Αφορά τους κλάδους: Γεωργίας και αλιείας, υδατοκαλλιέργειες, χερσαίες και θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων και ενεργοβόρων βιομηχανιών
Ένα προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων παρουσίασε σήμερα η Εκτελεστική Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον Ανταγωνισμό, Τερέζα Ριμπέρα, με στόχο τη στήριξη των πιο ευάλωτων τομέων της ευρωπαϊκής οικονομίας που επηρεάζονται από τις αναταράξεις στη Μέση Ανατολή και τις μεγάλες αυξήσεις στις διεθνείς τιμές ενέργειας.
Το νέο πλαίσιο, με την ονομασία Middle East Crisis Temporary State Aid Framework (METSAF), δίνει τη δυνατότητα στα κράτη-μέλη να στηρίξουν κλάδους που έχουν πληγεί από την εκτίναξη των τιμών πετρελαίου, φυσικού αερίου, καυσίμων και λιπασμάτων, μετά τις εξελίξεις στην περιοχή και το πρακτικό «μπλοκάρισμα» κρίσιμων ενεργειακών οδών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, οι τιμές ενέργειας κατέγραψαν έντονες αυξήσεις το τελευταίο διάστημα, με το πετρέλαιο να σημειώνει άλμα άνω του 50% και το φυσικό αέριο να εκτοξεύεται σε υψηλά επίπεδα πριν υποχωρήσει μερικώς. Παράλληλα, σημαντικές πιέσεις καταγράφονται και στον αγροτικό τομέα, λόγω της ανόδου στις τιμές των λιπασμάτων και των καυσίμων.
Ποιους τομείς καλύπτει το νέο πλαίσιο
Το METSAF αφορά:
- γεωργία και αλιεία
- υδατοκαλλιέργειες
- χερσαίες και θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων
- ενεργοβόρες βιομηχανίες
Τα κράτη-μέλη θα μπορούν να καλύπτουν έως και 70% των πρόσθετων δαπανών που προκύπτουν από τις αυξήσεις στο κόστος ενέργειας και πρώτων υλών.
Πώς θα λειτουργεί
Κάθε χώρα θα καταρτίζει εθνικό πρόγραμμα ενισχύσεων, το οποίο θα εγκρίνεται ταχύτατα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στη συνέχεια θα εφαρμόζεται σε επιχειρήσεις και παραγωγούς.
Η ενίσχυση θα υπολογίζεται με βάση τη διαφορά τιμών πριν και μετά την κρίση, ενώ προβλέπονται δύο τρόποι εφαρμογής:
- αναλυτική καταγραφή πραγματικών δεδομένων (χωρίς αυστηρό ανώτατο όριο πέρα από το 70%)
- απλοποιημένο σύστημα με εκτιμήσεις, με πλαφόν έως 50.000 ευρώ ανά επιχείρηση
Επιτρέπονται επίσης προκαταβολές, με εκ των υστέρων ελέγχους και πιθανές επιστροφές ποσών όπου χρειάζεται.
Χρονικό πλαίσιο και όροι
Το μέτρο ισχύει αναδρομικά από 1 Μαρτίου 2026 έως 31 Δεκεμβρίου 2026, ενώ αποκλείονται επιχειρήσεις που βρίσκονταν ήδη σε οικονομική δυσχέρεια πριν από την έναρξη της περιόδου.
Οι κρατικές ενισχύσεις άνω των 100.000 ευρώ θα δημοσιοποιούνται υποχρεωτικά, με στόχο τη διαφάνεια.
Όπως υπογράμμισε η Τερέζα Ριμπέρα, η πράσινη μετάβαση παραμένει στρατηγικός στόχος της ΕΕ, ωστόσο η τρέχουσα ενεργειακή κρίση απαιτεί άμεση παρέμβαση ώστε να προστατευθεί η παραγωγή και η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών οικονομιών.
