Η Ουάσινγκτον επιχειρεί να ξεμπλοκάρει τον αμερικανικό οδικό χάρτη, όμως Ισραήλ και Χαμάς εξακολουθούν να διαφωνούν για τη σειρά των βημάτων – Στο επίκεντρο ο αφοπλισμός της Χαμάς και η ισραηλινή αποχώρηση
Ο Τζάρεντ Κούσνερ ολοκλήρωσε τη Δευτέρα διήμερο διπλωματικών επαφών στην περιοχή, συναντώντας στην Αίγυπτο εκπροσώπους της Χαμάς και στη συνέχεια τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Βενιαμίν Νετανιάχου, σε μια προσπάθεια να αναβιώσει το αμερικανικό σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα.
Ωστόσο, παρά τις εντατικές επαφές, δεν προέκυψε μέχρι στιγμής κάποιο σαφές διπλωματικό breakthrough. Το βασικό εμπόδιο παραμένει η διαφορετική αντίληψη των δύο πλευρών για το ποιο βήμα πρέπει να προηγηθεί: το Ισραήλ επιμένει στον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς πριν από οποιαδήποτε στρατιωτική αποχώρηση, ενώ η Χαμάς ζητά πρώτα την τήρηση των δεσμεύσεων του Ισραήλ, μεταξύ άλλων τον τερματισμό των επιθέσεων και την υποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων.
Στο επίκεντρο ο αφοπλισμός της Χαμάς
Η αμερικανική πρόταση προβλέπει έναν 15 σημείων οδικό χάρτη, με βασικό άξονα τη σταδιακή αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας και την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων.
Η Χαμάς έχει δηλώσει ότι αποδέχεται κατ’ αρχήν το σχέδιο, αλλά συνδέει την εφαρμογή του με συγκεκριμένα ισραηλινά βήματα. Το Ισραήλ, από την πλευρά του, έχει απορρίψει την υφιστάμενη μορφή του σχεδίου, με τον Νετανιάχου να καθιστά σαφές ότι δεν πρόκειται να αποσύρει τις δυνάμεις του πριν από τον πλήρη και επαληθεύσιμο αφοπλισμό της Χαμάς.
Σύμφωνα με Ισραηλινό αξιωματούχο, κατά τη συνάντηση Κούσνερ–Νετανιάχου συζητήθηκε το ενδεχόμενο Αμερικανός στρατηγός να επιβλέψει τη διαδικασία αφοπλισμού, ώστε τα όπλα της Χαμάς να παραδοθούν και να καταστούν ανενεργά υπό διεθνή εποπτεία. Η πληροφορία αυτή, ωστόσο, δεν έχει επιβεβαιωθεί από την αμερικανική πλευρά.
Παράλληλα, συμφωνήθηκε η δημιουργία δύο ομάδων εργασίας: η πρώτη θα επικεντρωθεί στον αφοπλισμό και την αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας και η δεύτερη σε ζητήματα δημόσιας υγείας, όπως η ύδρευση και η αποχέτευση.
Η ανοικοδόμηση συνδέεται με τον αφοπλισμό
Ένα ακόμη κρίσιμο σημείο είναι η ανοικοδόμηση της Γάζας. Σύμφωνα με ισραηλινές πηγές, δεν πρόκειται να ξεκινήσει πριν από την πλήρη παράδοση των όπλων της Χαμάς.
Ουσιαστικά, το Ισραήλ θέτει τον αφοπλισμό ως προϋπόθεση όχι μόνο για την αποχώρηση των στρατευμάτων του αλλά και για την έναρξη της μεταπολεμικής ανοικοδόμησης.
Η θέση αυτή βρίσκεται σε ευθεία αντίθεση με τη Χαμάς, η οποία ζητά να προηγηθούν η ισραηλινή αποχώρηση και η εφαρμογή των όρων της εκεχειρίας, πριν προχωρήσει στα δικά της βήματα.
Δύσκολη η επόμενη φάση
Η επίσκεψη του Κούσνερ πραγματοποιήθηκε σε μια προσπάθεια να γεφυρωθεί αυτό το χάσμα. Ο ίδιος συναντήθηκε στην Αίγυπτο με τον πολιτικό ηγέτη της Χαμάς, Χαλίλ αλ-Χάγια, παρουσία διαμεσολαβητών από την Αίγυπτο, το Κατάρ και την Τουρκία, πριν μεταβεί στο Ισραήλ για τις συνομιλίες με τον Νετανιάχου.
Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι περιέγραψαν τη συνάντηση Κούσνερ–Νετανιάχου ως μακρά και ουσιαστική, όμως άλλες ισραηλινές πηγές ανέφεραν ότι δεν υπήρξε πραγματική πρόοδος, καθώς ο Νετανιάχου επανέλαβε ότι το Ισραήλ δεν θα αποσυρθεί από τις θέσεις του χωρίς προηγουμένως να έχει ολοκληρωθεί ο αφοπλισμός της Χαμάς.
Έτσι, η αμερικανική διπλωματική προσπάθεια βρίσκεται και πάλι αντιμέτωπη με το ίδιο θεμελιώδες πρόβλημα: η Χαμάς ζητά πρώτα ισραηλινή αποχώρηση και τήρηση της εκεχειρίας, ενώ το Ισραήλ απαιτεί πρώτα την πλήρη παράδοση των όπλων της Χαμάς.
Χωρίς συμφωνία για τη σειρά αυτών των βημάτων, η δεύτερη φάση του σχεδίου Τραμπ παραμένει ουσιαστικά μπλοκαρισμένη.
