Το φαινόμενο αναμένεται να κορυφωθεί προς το τέλος του 2026 και να επιμείνει μέχρι τον Φεβρουάριο του 2027 – Θερμοκρασίες στον Ειρηνικό έως και 2,6°C πάνω από τα κανονικά επίπεδα
Το Ελ Νίνιο ενισχύεται γρήγορα και ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) προειδοποιεί ότι τους επόμενους μήνες μπορεί να εξελιχθεί σε ένα «πολύ ισχυρό» επεισόδιο, με επιπτώσεις που δεν θα περιοριστούν μόνο στον Ειρηνικό Ωκεανό. Οι αλλαγές στη θερμοκρασία και τις βροχοπτώσεις αναμένεται να αυξήσουν σε πολλές περιοχές του κόσμου τον κίνδυνο για ακραία ζέστη, ξηρασίες και πλημμύρες.
Σύμφωνα με τη νέα ενημέρωση του WMO, η πιθανότητα να παραμείνει το φαινόμενο μέχρι τον Φεβρουάριο του 2027 πλησιάζει το 100%, ενώ η έντασή του αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω και να φτάσει στο αποκορύφωμά της προς το τέλος του 2026.
«Ο Ελ Νίνιο έχει πλέον εδραιωθεί και θα ενταθεί ως ένα φαινόμενο πολύ ισχυρής έντασης τους επόμενους μήνες, με σημαντικές επιπτώσεις στη θερμοκρασία και τις βροχοπτώσεις καθώς και στους κινδύνους πλημμυρών, ξηρασιών και ακραίας ζέστης», τονίζει ο WMO.
Η θερμοκρασία του Ειρηνικού ανεβαίνει επικίνδυνα
Ο λόγος που οι επιστήμονες ανησυχούν είναι ήδη ορατός στα νερά του τροπικού Ειρηνικού. Η θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας στην κεντρική και ανατολική περιοχή του ισημερινού Ειρηνικού βρίσκεται πολύ πάνω από τα κανονικά επίπεδα και συνεχίζει να ανεβαίνει.
Ο δείκτης Niño 3.4, που χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση του φαινομένου, ήταν κατά μέσο όρο 1,5°C πάνω από το κανονικό μεταξύ Μαΐου και Ιουλίου 2026, ενώ μόνο τον Ιούλιο έφτασε τους 2°C. Από τα τέλη Ιουλίου έως τα μέσα Αυγούστου, οι εβδομαδιαίες τιμές ανέβηκαν ακόμη περισσότερο, φτάνοντας περίπου 2,2°C έως 2,6°C πάνω από τον μέσο όρο.
Ακόμη πιο εντυπωσιακά είναι τα στοιχεία κάτω από την επιφάνεια. Σε ορισμένα σημεία του ωκεανού, οι θερμοκρασίες ήταν τον Ιούλιο και στις αρχές Αυγούστου πάνω από 8°C υψηλότερες από τις κανονικές.
«Οι συνθήκες αυτές επιβεβαιώνουν ότι το Ελ Νίνιο επιμένει και ότι υπάρχει πιθανότητα νέας ενίσχυσής του στη διάρκεια των επόμενων μηνών», ανέφερε ο WMO.
Τι σημαίνει αυτό για τον πλανήτη
Το Ελ Νίνιο δεν είναι ένα εντελώς νέο φαινόμενο. Εμφανίζεται φυσικά ανά διαστήματα περίπου κάθε δύο έως επτά χρόνια, όταν θερμαίνονται ασυνήθιστα τα επιφανειακά νερά του κεντρικού και ανατολικού τροπικού Ειρηνικού. Η αλλαγή αυτή επηρεάζει στη συνέχεια την ατμοσφαιρική κυκλοφορία, τους ανέμους και τα μοτίβα βροχοπτώσεων σε μεγάλο μέρος του πλανήτη.
Κάθε επεισόδιο, βέβαια, δεν συμπεριφέρεται ακριβώς με τον ίδιο τρόπο. Ιστορικά, ένα ισχυρό Ελ Νίνιο έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο ξηρασίας και πυρκαγιών σε περιοχές όπως ο Αμαζόνιος, η Κεντρική Αμερική, η Ινδονησία και η Αυστραλία, ενώ μπορεί να μεταβάλει τους μουσώνες στην Ινδία και να φέρει πολύ έντονες βροχοπτώσεις στην ανατολική Αφρική.
