Η μοιραία στροφή, η απότομη απώλεια ύψους και τα κρίσιμα ερωτήματα για την πτώση του F-4 – Τι εξετάζουν οι ειδικοί και γιατί η έρευνα στρέφεται στα τελευταία δευτερόλεπτα
Στα τελευταία δευτερόλεπτα της πτήσης του F-4 Phantom επικεντρώνεται πλέον η έρευνα για την αεροπορική τραγωδία που συγκλόνισε την Πολεμική Αεροπορία.
Η δεξιά στροφή, η μεγάλη κλίση του αεροσκάφους, η απότομη απώλεια ύψους και η προσπάθεια των δύο χειριστών να ανακτήσουν τον έλεγχο συνθέτουν την τελευταία εικόνα του μαχητικού πριν συντριβεί στην Τανάγρα, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους δύο έμπειροι ιπτάμενοι της 338 Μοίρας «Άρης».
Πρόκειται για τον 40χρονο επισμηναγό Ιωάννη Μπλέσια και τον 37χρονο σμηναγό Δημήτριο Πέτρου, οι οποίοι διέθεταν περισσότερες από 1.500 ώρες πτήσης ο καθένας.
Το βίντεο της μοιραίας πτήσης
Το οπτικό υλικό από την πτήση αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία που έχουν στη διάθεσή τους οι αρμόδιοι για τη διερεύνηση του δυστυχήματος.
Στα πλάνα που εξετάζονται, το F-4 φαίνεται να πραγματοποιεί δεξιά στροφή σε σχετικά μικρή απόσταση από την αεροπορική βάση και στη συνέχεια να εισέρχεται σε έντονα καθοδική τροχιά. Το αεροσκάφος χάνει γρήγορα ύψος και, παρά την προσπάθεια ανάκτησης, δεν καταφέρνει να επανέλθει σε ασφαλή πορεία πριν από την πρόσκρουση.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι ακριβώς συνέβη μέσα σε αυτό το εξαιρετικά μικρό χρονικό διάστημα.
Γιατί το Phantom έχασε τόσο γρήγορα ύψος; Υπήρχε επαρκής ισχύς από τους κινητήρες; Ποια ήταν η ταχύτητα και η γωνία κλίσης του αεροσκάφους; Και σε ποιο σημείο η κατάσταση έγινε πλέον μη αναστρέψιμη;
Αυτές είναι ορισμένες από τις βασικές απαντήσεις που αναζητούν οι εμπειρογνώμονες.
Στο μικροσκόπιο κινητήρες και αεροδυναμική
Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, εξετάζονται όλα τα ενδεχόμενα, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει επιβεβαιωθεί συγκεκριμένη αιτία.
Ιδιαίτερο βάρος αναμένεται να δοθεί στη λειτουργία των κινητήρων και στο κατά πόσο το αεροσκάφος διέθετε την απαιτούμενη ώση για να ανακόψει την κάθοδό του και να ανακτήσει ύψος.
Παράλληλα, θα αναλυθούν η ταχύτητα με την οποία εισήλθε στη στροφή, η γωνία κλίσης, το φορτίο του αεροσκάφους και οι αεροδυναμικές συνθήκες που επικρατούσαν εκείνη τη στιγμή.
Η εικόνα από μόνη της, πάντως, δεν μπορεί να αποδείξει εάν προηγήθηκε μηχανική βλάβη, απώλεια ισχύος, αεροδυναμικό πρόβλημα ή συνδυασμός διαφορετικών παραγόντων.
Μια πτήση σε ελάχιστο ύψος
Το Phantom είχε απογειωθεί λίγα λεπτά νωρίτερα στο πλαίσιο της συμμετοχής του στην αεροπορική επίδειξη του Athens Flying Week.
Το πρόγραμμα περιλάμβανε απαιτητικούς ελιγμούς, υψηλές ταχύτητες, σημαντικές κλίσεις και πτήση σε χαμηλό ύψος. Υπό αυτές τις συνθήκες, τα περιθώρια αντίδρασης είναι εξαιρετικά περιορισμένα.
Σύμφωνα με την ανάλυση της τροχιάς του αεροσκάφους, περίπου δύο έως τρία ναυτικά μίλια από τον διάδρομο της Τανάγρας το F-4 εισήλθε στην τελευταία δεξιά στροφή.
Ακολούθησε απότομη απώλεια ύψους, με τον χρόνο που απέμενε μέχρι την πρόσκρουση να περιορίζεται δραματικά.
Σε τόσο χαμηλό ύψος, ακόμη και ένα πρόβλημα που υπό διαφορετικές συνθήκες θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί, μπορεί να εξελιχθεί μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα σε κατάσταση χωρίς περιθώρια διόρθωσης.
Γιατί δεν εκτινάχθηκε το πλήρωμα;
Ένα από τα ερωτήματα που αναμένεται να απασχολήσουν την έρευνα είναι και η μη εκτίναξη των δύο χειριστών.
