Στις κάλπες σήμερα το γερμανικό κρατίδιο – Η AfD του Ούλριχ Ζίγκμουντ διεκδικεί ιστορική νίκη και ακόμη και την απόλυτη πλειοψηφία – Γιατί η αναμέτρηση μπορεί να επηρεάσει ολόκληρη τη γερμανική πολιτική σκηνή
Είναι μία από εκείνες τις εκλογικές αναμετρήσεις που ξεπερνούν τα όρια ενός κρατιδίου. Η Σαξονία-Άνχαλτ ψηφίζει σήμερα, 6 Σεπτεμβρίου, και όλα τα βλέμματα στη Γερμανία είναι στραμμένα στο Μαγδεμβούργο.
Η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) βρίσκεται εδώ και μήνες στην πρώτη θέση των δημοσκοπήσεων, με ποσοστά άνω του 40%, και διεκδικεί για πρώτη φορά την ηγεσία μιας κυβέρνησης γερμανικού κρατιδίου μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η τελευταία έρευνα της Forschungsgruppe Wahlen την τοποθετούσε στο 41%, έναντι 23% για το CDU, ενώ άλλη δημοσκόπηση έδινε στην AfD 42% και στους Χριστιανοδημοκράτες 22%.
Το ενδεχόμενο μιας απόλυτης πλειοψηφίας της AfD δεν θεωρείται το πιθανότερο, παραμένει όμως απολύτως μέσα στο εκλογικό παιχνίδι, καθώς η τελική κατανομή των εδρών θα εξαρτηθεί και από το ποια μικρότερα κόμματα θα καταφέρουν να περάσουν το όριο του 5%.
Μια περιοχή που ακόμη κουβαλά το παρελθόν της
Η Σαξονία-Άνχαλτ είναι μία από τις περιοχές της πρώην Ανατολικής Γερμανίας που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικές δημογραφικές και οικονομικές προκλήσεις.
Στα τέλη του 2025 ο πληθυσμός του κρατιδίου είχε υποχωρήσει στα περίπου 2,12 εκατομμύρια, μειωμένος κατά 0,7% μέσα σε έναν χρόνο. Το Μαγδεμβούργο και το Χάλε παραμένουν τα μεγαλύτερα αστικά κέντρα, ενώ πολλές μικρότερες πόλεις και κοινότητες αντιμετωπίζουν τη συρρίκνωση του πληθυσμού.
Η δημογραφική γήρανση, η φυγή νεότερων ανθρώπων προς άλλες περιοχές της Γερμανίας και η αίσθηση ότι η οικονομική σύγκλιση με τη Δύση δεν ολοκληρώθηκε ποτέ δημιουργούν ένα ιδιαίτερο κοινωνικό υπόβαθρο.
Είναι ένα κρατίδιο όπου το παρελθόν της Ανατολικής Γερμανίας παραμένει ορατό στην αρχιτεκτονική, στα βιομηχανικά τοπία και στη συλλογική μνήμη. Την ίδια στιγμή, η πολιτική πραγματικότητα έχει αλλάξει δραματικά: εκεί όπου κάποτε κυριαρχούσαν τα σύμβολα του SED και της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας, σήμερα η AfD επιχειρεί να εκφράσει μια διαφορετική μορφή «ανατολικής» διαμαρτυρίας.
Ο Ζίγκμουντ και το «φιλικό» πρόσωπο της AfD
Στο επίκεντρο της εκστρατείας βρίσκεται ο 35χρονος Ούλριχ Ζίγκμουντ, επικεφαλής υποψήφιος της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ.
Η πολιτική του εικόνα είναι διαφορετική από εκείνη του στερεοτυπικού οργισμένου ακροδεξιού πολιτικού. Ο Ζίγκμουντ εμφανίζεται χαμογελαστός, επικοινωνιακός και ιδιαίτερα δραστήριος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, επιδιώκοντας να προσεγγίσει και νεότερους ψηφοφόρους.
