Νέο πλαίσιο για την απλοποίηση των διαδικασιών στις αγοραπωλησίες ακινήτων, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας, την απελευθέρωση χιλιάδων περιουσιών και την ενίσχυση της αγοράς
Τέσσερις σημαντικές παρεμβάσεις που αλλάζουν το πλαίσιο των μεταβιβάσεων ακινήτων και περιορίζουν χρόνιες γραφειοκρατικές αγκυλώσεις ανακοίνωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, παρουσιάζοντας τις βασικές προβλέψεις του νόμου 5293/2026.
Όπως ανέφερε, οι νέες ρυθμίσεις στοχεύουν στην επίλυση προβλημάτων που για χρόνια ταλαιπωρούσαν πολίτες και επαγγελματίες της αγοράς ακινήτων, διευκολύνοντας τις αγοραπωλησίες, τις κληρονομιές και τη διαχείριση περιουσιακών στοιχείων.
Οι τέσσερις βασικές παρεμβάσεις
Η πρώτη αλλαγή αφορά τον περιορισμό των αδικαιολόγητων διεκδικήσεων ακινήτων από το Δημόσιο, ένα ζήτημα που είχε οδηγήσει σε πολύχρονες δικαστικές εκκρεμότητες και καθυστερήσεις στις μεταβιβάσεις.
Παράλληλα, δίνεται πλέον η δυνατότητα εξόφλησης του φόρου κληρονομιάς απευθείας από το τίμημα της πώλησης του ακινήτου, διευκολύνοντας τους κληρονόμους που αδυνατούσαν να καταβάλουν το ποσό πριν ολοκληρωθεί η μεταβίβαση.
Επιπλέον, το νέο πλαίσιο προβλέπει τη δυνατότητα εκποίησης κατασχεμένων ακινήτων με διαδικασία που επιτρέπει την απόδοση μέρους του τιμήματος στην ΑΑΔΕ για την εξόφληση οφειλών, ενώ παράλληλα εισάγεται ένα νέο μοντέλο εξυπηρέτησης των πολιτών, με τους συμβολαιογράφους να λειτουργούν ως «υπηρεσία μιας στάσης» (one stop shop) για τις μεταβιβάσεις.
Στόχος η μείωση της γραφειοκρατίας και περισσότερα διαθέσιμα ακίνητα
Σύμφωνα με τον Κωστή Χατζηδάκη, οι παρεμβάσεις δεν αποτελούν απλώς τεχνικές νομοθετικές αλλαγές, αλλά σηματοδοτούν μια διαφορετική φιλοσοφία στη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης, με επίκεντρο την απλοποίηση των διαδικασιών και την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών.
Όπως υπογράμμισε, η επιτάχυνση των μεταβιβάσεων και η άρση γραφειοκρατικών εμποδίων αναμένεται να αυξήσουν τη διαθεσιμότητα ακινήτων στην αγορά, συμβάλλοντας παράλληλα στην αντιμετώπιση του στεγαστικού ζητήματος και στη συνολική τόνωση της κτηματαγοράς.
Το μήνυμα του Κωστή Χατζηδάκη
Αυτό που λέμε ότι δεν έχουμε απέναντι μας υπηκόους, αλλά πολίτες, πρέπει να το εννοούμε! Το εφάρμοσα προσωπικά στη γρήγορη απονομή των συντάξεων, στην απαλλαγή των ατόμων με αναπηρία από συνεχείς εξετάσεις σε περίπτωση μη αναστρέψιμων παθήσεων, ακόμα και στη νυχτερινή λειτουργία του Μετρό, Παρασκευή και Σάββατο βράδυ, όταν αρκετοί συνδικαλιστές τότε ήταν απέναντι.
Το έκανα και πρόσφατα με τον ν. 5293/2026 για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη, για 14 διαφορετικά θέματα. Ανάμεσα σε αυτά, ο σεβασμός των δικαιωμάτων των ιδιοκτητών ακινήτων στην Ελλάδα. Με πρωτοβουλίες που τερματίζουν «ιστορίες καθημερινής τρέλας», περιορίζουν τη γραφειοκρατία, διευκολύνουν τις μεταβιβάσεις ακινήτων και τελικά συντελούν και στην αύξηση της προσφοράς των ακινήτων στην ελληνική αγορά, πράγμα που το χρειαζόμαστε για την αντιμετώπιση του δύσκολου, πράγματι, στεγαστικού προβλήματος στη χώρα μας. Χαίρομαι που η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ) χαιρετίζει και προβάλλει στην ιστοσελίδα της αυτές τις πρωτοβουλίες, για να ενημερωθούν οι ιδιοκτήτες ακινήτων σε όλη τη χώρα και να σπεύσουν να τις εκμεταλλευτούν.
