Οδηγός… επιβίωσης για τις αποδοχές – Συνεχίζεται το «τσουνάμι» αποποιήσεων
Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να επιδείξουν δεκάδες χιλιάδες φορολογούμενοι στους οποίους πέφτει ο… κλήρος
από κληρονομιά στενού συγγενούς, ενώ, την ίδια στιγμή, συνεχίζεται το «τσουνάμι» αποποιήσεων,
καθώς στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων πρόκειται για κληρονομούμενους που αφήνουν χρέη.
Όπως γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης στην εφημερίδα «ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ» διαδικασία αποδοχής ή αποποίησης της κληρονομιάς περιλαμβάνει τα εξής 11 SOS σημεία:
1 Ο θάνατος συγγενούς «γεννά» την υποχρέωση υποβολής δήλωσης φόρου κληρονομιάς, ενώ ο φόρος αυτός επιβάλλεται σε κάθε περιουσιακό στοιχείο, δηλαδή κινητά (καταθέσεις, ομόλογα, μετοχές κ.λπ.), ακίνητα, καθώς και άυλα περιουσιακά στοιχεία (π.χ. απαιτήσεις, πνευματικά δικαιώματα, δικαιώματα ευρεσιτεχνίας κτλ.) που βρίσκονται στην Ελλάδα και ανήκουν σε ημεδαπούς ή σε αλλοδαπούς που απεβίωσαν. Επίσης, στην κινητή περιουσία που βρίσκεταιστο εξωτερικό και ανήκε σε αποβιώσαντα Έλληνα ή αλλοδαπό υπήκοο που είχε
την κατοικία του στην Ελλάδα.
2 Η δήλωση φόρου κληρονομιάς υποβάλλεται στη ΔΟΥ της κατοικίας τουαποβιώσαντος, όπως αυτή είχε δηλωθεί
στο Φορολογικό Μητρώο, εφόσον αυτός ήταν κάτοικος Ελλάδος, ή στη ΔΟΥ Κατοίκων Εξωτερικού και Εναλλακτικής Φορολόγησης Φορολογικών Κατοίκων Ημεδαπής, εάν ήταν κάτοικος αλλοδαπής, ανεξάρτητα από το εάν απεβίωσε στην Ελλάδα ή στην αλλοδαπή. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι υπάρχει το ενδεχόμενο η ΔΟΥ κατοικίας του αποβιώσαντος να είναι διαφορετική από αυτήν της ΔΟΥ φορολογίας του. Για παράδειγμα, αν ο
αποβιώσας είχε την επαγγελματική έδρα του στην Αθήνα και την κατοικία του στον Πειραιά, οι κληρονόμοι του θα ολοκληρώσουν τις διαδικασίες διακοπής επαγγέλματος στην αρμόδια ΔΟΥ της Αθήνας, αλλά η δήλωση φόρου κληρονομιάς θα υποβληθεί στη ΔΟΥ Πειραιά, που είναι η ΔΟΥ κατοικίας του αποβιώσαντος.
3 Η υποβολή της δήλωσης γίνεται στην Ψηφιακή Πύλη myAADE μέσω της εφαρμογής myPROPERTY. Για τις υπόλοιπες περιπτώσεις, η υποβολή γίνεται στην ψηφιακή πύλη myAADE μέσω της πλατφόρμας «Τα Αιτήματά μου», με επιλογή της θεματικής ομάδας «Κεφάλαιο», και στη συνέχεια την «Υποβολή δήλωσης φόρου κληρονομιάς», επισυνάπτοντας και τα απαραίτητα δικαιολογητικά.
4 Η δήλωση υποβάλλεται μέσα σε εννέα μήνες από τον θάνατο, αν ο κληρονομούμενος πέθανε στην Ελλάδα, ή μέσα σε έναν χρόνο αν πέθανε στο εξωτερικό ή οι κληρονόμοι του διέμεναν κατά τον χρόνο θανάτου στο εξωτερικό.
