Τα δίκτυα που μεταφέρουν σχεδόν όλη την παγκόσμια διαδικτυακή κίνηση, την ενέργεια και τις διεθνείς οικονομικές συναλλαγές θεωρούνται πλέον κρίσιμες υποδομές εθνικής ασφάλειας
Τα υποθαλάσσια καλώδια που μεταφέρουν δεδομένα, ενέργεια και χρηματοοικονομικές συναλλαγές σε ολόκληρο τον πλανήτη μετατρέπονται σε ένα από τα σημαντικότερα πεδία γεωπολιτικού ανταγωνισμού, με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Βρετανία και την Αυστραλία να ανακοινώνουν κοινή πρωτοβουλία για την προστασία τους.
Στο πλαίσιο της αμυντικής συμμαχίας AUKUS, οι τρεις χώρες προχωρούν στην ανάπτυξη νέας γενιάς μη επανδρωμένων υποβρύχιων οχημάτων, τα οποία θα μπορούν να επιτηρούν κρίσιμες υποδομές στον βυθό, να εντοπίζουν απειλές και να συμμετέχουν σε αποστολές αναγνώρισης και προστασίας. Οι πρώτες παραδόσεις αναμένονται μέσα στο 2027.
Τι φοβούνται οι Δυτικές κυβερνήσεις
Η πρωτοβουλία αντανακλά την αυξανόμενη ανησυχία των δυτικών κυβερνήσεων για πιθανές δολιοφθορές ή επιθέσεις σε υποθαλάσσια δίκτυα. Τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί επανειλημμένα περιστατικά φθορών σε αγωγούς φυσικού αερίου και τηλεπικοινωνιακά καλώδια, ιδιαίτερα στη Βαλτική Θάλασσα, ενώ αξιωματούχοι της Δύσης έχουν εκφράσει φόβους για δραστηριότητες που αποδίδονται σε ρωσικά ή κινεζικά συμφέροντα.
Ο Αυστραλός υπουργός Άμυνας Ρίτσαρντ Μαρλς χαρακτήρισε τον βυθό «νέο πεδίο αντιπαράθεσης», σημειώνοντας ότι οι επιθέσεις σε κρίσιμες υποθαλάσσιες υποδομές αυξάνονται με πρωτοφανή συχνότητα. Όπως τόνισε, τα υποθαλάσσια καλώδια αποτελούν «τις αρτηρίες του σύγχρονου πολιτισμού», καθώς μέσω αυτών διακινείται σχεδόν το σύνολο της παγκόσμιας διαδικτυακής επικοινωνίας.
Ο παγκόσμιος χάρτης των υποθαλλάσιων καλωδίων και τα ενεργειακά δίκτυα
Σήμερα λειτουργούν περίπου 570 υποθαλάσσια καλώδια σε όλο τον κόσμο, ενώ δεκάδες ακόμη βρίσκονται υπό κατασκευή. Μέσω αυτών μεταφέρεται από το 95% έως και το 99% της διαηπειρωτικής κίνησης δεδομένων, από τραπεζικές συναλλαγές και χρηματιστηριακές πράξεις μέχρι υπηρεσίες cloud, βιντεοκλήσεις και επικοινωνίες κυβερνήσεων και επιχειρήσεων.
Χάρτης υποθαλάσσιων συνδέσεων Διαδικτύου
Την ίδια στιγμή, αναπτύσσονται ολοένα και περισσότερα υποθαλάσσια ενεργειακά δίκτυα, τα οποία συνδέουν υπεράκτια αιολικά πάρκα, χώρες και ηλεκτρικά συστήματα, αυξάνοντας ακόμη περισσότερο τη στρατηγική σημασία του βυθού.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση σε κομβικά θαλάσσια περάσματα όπως τα Στενά του Ορμούζ και η Ερυθρά Θάλασσα. Κάτω από τα νερά των Στενών του Ορμούζ διέρχονται αρκετά από τα σημαντικότερα καλώδια οπτικών ινών του κόσμου, μεταφέροντας τεράστιους όγκους δεδομένων που αφορούν το ηλεκτρονικό εμπόριο, τις τραπεζικές υπηρεσίες και τις τηλεπικοινωνίες. Αντίστοιχα, η Ερυθρά Θάλασσα αποτελεί βασική δίοδο για τις επικοινωνίες μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής.
Η τεχνητή νοημοσύνη και η αλληλοεξάρτηση των κέντρων δεδομένων
Οι ανησυχίες έχουν ενταθεί περαιτέρω λόγω της έκρηξης των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη και στα τεράστια κέντρα δεδομένων που κατασκευάζονται σε διάφορες περιοχές του κόσμου. Οι υποδομές αυτές απαιτούν ολοένα μεγαλύτερες δυνατότητες διασύνδεσης και καθιστούν τα υποθαλάσσια δίκτυα ακόμη πιο κρίσιμα για τη λειτουργία της παγκόσμιας οικονομίας.
Για τις δυτικές χώρες, η προστασία των υποθαλάσσιων καλωδίων δεν αποτελεί πλέον μόνο τεχνικό ή εμπορικό ζήτημα. Αντιμετωπίζεται ολοένα και περισσότερο ως θέμα εθνικής ασφάλειας, καθώς μια μεγάλης κλίμακας διακοπή θα μπορούσε να επηρεάσει ταυτόχρονα τις επικοινωνίες, τις χρηματοπιστωτικές αγορές, το εμπόριο και την ενεργειακή τροφοδοσία σε πολλές περιοχές του πλανήτη.
