Η τοπική κοινωνία καταγγέλλει εγκατάλειψη από τη Μαδρίτη, ανεπαρκή αστυνόμευση και ασφυκτική πίεση στις υποδομές – Περίπου 13.000 μετανάστες παραμένουν στον ισπανικό θύλακα
Οργή, ανασφάλεια και έντονη απογοήτευση επικρατούν στη Θέουτα, περίπου έξι εβδομάδες μετά τη μαζική είσοδο δεκάδων χιλιάδων μεταναστών στον ισπανικό θύλακα της Βόρειας Αφρικής. Οι κάτοικοι δηλώνουν ότι η καθημερινότητά τους έχει αλλάξει δραματικά και κατηγορούν την κυβέρνηση της Μαδρίτης ότι άφησε μια μικρή πόλη να αντιμετωπίσει σχεδόν μόνη της μια κρίση δυσανάλογη προς τις δυνατότητές της.
Παραλίες, δρόμοι και βιομηχανικές περιοχές έχουν μετατραπεί σε αυτοσχέδιους καταυλισμούς. Στην Playa del Trampolín, σκηνές από πλαστικά και υφάσματα έχουν στηθεί δίπλα στη θάλασσα, ενώ οι κάτοικοι καταγγέλλουν συσσώρευση απορριμμάτων, χρήση δημόσιων χώρων ως αυτοσχέδιων αποχωρητηρίων και σοβαρά προβλήματα υγιεινής.
«Η πόλη μας δεν είναι πια η ίδια»
Η Θέουτα έχει πληθυσμό περίπου 85.000 κατοίκων και έκταση μόλις 18,5 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Ο πρόεδρος της Αυτόνομης Πόλης, Χουάν Χεσούς Βίβας, υπολόγισε στις 11 Σεπτεμβρίου ότι περίπου 13.000 μετανάστες εξακολουθούν να βρίσκονται στον θύλακα, αριθμός που αντιστοιχεί σχεδόν στο 15% του μόνιμου πληθυσμού του.
Οι 10.000 εξ αυτών, σύμφωνα με τον ίδιο, προέρχονται από τη μαζική διέλευση της 30ής και της 31ης Ιουλίου. Οι εκτιμήσεις, πάντως, διαφέρουν, καθώς οι ισπανικές αρχές δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει την καταγραφή όλων όσοι παραμένουν στην πόλη.
Κάτοικοι περιγράφουν μια πόλη στην οποία οι δημόσιες υπηρεσίες, οι χώροι υγιεινής και οι δομές φιλοξενίας έχουν υπερφορτωθεί. Αρκετοί υποστηρίζουν ότι αποφεύγουν συγκεκριμένες περιοχές μετά τη δύση του ηλίου, ενώ επαγγελματίες εκφράζουν φόβους για τις επιπτώσεις στην εμπορική δραστηριότητα και στον τουρισμό.
«Δεν μπορούμε να αντιμετωπίζουμε ως μόνιμη και φυσιολογική αυτή την κατάσταση», δήλωσε ο Βίβας, απορρίπτοντας την προοπτική να αναλάβει η Θέουτα μεγαλύτερο και διαρκές βάρος φιλοξενίας.
Διαδηλώσεις και απαίτηση για επιστροφή στην κανονικότητα
Η αγανάκτηση αποτυπώθηκε στις μαζικές κινητοποιήσεις της 2ας Σεπτεμβρίου, όταν χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν στη Θέουτα και σε πολλές πόλεις της Ισπανίας. Με ισπανικές σημαίες και συνθήματα κατά της κυβέρνησης, οι συγκεντρωμένοι απαίτησαν αποτελεσματικό έλεγχο των συνόρων, αποσυμφόρηση της πόλης και ανάληψη ευθύνης από την κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ.
Στις διαδηλώσεις ακούστηκαν και αιτήματα για την απομάκρυνση των μεταναστών, ενώ καταγράφηκαν περιστατικά έντασης και επιθέσεις σε αυτοσχέδιες σκηνές. Παράλληλα, οργανώσεις πολιτών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων προειδοποίησαν ότι η δικαιολογημένη ανησυχία για την ασφάλεια δεν πρέπει να μετατραπεί σε συλλογική στοχοποίηση όσων έφθασαν στον θύλακα. Μη κομματική πρωτοβουλία που ζητά οργανωμένη και ανθρώπινη διαχείριση της κρίσης συγκέντρωσε περίπου 65.000 υπογραφές.
