επιτήρηση και επιβάλλοντας μέτρα ατομικής προστασίας».

Τα περισσότερα κρούσματα λοίμωξης με τον ιό του Δυτικού Νείλου, σε σχέση με το 2018, έτος επιδημίας, εντοπίστηκαν πέρυσι σε χώρες της Ευρώπης. Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από το ECDC, το 2022, αναφέρθηκαν 1.133 ανθρώπινα κρούσματα και 92 θάνατοι από λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου στην ΕΕ/ΕΟΧ, εκ των οποίων οι 1.112 εντοπίστηκαν τοπικά σε 11 χώρες. Τοπικά κρούσματα αναφέρθηκαν από την Ιταλία (723), την Ελλάδα (286), τη Ρουμανία (47), τη Γερμανία (16), την Ουγγαρία (14), την Κροατία (8), την Αυστρία (6), τη Γαλλία (6), την Ισπανία (4), τη Σλοβακία ( 1) και τη Βουλγαρία (1).

Παράλληλα, το 2022, καταγράφηκαν 71 περιπτώσεις δάγκειου πυρετού στην ηπειρωτική ΕΕ/ΕΟΧ, που ισοδυναμούν με τον συνολικό αριθμό των κρουσμάτων που αναφέρθηκαν μεταξύ 2010 και 2021. Τα κρούσματα δάγκειου πυρετού αναφέρθηκαν από τη Γαλλία (65 περιπτώσεις) και την Ισπανία (6 περιπτώσεις).

Οι βιώσιμοι τρόποι για τον έλεγχο των πληθυσμών των κουνουπιών περιλαμβάνουν, σύμφωνα με το ECDC, την εξάλειψη των στάσιμων πηγών νερού όπου αναπαράγονται τα κουνούπια, τη χρήση προνυμφοκτόνων φιλικών προς το περιβάλλον και την προώθηση της ευαισθητοποίησης της κοινότητας σχετικά με τον έλεγχο των κουνουπιών.

Τα μέτρα ατομικής προστασίας περιλαμβάνουν τη χρήση κουνουπιέρων (κατά προτίμηση με εντομοκτόνα) ή τον ύπνο σε κλιματιζόμενα δωμάτια με τη χρήση σίτας, τη χρήση ρούχων που καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος του σώματος και τη χρήση εντομοαπωθητικών. Η ευαισθητοποίηση του ευρύτερου κοινού, των επαγγελματιών υγείας και των ταξιδιωτών σχετικά με τις ασθένειες που μεταδίδονται από τα κουνούπια είναι επίσης απαραίτητη.