Ποιες είναι όμως αυτές οι πρωτοβουλίες;
Πρώτον, μπαίνει τέλος στις «ιστορίες καθημερινής τρέλας» με τις παράλογες διεκδικήσεις ακινήτων από το Δημόσιο. Διότι δεν γίνεται κάποιος να έχει προσωρινά παραχωρητήρια από την εποχή του Ελευθερίου Βενιζέλου και να θυμόμαστε 100 χρόνια μετά ότι αυτά δεν ισχύουν. Ή παλαιότερα το κράτος να διεκδικεί το κέντρο της Καρδίτσας και τη μισή Σαρωνίδα. Την προηγούμενη εβδομάδα εκδόθηκε ερμηνευτική εγκύκλιος, σε συνεργασία με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης για το θέμα αυτό.
Δεύτερον, εφαρμόζεται ήδη η ρύθμιση για την πληρωμή του φόρου κληρονομίας κατά τη μεταβίβαση ενός ακινήτου. Μέχρι σήμερα, κάποιος που κληρονομούσε ένα ακίνητο, αλλά δεν διέθετε τα χρήματα για να πληρώσει τον φόρο κληρονομιάς, αδυνατούσε πρακτικά να κάνει το οτιδήποτε. Πλέον, ο φόρος θα μπορεί να εξοφλείται από το τίμημα της μεταβίβασης. Μια απλή, αλλά ουσιαστική αλλαγή, που απελευθερώνει ακίνητα, τα οποία μέχρι σήμερα έμεναν εγκλωβισμένα.
Τρίτον, τις επόμενες ημέρες θα εκδοθεί απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ για την εφαρμογή της νέας πρωτοβουλίας, η οποία θα ορίζει τις προϋποθέσεις, με βάση τις οποίες ένα κατασχεμένο ακίνητο θα μπορεί να εκποιείται. Πιο συγκεκριμένα, εφόσον παρακρατείται από το τίμημα και αποδίδεται από τον συμβολαιογράφο στην ΑΑΔΕ ποσοστό του τρέχοντος υπολοίπου της οφειλής, το οποίο δεν μπορεί να υπολείπεται του 25%.
Τέταρτον, με Κοινή Υπουργική Απόφαση, που θα εκδοθεί το επόμενο διάστημα, υλοποιείται η πρόβλεψη του νόμου, που καθιστά τους συμβολαιογράφους υπηρεσία μιας στάσης (one stop shop) στις μεταβιβάσεις ακινήτων. Ενισχύεται περαιτέρω ο ρόλος των συμβολαιογράφων, με αντίστοιχη βεβαίως αύξηση της αμοιβής τους, σε σχέση με τη συλλογή των αναγκαίων πιστοποιητικών, τη σύναψη του συμβολαίου και τις αναγκαίες πράξεις προς το Κτηματολόγιο και την ΑΑΔΕ.
Θα πει κανείς: «Μπορούν αυτές οι πρωτοβουλίες να λύσουν από μόνες τους το στεγαστικό πρόβλημα;». Προφανώς όχι. Και γι’ αυτό η κυβέρνηση υλοποιεί 45 διαφορετικές δράσεις για αυτό το μεγάλο κοινωνικό θέμα. Γι’ αυτό το στεγαστικό θα είναι από τα ζητήματα, που θα εστιάζουμε την προσοχή μας στην «Ατζέντα 2030», το κυβερνητικό μας πρόγραμμα δηλαδή για την επόμενη τετραετία. Υπάρχει όμως κανείς που να αμφισβητεί ότι όσο πιο γρήγορες και πιο απλές γίνονται οι μεταβιβάσεις, τόσο καλύτερα λειτουργεί συνολικά η αγορά ακινήτων;Για εμάς, αυτές οι τέσσερις παρεμβάσεις δεν είναι απλώς τεχνικές. Είναι μια ακόμη απόδειξη της αντίληψής μας ότι το κράτος δεν μπορεί και δεν πρέπει να αντιμετωπίζει τους Έλληνες ως υπηκόους, αλλά ως πραγματικά ευρωπαίους πολίτες. Αυτή είναι η φιλοσοφία του νόμου για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη. Και με άλλες πρωτοβουλίες, όπως η αντικατάσταση των δικαιολογητικών με υπεύθυνες δηλώσεις, η ψηφιακή ενημέρωση των πολιτών για την πορεία της αίτησής τους κ.λπ. Διότι η καθημερινότητα των πολιτών αλλάζει όχι μόνο με μεγάλα λόγια και ανεφάρμοστες υποσχέσεις, αλλά και με συγκεκριμένες αλλαγές, που λύνουν πραγματικά προβλήματα. Και σε αυτή την κατεύθυνση θα συνεχίσουμε με την ίδια συνέπεια.