Έντονη ανησυχία για την ασφάλεια
Αστυνομικές ενώσεις και τοπικοί φορείς κάνουν λόγο για μεγάλη αύξηση της εγκληματικότητας μετά τη μαζική διέλευση. Η επικεφαλής της Εισαγγελίας της Θέουτα, Σίλβια Ρόχας, δήλωσε ότι καταγράφεται σχεδόν μία καταγγελία για σεξουαλική επίθεση την ημέρα, ενώ αρκετές υποθέσεις αφορούν ανηλίκους.
Οι αρχές επισημαίνουν, ωστόσο, ότι μεταξύ των θυμάτων βρίσκονται τόσο κάτοικοι όσο και μετανάστες, ενώ στους υπόπτους περιλαμβάνονται αλλοδαποί αλλά και Ευρωπαίοι πολίτες. Επομένως, τα περιστατικά δεν μπορούν να αποδοθούν συλλογικά στο σύνολο του μεταναστευτικού πληθυσμού.
Για την ενίσχυση της ασφάλειας μεταφέρθηκαν στη Θέουτα εκατοντάδες επιπλέον στελέχη της Guardia Civil. Παρά τα μέτρα, κάτοικοι και συνδικαλιστικές ενώσεις θεωρούν ότι οι δυνάμεις παραμένουν ανεπαρκείς, ενώ αστυνομικοί καταγγέλλουν εξαντλητικά ωράρια και προβληματικές συνθήκες διαμονής.
Προειδοποιήσεις υπήρχαν πριν από τη μαζική διέλευση
Νέα στοιχεία ενίσχυσαν την οργή της τοπικής κοινωνίας, καθώς αποχαρακτηρισμένα έγγραφα έδειξαν ότι το ισπανικό Εθνικό Κέντρο Πληροφοριών είχε προειδοποιήσει από τις 29 Ιουλίου τόσο τη Μαδρίτη όσο και τις μαροκινές υπηρεσίες για σχέδια μαζικής εισόδου στη Θέουτα, τα οποία διακινούνταν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Περισσότεροι από 70.000 άνθρωποι πέρασαν ή επιχείρησαν να περάσουν τα σύνορα τις επόμενες δύο ημέρες, αρκετοί κολυμπώντας. Ανθρωπιστικές οργανώσεις εκτιμούν ότι περισσότεροι από 100 έχασαν τη ζωή τους ή αγνοούνται. Τα στοιχεία για τον συνολικό αριθμό διαφέρουν μεταξύ των πηγών, αλλά αποτυπώνουν το πρωτοφανές μέγεθος της πίεσης.
Η αποκάλυψη ότι υπήρξε προειδοποίηση ενίσχυσε τις κατηγορίες των κατοίκων ότι η κρίση θα μπορούσε να είχε περιοριστεί, εάν οι αρμόδιες αρχές είχαν κινηθεί εγκαίρως.
Αντιπαράθεση Μαδρίτης και Ραμπάτ
Το Μαρόκο απορρίπτει τις κατηγορίες ότι επέτρεψε ή οργάνωσε τη μαζική διέλευση και υποστηρίζει ότι χρησιμοποιείται ως αποδιοπομπαίος τράγος στην εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση της Ισπανίας. Η κυβέρνηση Σάντσεθ δηλώνει επίσης ότι δεν διαθέτει αποδείξεις για οργανωμένο σχέδιο του Ραμπάτ.
Η ισπανική αντιπολίτευση, αντίθετα, κατηγορεί το Μαρόκο ότι δεν απέτρεψε τις αναχωρήσεις και τη Μαδρίτη ότι απέτυχε να προστατεύσει τα σύνορα. Η Θέουτα και η Μελίγια αποτελούν εδώ και χρόνια σημεία διπλωματικής έντασης, καθώς το Ραμπάτ δεν αναγνωρίζει την ισπανική κυριαρχία στους δύο θύλακες.
Για τους κατοίκους, πάντως, η πολιτική αντιπαράθεση δεν λύνει το άμεσο πρόβλημα. Ζητούν αποσυμφόρηση της πόλης, ενίσχυση της αστυνόμευσης, αποκατάσταση των δημόσιων χώρων και σαφές σχέδιο από τη Μαδρίτη και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως επαναλαμβάνουν τοπικοί εκπρόσωποι, η Θέουτα δεν μπορεί να σηκώσει μόνη της ένα βάρος που αφορά τα εξωτερικά σύνορα ολόκληρης της Ευρώπης.