Πίσω από αυτή την εικόνα, ωστόσο, βρίσκεται μία σαφώς πιο σκληρή πολιτική ατζέντα: περιορισμός της μετανάστευσης, ενίσχυση της εθνικής ταυτότητας, αλλαγές στην εκπαίδευση, περιορισμός του ρόλου της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης και επανεξέταση πολιτικών που αφορούν τη διαφορετικότητα και την πολιτική παιδεία. Ο ίδιος έχει επίσης αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο ριζικής αλλαγής ή ακόμη και κατάργησης της τοπικής υπηρεσίας Προστασίας του Συντάγματος.
Έρευνες και δημοσιεύματα έχουν αναδείξει παράλληλα τις σχέσεις προσώπων του πολιτικού του περιβάλλοντος με ακροδεξιούς και νεοναζιστικούς κύκλους. Ο ίδιος ο Ζίγκμουντ απορρίπτει τις κατηγορίες περί εξτρεμισμού και παρουσιάζει την AfD ως δύναμη πολιτικής αλλαγής.
Η αντίφαση ανάμεσα στο προσωπικό προφίλ του υποψηφίου και στη σκληρή πολιτική γραμμή της AfD αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά της προεκλογικής εκστρατείας.
Η AfD απέναντι στο «τείχος» των άλλων κομμάτων
Το μεγάλο ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο πόσο ψηλά θα φτάσει η AfD, αλλά τι θα συμβεί την επομένη των εκλογών.
Το CDU έχει αποκλείσει τη συνεργασία με την AfD, ενώ ο ίδιος ο Ζίγκμουντ έχει δηλώσει ότι δεν ενδιαφέρεται για έναν κυβερνητικό συμβιβασμό που δεν θα του εξασφαλίζει την πρωθυπουργία.
Εάν η AfD καταφέρει να συγκεντρώσει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, θα βρεθεί μπροστά σε μια ιστορική εξέλιξη: θα μπορούσε να γίνει το πρώτο ακροδεξιό κόμμα που θα ηγηθεί κυβέρνησης γερμανικού κρατιδίου στη μεταπολεμική περίοδο.
Εάν όμως παραμείνει κάτω από την αυτοδυναμία, αρχίζει το πολύ πιο περίπλοκο δεύτερο μέρος της εκλογικής βραδιάς.
Το CDU θα πρέπει να αναζητήσει εταίρους για να σχηματίσει κυβέρνηση, την ώρα που η Αριστερά, το SPD και οι Πράσινοι βρίσκονται σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα. Το BSW και το FDP δίνουν επίσης μάχη για το όριο του 5%. Η τελευταία δημοσκόπηση της Forschungsgruppe Wahlen έδινε 11,5% στην Αριστερά, 8,5% στο SPD, 6% στους Πράσινους, 4% στο BSW και μόλις 3% στο FDP.
Έτσι, ακόμη και μία εντυπωσιακή εκλογική νίκη της AfD δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ο Ζίγκμουντ θα γίνει πρωθυπουργός.
Η εκλογική βραδιά που κοιτάζει ολόκληρη η Γερμανία
Η σημασία της αναμέτρησης ξεπερνά κατά πολύ τα σύνορα της Σαξονίας-Άνχαλτ.
Για τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, η εκλογή αποτελεί ένα ακόμη τεστ της προσπάθειας του CDU να ανακόψει την άνοδο της AfD. Ο ίδιος έχει προειδοποιήσει ότι μία κυβέρνηση της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ θα μπορούσε να αποθαρρύνει διεθνείς επενδυτές και να πλήξει την οικονομική εικόνα του κρατιδίου.
Για την AfD, αντίθετα, μία νίκη θα αποτελούσε ιστορικό ορόσημο και θα έσπαγε στην πράξη ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά ταμπού της μεταπολεμικής Γερμανίας: την ανάληψη της κυβερνητικής εξουσίας σε επίπεδο κρατιδίου από ένα κόμμα της άκρας δεξιάς.
Και γι’ αυτό η σημερινή κάλπη στο Μαγδεμβούργο δεν αφορά μόνο τη Σαξονία-Άνχαλτ.
Αφορά το ερώτημα αν η πολιτική γεωγραφία της Γερμανίας αλλάζει οριστικά — και αν η AfD βρίσκεται πλέον ένα βήμα πριν από τη μετάβαση από τη δύναμη διαμαρτυρίας στη δύναμη εξουσίας.