5 Η προθεσμία για την υποβολή της δήλωσης αρχίζει από τον θάνατο του κληρονομούμενου για τους κληρονόμους χωρίς διαθήκη, από τη δημοσίευση της διαθήκης για τους κληρονόμους ή κληροδόχους που αναφέρονται σε αυτήν, από τη δημοσίευση στον Τύπο της τελεσίδικης δικαστικής απόφασης που κηρύσσει την αφάνεια ενός προσώπου και από τη λήξη της επιδικίας, τη συνένωση της επικαρπίας με την ψιλή κυριότητα,
την είσπραξη των πνευματικών δικαιωμάτων κ.ο.κ.
6 Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την υποβολή δήλωσης φόρου κληρονομιάς είναι ληξιαρχική πράξη θανάτου, αντίγραφο διαθήκης, πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών ή κληρονομητήριο εάν υπάρχει, πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης διαθήκης από το αρμόδιο Ειρηνοδικείο ή πρακτικό δημοσίευσης διαθήκης με αντίγραφο αυτής και πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης άλλης διαθήκης από το Ειρηνοδικείο και
κάθε άλλο δικαιολογητικό που προβλέπεται σε σχετικές αποφάσεις, ώστε να είναι δυνατός ο προσδιορισμός του φόρου. Ως αρμόδιο Ειρηνοδικείο ορίζεται αυτό της κατοικίας του αποβιώσαντος. Σημειώνεται ότι το κληρονομητήριο αποτελεί πιστοποιητικό που αποδεικνύει το κληρονομικό δικαίωμα του κληρονόμου, ενώ ο τελευταίος μπορεί να καταθέσει αίτηση έκδοσής του στο αρμόδιο Ειρηνοδικείο.
7 Για τη σύνταξη της συμβολαιογραφικής πράξης αποδοχής κληρονομιάς απαιτείται η προσκόμιση από τον κληρονόμο του πιστοποιητικού ΕΝΦΙΑ των πέντε τελευταίων ετών για τα ακίνητα που κληρονομεί.
8 Στη δήλωση φόρου κληρονομιάς δηλώνεται από όλους τους κληρονόμους, εκτός από το ενεργητικό της κληρονομιάς, και το σύνολο του παθητικού αυτής, στο οποίο περιλαμβάνονται τα βέβαια και εκκαθαρισμένα χρέη του κληρονομούμενου, που νόμιμα υφίστανται κατά την ημερομηνία θανάτου του.
9 Οι κληρονόμοι ευθύνονται για όλα τα χρέη του αποβιώσαντος κατά το ποσοστό της κληρονομικής τους μερίδας. Ο κληρονόμος που αποδέχεται την κληρονομιά ευθύνεται για την εξόφληση των χρεών της κληρονομιάς με το σύνολο της περιουσίας του. Ενδεικτικά, αναφέρεται η καταβολή ληξιπρόθεσμων και μη ληξιπρόθεσμων οφειλών
του αποβιώσαντος προς το Δημόσιο, ενώ ο κληρονόμος ή οι κληρονόμοι που έχουν κάνει αποποίηση δεν ευθύνονται για τα χρέη του.
10 Στην περίπτωση που ο κληρονόμος αποδέχτηκε την κληρονομιά με το ευεργέτημα της απογραφής, η ευθύνη του περιορίζεται μέχρι το ενεργητικό της κληρονομιάς. Αυτό σημαίνει ότι ευθύνεται για την εξόφληση των χρεών με τα περιουσιακά στοιχεία της κληρονομιάς και όχι με την ατομική του περιουσία, ενώ εάν εκπέσει του ευεργετήματος κατά τις κείμενες διατάξεις, ευθύνεται ως απλός κληρονόμος.
11 Οι κληρονόμοι έχουν τη δυνατότητα να ρυθμίσουν τις οφειλές που είναι βεβαιωμένες στο όνομα του αποβιώσαντος με βάση το ποσοστό της κληρονομικής μερίδας τους. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Δικαιοσύνης, οι αποποιήσεις μέσα σε 12 χρόνια έχουν πενταπλασιαστεί, καθώς,
από τις 30.000 το 2013, σήμερα εκτιμάται ότι ξεπερνούν τις 150.000!
