Πρωτοβουλία της δημοτικής αρχής για θεσμικές αλλαγές που διασφαλίζουν την απρόσκοπτη άσκηση καθηκόντων και την ισότιμη συμμετοχή στην Τοπική Αυτοδιοίκηση
Την ανάγκη θεσμικής κατοχύρωσης μέτρων που θα εξασφαλίζουν την απρόσκοπτη άσκηση των καθηκόντων των γυναικών αιρετών κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης και της λοχείας αναδεικνύει ο Δήμος Αθηναίων, μέσω ομόφωνου ψηφίσματος που εγκρίθηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο στη συνεδρίαση της 24ης Ιουνίου 2026.
Η πρωτοβουλία της δημοτικής αρχής, υπό τον Χάρη Δούκα, περιλαμβάνει την προώθηση συγκεκριμένων προτάσεων προς το Υπουργείο Εσωτερικών, με στόχο τον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου και την ενίσχυση της ισότιμης συμμετοχής των γυναικών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Το ψήφισμα διαβιβάστηκε άμεσα στο υπουργείο μετά την έγκρισή του, με πρωτοβουλία της Αντιδημάρχου Ισότητας, Δημοτικών Ιατρείων και Παιδικής Προστασίας, Μαρίας Στρατηγάκη.
Σε δήλωσή της, η κ. Στρατηγάκη υπογράμμισε ότι η εγκυμοσύνη, ο τοκετός και η λοχεία δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ασθένεια ούτε να αποτελούν εμπόδιο στην άσκηση των καθηκόντων μιας αιρετής. Όπως σημείωσε, η Τοπική Αυτοδιοίκηση οφείλει να συμβάλει στον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας, ώστε να διασφαλίζεται η ουσιαστική συμμετοχή των γυναικών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και να αποτρέπεται ο αποκλεισμός λόγω μητρότητας.
Οι βασικές προτάσεις του ψηφίσματος είναι:
- Θεσμοθέτηση αυτοτελούς άδειας μητρότητας για τις γυναίκες δημοτικές και κοινοτικές συμβούλους.
- Δυνατότητα εξ αποστάσεως συμμετοχής σε συνεδριάσεις, συζητήσεις και ψηφοφορίες των Δημοτικών και Κοινοτικών Συμβουλίων.
- Καθιέρωση έγγραφης εξουσιοδότησης για την άσκηση συγκεκριμένων καθηκόντων κατά τη διάρκεια της άδειας.
- Δυνατότητα προσωρινής αναπλήρωσης της αιρετής από επιλαχόν πρόσωπο που θα ορίζει η δημοτική παράταξη.
Με το ψήφισμα, ο Δήμος Αθηναίων επιδιώκει τη δημιουργία ενός σύγχρονου θεσμικού πλαισίου που θα αίρει εμπόδια στη συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική και θα ενισχύει την ισότητα στην εκπροσώπηση στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Δείτε ολόκληρο το ψήφισμα:
Θέμα : «Άδεια μητρότητας και εκπροσώπηση γυναικών δημοτικών/κοινοτικών συμβούλων κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης, του τοκετού και της λοχείας»
Το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Αθηναίων αναγνωρίζει ότι ουσιώδες, αν όχι απαραίτητο, στοιχείο για την προαγωγή της συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική και τους δημοκρατικούς αντιπροσωπευτικούς θεσμούς, όπως η αυτοδιοίκηση, είναι η λήψη υπόψη των αναγκών και ιδιαίτερων συνθηκών που δημιουργεί η μητρότητα.
Η υφιστάμενη νομοθεσία επιτρέπει μόνον τη δυνατότητα δικαιολογημένης απουσίας δημοτικής/κοινοτικής συμβούλου για «σοβαρούς λόγους υγείας» (εξισώνοντας την εγκυμοσύνη με ασθένεια), ώστε η συνεχιζόμενη απουσία γυναίκας συμβούλου για λόγους εγκυμοσύνης, τοκετού ή λοχείας να μην επισύρει την έκπτωσή της. Αυτό όμως που απαιτείται είναι να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα ώστε να διευκολυνθεί πρακτικά και αποτελεσματικά η συμμετοχή των γυναικών αιρετών στα Συμβούλια κατά την περίοδο πριν και μετά τον τοκετό. Στην κατεύθυνση αυτή πρέπει να ληφθεί υπόψη και η πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την καθιέρωση δικαιωμάτων εκπροσώπησης των εγκύων και λεχώνων μελών του (Μάιος 2026). Πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη αντίστοιχες προβλέψεις του θεσμικού πλαισίου σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Αθηναίων, διεκδικεί :
Α. Αναγνώριση Αυτοτελούς Άδειας Μητρότητας για τις γυναίκες δημοτικές/κοινοτικές συμβούλους
Ζητείται η τροποποίηση του υπό ψήφιση Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ώστε η κυοφορία και ο τοκετός να αποτελούν αυτοτελή λόγο δικαιολογημένης απουσίας από τις συνεδριάσεις. Η άδεια αυτή ορίζεται σε 17 εβδομάδες (119 ημέρες συνολικά), ακολουθώντας τα πρότυπα του εργατικού δικαίου για τις εργαζόμενες γυναίκες.
Β. Διευκόλυνση της συμμετοχής και εκπροσώπησης
Καθιερώνεται το δικαίωμά της για εξ αποστάσεως συμμετοχής στη συζητήσεις και ψηφοφορίες σε όλες τις συνεδριάσεις του Δημοτικού/Κοινοτικού Συμβουλίου, ανεξαρτήτως αν η συνεδρίαση για τα υπόλοιπα μέλη διεξάγεται δια ζώσης.
Προτείνεται επιπλέον η εισαγωγή της δυνατότητας για έγγραφη εξουσιοδότηση, που γνωστοποιείται στην/στον Πρόεδρο του Συμβουλίου, προς δημοτική/ό ή κοινοτική/ό σύμβουλο της ίδιας δημοτικής παράταξης ή σε οποιοδήποτε άλλο/η δημοτική/ό κοινοτική/ό σύμβουλο αν η εκπροσωπούμενη είναι ανεξάρτητη δημοτική/κοινοτική σύμβουλος για την άσκηση του δικαιώματος ψήφου, εφόσον η αιρετή κωλύεται ή δεν επιθυμεί να συμμετέχει και διαδικτυακά. Την ευθύνη της ψήφου την φέρει πάντως στην περίπτωση αυτή το εξουσιοδοτούμενο άτομο. Εξουσιοδότηση επιτρέπεται να χορηγηθεί και σε περίπτωση όπου διεξάγεται μυστική ψηφοφορία.
Στην περίπτωση που η δημοτική παράταξη έχει εκλέξει μόνον μια δημοτική σύμβουλο, τη θέση της καταλαμβάνει προσωρινά το επιλαχών άτομο το οποίο συμμετέχει κανονικά στο Δημοτικό/Κοινοτικό Συμβούλιο με πλήρη δικαιώματα. Με τη λήξη της άδειας μητρότητας η εκλεγμένη δημοτική/κοινοτική σύμβουλος επανέρχεται αυτοδίκαια στα καθήκοντά της.