Η περιοχή όπου εξελίχθηκε η πτήση βρίσκεται κοντά σε εγκαταστάσεις και κατοικημένα σημεία, ενώ στην ευρύτερη περιοχή υπήρχαν και θεατές της αεροπορικής επίδειξης.
Ένα από τα ενδεχόμενα που εξετάζονται είναι εάν το πλήρωμα επιχείρησε μέχρι την τελευταία στιγμή να διατηρήσει τον έλεγχο του αεροσκάφους και να αποτρέψει την πτώση του σε σημείο όπου θα μπορούσαν να κινδυνεύσουν άνθρωποι στο έδαφος.
Ωστόσο, το εάν υπήρχε πραγματικά ο απαιτούμενος χρόνος και το απαραίτητο ύψος για ασφαλή εκτίναξη αποτελεί ξεχωριστό ζήτημα που θα πρέπει να απαντηθεί από την Επιτροπή Διερεύνησης.
Δεκάδες κάμερες καταγράφουν τα πάντα
Σημαντικό πλεονέκτημα της έρευνας αποτελεί το γεγονός ότι η πτήση καταγράφηκε από πολλές διαφορετικές κάμερες.
Το οπτικό υλικό μπορεί να επιτρέψει στους ειδικούς να ανασυνθέσουν με μεγάλη ακρίβεια την πορεία του F-4 στα τελευταία δευτερόλεπτα.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχουν οι επικοινωνίες με τον Πύργο Ελέγχου, τα δεδομένα που μπορούν να προκύψουν από τα τεχνικά ευρήματα και η λεπτομερής εξέταση των συντριμμιών.
Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα λεπτομερές χρονολόγιο της πτήσης: η ταχύτητα, το ύψος, η γωνία κλίσης, η λειτουργία των κινητήρων, οι κινήσεις του αεροσκάφους και κάθε ενέργεια του πληρώματος.
Έμπειροι οι δύο χειριστές
Ο επισμηναγός Ιωάννης Μπλέσιας και ο σμηναγός Δημήτριος Πέτρου ήταν έμπειρα στελέχη της 338 Μοίρας «Άρης», με περισσότερες από 1.500 ώρες πτήσης ο καθένας.
Οι συγκεκριμένες αποστολές απαιτούν υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης και σημαντική επιχειρησιακή εμπειρία, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο σημαντική την ακριβή ανασύνθεση των γεγονότων που προηγήθηκαν της συντριβής.
Η έρευνα καλείται πλέον να απαντήσει σε μια σειρά από κρίσιμα ερωτήματα: τι συνέβη στους κινητήρες, ποια ήταν η ταχύτητα και η γωνία του αεροσκάφους στη μοιραία στροφή, πότε ξεκίνησε η απώλεια ύψους και ποιες ακριβώς ενέργειες έγιναν από το πλήρωμα για την ανάκτηση του F-4.
Η ηλικία του Phantom και η πραγματική αιτία
Η ηλικία του F-4 αναμένεται αναπόφευκτα να βρεθεί στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Ωστόσο, από μόνη της δεν μπορεί να αποτελέσει απάντηση για τα αίτια της συντριβής.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες θα εξετάσουν το ιστορικό συντήρησης του συγκεκριμένου αεροσκάφους, τις τεχνικές εργασίες που είχαν πραγματοποιηθεί, την κατάσταση των κινητήρων και κάθε διαθέσιμο στοιχείο από την επιχειρησιακή του δραστηριότητα.
Το ζητούμενο για την έρευνα δεν είναι απλώς να εντοπίσει έναν πιθανό παράγοντα, αλλά να διαπιστώσει την ακριβή αλληλουχία των γεγονότων που οδήγησε στην απώλεια του αεροσκάφους.
Τα κρίσιμα δευτερόλεπτα
Η τραγωδία της Τανάγρας θα κριθεί τελικά στην ανάλυση λίγων μόλις δευτερολέπτων.
Από τη στιγμή που το Phantom εισήλθε στην τελευταία στροφή μέχρι την πρόσκρουση, όλα εξελίχθηκαν με εξαιρετικά μεγάλη ταχύτητα. Το οπτικό υλικό, οι επικοινωνίες, τα τεχνικά ευρήματα και η ανάλυση της πτήσης αναμένεται να φωτίσουν το τι ακριβώς συνέβη.
Το μεγάλο ερώτημα για τους ερευνητές δεν είναι μόνο τι προκάλεσε την πτώση του F-4, αλλά κυρίως πότε και γιατί η κατάσταση πέρασε το σημείο χωρίς επιστροφή.
Εκεί, στα τελευταία δευτερόλεπτα της μοιραίας πτήσης, βρίσκεται πλέον το επίκεντρο της έρευνας για την τραγωδία που κόστισε τη ζωή στους δύο ιπτάμενους της Πολεμικής Αεροπορίας.

