Το έμφραγμα παραμένει μία από τις πιο επικίνδυνες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης παγκοσμίως. Συμβαίνει όταν η ροή αίματος προς τον καρδιακό μυ διακόπτεται ξαφνικά, συνήθως λόγω απόφραξης μιας στεφανιαίας αρτηρίας.
Η έλλειψη οξυγόνου προκαλεί ισχαιμία και, αν δεν υπάρξει άμεση αντιμετώπιση, οδηγεί σε μόνιμη βλάβη του μυοκαρδίου. Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων είναι καθοριστική για την επιβίωση και τη μείωση των επιπλοκών.
Τα κλασικά συμπτώματα που πρέπει να σε κινητοποιήσουν
Το πιο συνηθισμένο σύμπτωμα είναι ο έντονος πόνος ή η δυσφορία στο στήθος. Μπορεί να μοιάζει με βάρος, πίεση, σφίξιμο ή κάψιμο και εντοπίζεται στο κέντρο ή στην αριστερή πλευρά του θώρακα. Συχνά διαρκεί αρκετά λεπτά ή έρχεται και φεύγει. Ο πόνος δεν περιορίζεται πάντα στο στήθος. Μπορεί να αντανακλά στη γνάθο, στον αυχένα, στην πλάτη, στο επιγάστριο ή στα χέρια, με το αριστερό χέρι να επηρεάζεται συχνότερα. Αυτή η ακτινοβολία οδηγεί πολλές φορές σε λανθασμένη εντύπωση ότι πρόκειται για δυσπεψία ή μυϊκό πόνο.
Οι γυναίκες, οι ηλικιωμένοι και οι άνθρωποι με διαβήτη εμφανίζουν συχνά άτυπα συμπτώματα. Η δύσπνοια μπορεί να είναι το μοναδικό σημάδι, ενώ ναυτία, έμετος, κρύος ιδρώτας και έντονη ζάλη αποτελούν σοβαρές ενδείξεις ότι το καρδιαγγειακό σύστημα βρίσκεται σε κρίση. Πολλοί ασθενείς περιγράφουν και μια αίσθηση επερχόμενης καταστροφής ή ανεξήγητου πανικού, μια ψυχολογική αντίδραση που δεν πρέπει να υποτιμηθεί.
Τα προειδοποιητικά σημάδια που εμφανίζονται μέρες πριν
Το σώμα συχνά προειδοποιεί πριν το οξύ επεισόδιο. Η στηθάγχη, δηλαδή ο πόνος στο στήθος που εμφανίζεται κατά την κόπωση ή το έντονο στρες και υποχωρεί με την ανάπαυση, αποτελεί ένδειξη προχωρημένης στεφανιαίας νόσου. Αν ο πόνος γίνει πιο συχνός, πιο έντονος ή εμφανιστεί ακόμη και σε κατάσταση ηρεμίας, τότε μιλάμε για ασταθή στηθάγχη, μια κατάσταση που απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση, καθώς συχνά προηγείται ενός εμφράγματος.
Η ταχύτητα αντίδρασης είναι κρίσιμη. Στην καρδιολογία ισχύει η φράση «ο χρόνος είναι μυς», γιατί κάθε λεπτό καθυστέρησης αυξάνει τη βλάβη στην καρδιά. Με την εμφάνιση ύποπτων συμπτωμάτων, η άμεση κλήση σε υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης είναι απαραίτητη. Η παραμονή σε καθιστή ή ημικαθιστή θέση και η αποφυγή κόπωσης μέχρι να φτάσει βοήθεια μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
Η πρόληψη μέσω ελέγχου της πίεσης, της χοληστερόλης και της διακοπής του καπνίσματος είναι η καλύτερη άμυνα. Όμως η γνώση των συμπτωμάτων είναι το τελευταίο και πιο σημαντικό δίχτυ ασφαλείας.