Από το 1950, επτά επεισόδια έχουν φτάσει στην κατηγορία της «πολύ υψηλής έντασης», με το ισχυρότερο να έχει καταγραφεί το 1982-83.
Η ένταση του φαινομένου από μόνη της δεν αρκεί για να προβλεφθεί πόσο σοβαρές θα είναι οι συνέπειες σε κάθε χώρα. Το τι θα συμβεί εξαρτάται από την περιοχή και την εποχή, ενώ σημαντικό ρόλο μπορούν να παίξουν και άλλοι παράγοντες, μεταξύ των οποίων οι συνθήκες στον Ινδικό και τον Ατλαντικό Ωκεανό.
Για το διάστημα Σεπτεμβρίου-Νοεμβρίου 2026, οι τελευταίες προβλέψεις του WMO δείχνουν αυξημένες πιθανότητες για θερμοκρασίες πάνω από τα κανονικά επίπεδα σχεδόν σε όλες τις χερσαίες περιοχές του πλανήτη, ενώ τα μοτίβα βροχοπτώσεων αναμένεται να παρουσιάζουν έντονη την κλασική επίδραση ενός ισχυρού Ελ Νίνιο στον Ειρηνικό.
Το μήνυμα του Οργανισμού είναι ότι χρειάζεται προετοιμασία πριν από την κορύφωση του φαινομένου και όχι όταν οι επιπτώσεις έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται αισθητές.
«Δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο»
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες περιέγραψε με ιδιαίτερα δραματικούς τόνους την κατάσταση, συνδέοντας την ενίσχυση του Ελ Νίνιο με την ήδη επιβαρυμένη εικόνα της παγκόσμιας κλιματικής κρίσης.
«Μπροστά στα μάτια μας το Ελ Νίνιο αποκτά εξαιρετικές διαστάσεις. Η επιστήμη είναι κατηγορηματική: ο πλανήτης εισέρχεται σε αχαρτογράφητα νερά και αυτά τα νερά θερμαίνονται. Η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας φτάνει σε επίπεδα ρεκόρ, ο υδράργυρος συνεχίζει να ανεβαίνει και βρισκόμαστε σε μια ζώνη υψηλού κινδύνου στην οποία τα ακραία μετεωρολογικά φαινόμενα γίνονται η νέα κανονικότητα», προειδοποίησε.
Η γενική γραμματέας του WMO Σελέστ Σάουλο υπογράμμισε από την πλευρά της ότι ένα τόσο ισχυρό επεισόδιο μπορεί να έχει σοβαρό κόστος για κοινωνίες και οικονομίες που είναι ήδη ευάλωτες.
Το Ελ Νίνιο «μπορεί να προκαλέσει ισχυρό πλήγμα στους ανθρώπους και τις οικονομίες όλου του κόσμου. Παρατηρούμε ήδη αναταράξεις και καταστροφές που προκλήθηκαν από ξηρασίες και πλημμύρες και αναμένουμε ότι οι επιπτώσεις αυτές θα επιδεινωθούν καθώς το Ελ Νίνιο εντείνεται», προειδοποίησε.
«Αυτό το εξαιρετικό φαινόμενο Ελ Νίνιο απαιτεί εξαιρετική προετοιμασία και αντίδραση (…) Δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο», πρόσθεσε.
Και ο Γκουτέρες έδωσε το δικό του στίγμα για το τι διακυβεύεται: «Έχει ξεκινήσει πλέον ένας αγώνας δρόμου ενάντια στον χρόνο μεταξύ των επιδεινούμενων κινδύνων και της αποφασιστικότητάς μας να δράσουμε για το κλίμα και να προστατεύσουμε τους πληθυσμούς. Είναι ένας αγώνας δρόμου που πρέπει να κερδίσουμε».
Η εικόνα που διαμορφώνεται τους επόμενους μήνες συνδέεται και με το 2027. Μετά από ένα επεισόδιο Ελ Νίνιο, μέρος της θερμότητας που έχει αποθηκευτεί στον ωκεανό μεταφέρεται στην ατμόσφαιρα, γεγονός που μπορεί να συμβάλει στην άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας. Ήδη αρκετοί κλιματολόγοι εκτιμούν ότι το 2027 μπορεί να εξελιχθεί σε εξαιρετικά θερμή χρονιά.
Μέχρι σήμερα, η 2024 ήταν η θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί, μετά το προηγούμενο ισχυρό επεισόδιο Ελ Νίνιο.
