Ο Ντόναλντ Τραμπ εντείνει τις πιέσεις προς την Τεχεράνη, απειλώντας με σοβαρές οικονομικές συνέπειες όποιες χώρες προσφέρουν στήριξη στο Ιράν. Αυτή η κίνηση έρχεται σε μια περίοδο όπου οι στρατιωτικές δράσεις στη Μέση Ανατολή έχουν περιοριστεί και οι διπλωματικές πρωτοβουλίες βρίσκονται σε αδιέξοδο.
«Ανακοινώνω την πιο ισχυρή επιχείρηση οικονομικού πολέμου που έχει ποτέ διεξαχθεί εναντίον οποιασδήποτε χώρας», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος μέσω του Truth Social. Προειδοποίησε ότι κράτη που οι χρηματοπιστωτικοί τους οργανισμοί, οι επιχειρήσεις ή οι κυβερνητικοί φορείς παρέχουν στήριξη στο Ιράν θα αντιμετωπίσουν σοβαρές οικονομικές συνέπειες.
Στο στόχαστρο η Κίνα
Αν και δεν αποκάλυψε συγκεκριμένα νέα μέτρα, ο Τραμπ απαίτησε την παύση δραστηριοτήτων όπως το λαθρεμπόριο πετρελαίου και οι χρηματοοικονομικές συναλλαγές μέσω ανταλλακτηρίων. Στο στόχαστρο του βρίσκεται κυρίως η Κίνα, η οποία είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου. Μια πιο σφοδρή προσπάθεια περιορισμού αυτών των συναλλαγών θα μπορούσε να επιδεινώσει τις ήδη τεταμένες σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας, ενώ ο Τραμπ προσπαθεί να διατηρήσει την εμπορική εκεχειρία με τον Σι Τζινπίνγκ.
Η αμερικανική κυβέρνηση είχε προαναγγείλει νέα οικονομικά μέτρα ήδη από την προηγούμενη εβδομάδα, με τον υπουργό Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, να επαναλαμβάνει ότι το Ιράν μπορεί να αντιμετωπίσει οικονομική απομόνωση χωρίς προηγούμενο.
Αυτή η επιλογή της οικονομικής πίεσης έρχεται σε μια περίοδο όπου οι στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ αντιμετωπίζουν σημαντικά κόστη και περιορισμούς στα αποθέματα πυρομαχικών, ενώ η πολιτική αντίσταση εντός των ΗΠΑ αυξάνεται.
Η αυξανόμενη οικονομική πίεση στην Τεχεράνη
Το Ιράν βιώνει σοβαρές κυρώσεις εδώ και χρόνια, με τον πόλεμο και τον αμερικανικό αποκλεισμό να έχουν περιορίσει δραστικά τις δυνατότητές του να εξάγει πετρέλαιο. Η κατάσταση στον Κόλπο, ιδιαίτερα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παραμένει τεταμένη. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατηγόρησαν την Τεχεράνη για εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων εναντίον τους, οι οποίοι κατέπεσαν στη θάλασσα, ενώ το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών αντέτεινε ότι οι κατηγορίες είναι αβάσιμες.
Στο πλαίσιο της κλιμάκωσης, τα ΗΑΕ ανακοίνωσαν την αναστολή των εμπορικών και χρηματοοικονομικών συναλλαγών με το Ιράν, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο την οικονομική πίεση στην Τεχεράνη. Εν τω μεταξύ, Ιρανός στρατιωτικός αξιωματούχος προειδοποίησε τις χώρες του Κόλπου ότι οποιαδήποτε βοήθεια προς τις αμερικανικές δυνάμεις θα θεωρείται συμμετοχή στις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ.
Το Στενό του Ορμούζ παραμένει κρίσιμο για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων, και οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα έχουν ήδη προκαλέσει αναστάτωση στις ενεργειακές αγορές.
Σε αδιέξοδο οι συνομιλίες
Όσον αφορά τις διπλωματικές εξελίξεις, οι συνομιλίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης παραμένουν πρακτικά ανενεργές. Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι δεν διεξάγονται συνομιλίες με το Ιράν, ενώ οι Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν λάβει εντολές να αποφεύγουν τον διάλογο μέχρι να υπάρξει συμμόρφωση από την Τεχεράνη.
Από την άλλη πλευρά, ο επικεφαλής της ιρανικής διαπραγματευτικής ομάδας προειδοποίησε ότι οι συνομιλίες δεν θα επαναληφθούν εάν οι ΗΠΑ δεν τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους βάσει προηγούμενης συμφωνίας. Αυτή περιλάμβανε κατάπαυση του πυρός και διαπραγματεύσεις για μια πιο σταθερή λύση, αλλά κατέρρευσε με την επανέναρξη των εχθροπραξιών.
Το Ιράν διεκδικεί αποζημιώσεις για τις καταστροφές που προκλήθηκαν από τον πόλεμο και εξετάζει την επιβολή τελών για τη διέλευση μέσω του Στενού του Ορμούζ, κάτι που έχει ήδη απορριφθεί από τις ΗΠΑ και άλλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες του Κόλπου.
Με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις να έχουν περιοριστεί, ο Τραμπ προσπαθεί να μεταφέρει τη σύγκρουση στο οικονομικό πεδίο. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν αυτή η νέα στρατηγική θα κατευθύνει το Ιράν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ή θα φέρει νέες εντάσεις με χώρες που διατηρούν οικονομικές σχέσεις με την Τεχεράνη.
