Για περισσότερα από 20 χρόνια, το Swift της NASA κοιτούσε από ψηλά τα πιο ακραία και εντυπωσιακά φαινόμενα του Σύμπαντος. Τώρα, όμως, η αντίστροφη μέτρηση έχει ξεκινήσει για το ίδιο: η επιχείρηση που θα το κρατούσε σε τροχιά απέτυχε και το ιστορικό παρατηρητήριο ετοιμάζεται να πάρει τον δρόμο της επιστροφής στη Γη, όπου αναμένεται να καταστραφεί κατά την επανείσοδό του στην ατμόσφαιρα.
Ένα τηλεσκόπιο που έγραψε τη δική του ιστορία
Το Swift εκτοξεύτηκε το 2004, έχοντας ως βασικό στόχο την παρακολούθηση εκλάμψεων ακτίνων γάμμα, αλλά και άλλων εξαιρετικά ενεργών και βίαιων φαινομένων που συμβαίνουν στο Σύμπαν.
Με την πάροδο των χρόνων, όμως, η τροχιά του άρχισε να χαμηλώνει πιο γρήγορα από όσο είχαν υπολογίσει οι επιστήμονες. Αυτό περιόρισε σημαντικά τον διαθέσιμο χρόνο για να οργανωθεί μια επιχείρηση που θα μπορούσε να το κρατήσει σε λειτουργία.
Η NASA αποφάσισε να επιχειρήσει μια διαφορετική λύση, συνεργαζόμενη με την αμερικανική ιδιωτική εταιρεία Katalyst Space Technologies.
Το σχέδιο με το LINK που δεν κατάφερε να ολοκληρωθεί
Η Katalyst ανέπτυξε για την επιχείρηση το LINK, ένα σκάφος με την πλήρη ονομασία Lightweight In-Space Navigation and Kinematics.
Η αποστολή του ήταν ιδιαίτερα απαιτητική: το LINK θα έπρεπε να πλησιάσει το Swift, να το «πιάσει» χρησιμοποιώντας ρομποτικούς βραχίονες και στη συνέχεια να το μεταφέρει σε υψηλότερη τροχιά. Με αυτόν τον τρόπο θα δινόταν στο παρατηρητήριο επιπλέον χρόνος ζωής και θα μπορούσε να συνεχίσει την επιστημονική του δραστηριότητα.
Το σχέδιο, όμως, άρχισε να παρουσιάζει προβλήματα λίγο μετά την εκτόξευση του LINK στις αρχές Ιουλίου.
Στις 28 Ιουλίου, η NASA ανακοίνωσε ότι δυσλειτουργίες σε εξαρτήματα του σκάφους είχαν προκαλέσει ανεξέλεγκτη περιστροφή του. Την ίδια στιγμή, η επικοινωνία με το LINK δεν ήταν σταθερή και γινόταν μόνο κατά διαστήματα, δυσκολεύοντας ακόμη περισσότερο την προσπάθεια ελέγχου του.
Οι μηχανικοί προσπάθησαν να επαναφέρουν την κατάσταση χρησιμοποιώντας τους προωθητήρες αερίου ξένου που διέθετε το LINK. Οι συγκεκριμένοι προωθητήρες είχαν σχεδιαστεί αρχικά για να χρησιμοποιηθούν αργότερα, όταν το σκάφος θα αναλάμβανε να ανεβάσει το Swift σε μεγαλύτερο ύψος.
Η προσπάθεια, ωστόσο, δεν έφερε το επιθυμητό αποτέλεσμα. Τα προβλήματα στον έλεγχο του LINK δεν κατέστη δυνατό να αντιμετωπιστούν και έτσι η επιχείρηση διάσωσης του Swift οδηγήθηκε σε αδιέξοδο.
Η Katalyst Space Technologies ανακοίνωσε ότι, μετά τη συνεχή παρακολούθηση του σκάφους και την αξιολόγηση της κατάστασης, συμφωνήθηκε με τη NASA να μην επιχειρηθούν τελικά η προσέγγιση, η σύλληψη και η ανύψωση του Neil Gehrels Swift Observatory.
Τι αλλάζει μετά την αποτυχία της επιχείρησης
Η αποτυχία της αποστολής σηματοδοτεί ουσιαστικά το τέλος της λειτουργικής ζωής του Swift. Το παρατηρητήριο είχε ήδη σταματήσει τις επιστημονικές του δραστηριότητες ενόψει της προσπάθειας διάσωσης και πλέον η αναμενόμενη κατάληξή του είναι η επανείσοδος στην ατμόσφαιρα της Γης και η καταστροφή του αργότερα μέσα στο έτος.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία για την επιστημονική κοινότητα, καθώς το Swift είχε αφιερώσει περισσότερα από 20 χρόνια στην παρατήρηση μερικών από τα πιο ενεργειακά και βίαια γεγονότα που συμβαίνουν στο Σύμπαν.
Παρά το γεγονός ότι το βασικό εγχείρημα δεν πέτυχε, η Katalyst δεν πρόκειται να εγκαταλείψει την προσπάθεια.
Η εταιρεία θα συνεχίσει να συλλέγει δεδομένα από το LINK, τα οποία εκτιμάται ότι μπορούν να φανούν χρήσιμα σε επόμενες αποστολές που θα αφορούν επισκευή, συντήρηση ή διάσωση δορυφόρων οι οποίοι βρίσκονται ήδη σε τροχιά.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Katalyst, Ghonhee Lee, χαρακτήρισε την επιχείρηση ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο εγχείρημα με υψηλό βαθμό ρίσκου. Παρά την αποτυχία της τελικής προσπάθειας, στάθηκε στο γεγονός ότι η εταιρεία κατάφερε μέσα σε εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα να σχεδιάσει, να κατασκευάσει και να εκτοξεύσει ένα πειραματικό διαστημικό σκάφος.
Όπως ανέφερε, η εμπειρία από την αποστολή, μαζί με τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν, θα αξιοποιηθούν για να αναπτυχθούν στο μέλλον πιο αξιόπιστες μέθοδοι προσέγγισης και εξυπηρέτησης δορυφόρων στο Διάστημα.
Η NASA κρατά τα μαθήματα της αποστολής
Από την πλευρά της NASA, ο διοικητής της υπηρεσίας, Jared Isaacman, αναγνώρισε ότι η εξέλιξη δεν ήταν αυτή που περίμενε η ομάδα.
Παρά την αποτυχία, υπογράμμισε ότι η προσπάθεια άξιζε να γίνει, καθώς οι άνθρωποι της αποστολής κινήθηκαν με εξαιρετικά γρήγορους ρυθμούς για να δώσουν στο Swift μια πραγματική ευκαιρία να παραμείνει σε λειτουργία και να συνεχίσει την επιστημονική του αποστολή.
Τελικά, το Swift δεν θα μπορέσει να συνεχίσει το ταξίδι του στο Διάστημα. Η επιχείρηση διάσωσής του, όμως, αφήνει πίσω της πολύτιμη τεχνογνωσία και δεδομένα που μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για τις επόμενες προσπάθειες επισκευής και συντήρησης δορυφόρων σε τροχιά.
