- του Γιώργου Ν. Καραμανλή
Κάθε γενιά υπόσχεται στον εαυτό της ότι δεν θα γίνει σαν την προηγούμενη. Μετά μεγαλώνει, πιάνει τον εαυτό της να λέει «πάρε μια ζακέτα» και καταλαβαίνει ότι η ιστορία έχει χιούμορ, αλλά όχι πάντα λεπτό. Η νέα γενιά, όμως, φαίνεται να έχει πάρει αυτή την υπόσχεση λίγο πιο σοβαρά. Δεν θέλει απλώς να μη μοιάσει στους γονείς της. Θέλει να καταλάβει ποια κομμάτια τους να κρατήσει, ποια να συγχωρήσει και ποια να μην επαναλάβει με τίποτα.
Δεν είναι μια γενιά που μισεί την οικογένεια. Το αντίθετο. Συχνά είναι δεμένη με τους γονείς της, ίσως και περισσότερο από όσο παραδέχεται. Μένει περισσότερα χρόνια στο πατρικό, ζητά βοήθεια, συζητά, τσακώνεται, ξαναγυρίζει, παίρνει τάπερ, φορτιστές, συμβουλές που δεν ζήτησε και χρήματα που ντρέπεται να ζητήσει αλλά τελικά ζητά. Η ανεξαρτησία, στην εποχή των ενοικίων, έχει αποκτήσει μια πολύ στενή σχέση με το ψυγείο της μάνας.
Κι όμως, αυτή η εγγύτητα δεν σημαίνει ταύτιση. Οι νέοι βλέπουν τους γονείς τους και καταλαβαίνουν πολλά. Βλέπουν ανθρώπους που δούλεψαν πολύ, κουράστηκαν πολύ, άντεξαν πολύ και συχνά μίλησαν λίγο. Βλέπουν γάμους που κράτησαν επειδή υπήρχε αγάπη, αλλά και γάμους που κράτησαν επειδή «έτσι έπρεπε». Βλέπουν καριέρες που χτίστηκαν με θυσίες, αλλά και ζωές που στριμώχτηκαν μέσα σε υποχρεώσεις. Βλέπουν μια γενιά που έμαθε να αντέχει, αλλά όχι πάντα να λέει ότι πονάει.
Η Gen Z δεν θέλει να γίνει αντίγραφο αυτού του μοντέλου. Δεν θέλει να δουλεύει μέχρι εξάντλησης και να το λέει υπευθυνότητα. Δεν θέλει να μένει σε σχέσεις από φόβο, συνήθεια ή κοινωνική ευπρέπεια. Δεν θέλει να κάνει παιδιά επειδή «ήρθε η ώρα», ούτε γάμο επειδή το είπε το σόι, ούτε καριέρα επειδή «μια σταθερή δουλειά είναι ευλογία», ακόμη και αν η ευλογία έχει burnout, αυχενικό και μηδέν προσωπική ζωή.
Θέλει περισσότερη ειλικρίνεια. Θέλει ψυχική υγεία χωρίς ντροπή, σχέσεις με όρια, δουλειές με νόημα, οικογένεια χωρίς συναισθηματικούς εκβιασμούς, επιτυχία που να μη χρειάζεται να μοιάζει με μόνιμη αυτοθυσία. Θέλει να αγαπήσει, αλλά όχι να χαθεί. Να προσφέρει, αλλά όχι να εξαφανιστεί. Να αποτύχει, αλλά χωρίς να του το χρεώσουν ως ελάττωμα χαρακτήρα.
Βέβαια, υπάρχει και η ειρωνεία. Όσο και αν θέλει να σπάσει τα παλιά μοτίβα, συχνά ζει ακόμη μέσα στις δομές τους. Στο πατρικό σπίτι, στην οικογενειακή οικονομική βοήθεια, στις προσδοκίες των άλλων, στα «εμείς στην ηλικία σου…», αυτή τη φράση που θα έπρεπε να έχει ειδική σήμανση επικινδυνότητας. Οι νέοι θέλουν να φτιάξουν δικό τους δρόμο, αλλά πολλές φορές ξεκινούν από το ίδιο στενό, με τους γονείς να κοιτούν από το μπαλκόνι.
Το ενδιαφέρον είναι ότι δεν απορρίπτουν τα πάντα. Κρατούν την αγάπη, την αντοχή, τη φροντίδα, τη μνήμη, την οικογενειακή ζεστασιά. Απλώς δεν θέλουν μαζί με αυτά να κληρονομήσουν και τη σιωπή, την ενοχή, την καταπίεση, την υποχρέωση να φαίνονται καλά ενώ δεν είναι.
Ίσως αυτό να είναι τελικά η ενηλικίωση της νέας γενιάς: όχι να αρνηθεί τους γονείς της, αλλά να τους δει καθαρά. Με ευγνωμοσύνη, με θυμό, με τρυφερότητα και με την απόφαση να μην επαναλάβει ασυνείδητα όσα κάποτε την πλήγωσαν. Και αν στο μεταξύ πάρει και λίγα κεφτεδάκια σε τάπερ, η επανάσταση δεν ακυρώνεται. Απλώς μεταφέρεται με αλουμινόχαρτο.
