Οι δύο δωρεές των 36 εκατ. λιρών είναι οι μεγαλύτερες στην ιστορία της βρετανικής πολιτικής – Η Βουλή των Λόρδων εξετάζει νέους περιορισμούς, ενώ παραμένει ανοικτή ξεχωριστή αστυνομική έρευνα
Πολιτική θύελλα έχει ξεσπάσει στη Βρετανία μετά τις δύο δωρεές-ρεκόρ, συνολικού ύψους 72 εκατ. λιρών, που δέχθηκε μέσα σε λίγες ημέρες το Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ από τους δισεκατομμυριούχους του κλάδου των κρυπτονομισμάτων Μπεν Ντέλο και Κρίστοφερ Χάρμπορν.
Καθένας από τους δύο επιχειρηματίες προσέφερε στο κόμμα 36 εκατ. λίρες. Πρόκειται για τις μεγαλύτερες μεμονωμένες δωρεές που έχουν καταγραφεί στη βρετανική πολιτική ιστορία, ενώ το συνολικό ποσό αντιστοιχεί περίπου στα τρία τέταρτα των χρημάτων που δαπάνησαν όλα τα κόμματα μαζί στις βουλευτικές εκλογές του 2024. Ο Χάρμπορν είχε ήδη ενισχύσει το Reform UK με επιπλέον 9 εκατ. λίρες τον Αύγουστο.
Ο Φάρατζ δήλωσε «ευγνώμων και συγκινημένος», υποστηρίζοντας ότι τα χρήματα θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για την προετοιμασία του κόμματος ενόψει της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης. Το Reform UK σχεδιάζει να ενισχύσει τον κομματικό του μηχανισμό και να δημιουργήσει ένα μεγάλο επιτελείο έρευνας και χάραξης πολιτικής. Παράλληλα, διαβεβαιώνει ότι οι δύο δωρητές δεν θα λάβουν ως αντάλλαγμα τίτλους ευγενείας, δημόσιες συμβάσεις ή πολιτικά αξιώματα.
Ωστόσο, το ύψος των δωρεών και το γεγονός ότι οι δύο επιχειρηματίες ζούσαν μέχρι πρόσφατα στο εξωτερικό έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Ο Ντέλο επέστρεψε στη Βρετανία από το Χονγκ Κονγκ, ενώ ο Χάρμπορν διατηρούσε επί χρόνια τη βάση του στην Ταϊλάνδη, αν και ήταν εγγεγραμμένος στους βρετανικούς εκλογικούς καταλόγους.
Το Reform UK υποστηρίζει ότι αμφότεροι είχαν εγκατασταθεί εκ νέου στη χώρα πριν από την κρίσιμη ημερομηνία της 25ης Μαρτίου 2026 και ότι οι δωρεές συμμορφώνονται τόσο με τους ισχύοντες όσο και με τους υπό συζήτηση κανόνες. Η θέση αυτή, πάντως, αμφισβητείται από πολιτικούς αντιπάλους του κόμματος, οι οποίοι ζητούν πλήρη δημοσιοποίηση των στοιχείων.
Το ζήτημα βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της συζήτησης στη Βουλή των Λόρδων για το νομοσχέδιο περί εκλογικής αντιπροσώπευσης. Μεταξύ των προτεινόμενων μέτρων περιλαμβάνεται πλαφόν 100.000 λιρών ετησίως στις δωρεές Βρετανών που ζουν στο εξωτερικό ή δεν έχουν συμπληρώσει συγκεκριμένο χρονικό διάστημα παραμονής στη χώρα μετά την επιστροφή τους. Η κυβέρνηση εξετάζει ακόμη και αναδρομική εφαρμογή των νέων περιορισμών, ώστε να αποτραπεί η μαζική διοχέτευση χρημάτων πριν από την ψήφιση του νόμου.
Εφόσον οι δωρητές του Reform UK αποδειχθεί ότι πληρούν τα κριτήρια διαμονής, το κόμμα θα μπορέσει να διατηρήσει ολόκληρο το ποσό. Σε διαφορετική περίπτωση, δεν αποκλείεται να κληθεί να επιστρέψει σημαντικό μέρος των 72 εκατ. λιρών.
Την ίδια ώρα, συνδικάτα, οργανώσεις διαφάνειας και βουλευτές από διαφορετικά κόμματα ζητούν τη θέσπιση γενικού ανώτατου ορίου στις πολιτικές δωρεές, υποστηρίζοντας ότι τέτοια ποσά επιτρέπουν σε έναν πολύ μικρό αριθμό υπερπλούσιων πολιτών να αποκτά δυσανάλογη επιρροή στη δημόσια ζωή.
Η αντιπαράθεση συμπίπτει με ξεχωριστή ποινική έρευνα της Μητροπολιτικής Αστυνομίας για καταγγελίες περί πιθανής παραβίασης των κανόνων που απαγορεύουν τη χρηματοδότηση πολιτικών κομμάτων από το εξωτερικό. Η έρευνα διευρύνθηκε μετά τη δημοσιοποίηση υλικού από μυστική δημοσιογραφική έρευνα. Το Reform UK αρνείται κατηγορηματικά οποιαδήποτε παρανομία και δηλώνει ότι συνεργάζεται πλήρως με τις αρχές.
