Από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται να απαγορευτεί η δημιουργία και διατήρηση λογαριασμών στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών. Πώς θα λειτουργεί το Kids Wallet, ποιες πλατφόρμες αφορά και τι προβλέπεται για την προστασία των προσωπικών δεδομένων
Στη Βουλή εισάγεται προς συζήτηση το νομοσχέδιο για τον περιορισμό της πρόσβασης των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με την ψήφισή του από την Ολομέλεια να έχει προγραμματιστεί για την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου.
Η νομοθετική πρωτοβουλία προβλέπει την εφαρμογή ενός ψηφιακού «κόφτη» για παιδιά κάτω των 15 ετών, με ορίζοντα έναρξης την 1η Ιανουαρίου 2027. Στόχος είναι η προστασία των ανηλίκων από τους κινδύνους της παρατεταμένης χρήσης των social media, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής για την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η Ελλάδα προχωρά σε περιορισμούς στην πρόσβαση των ανηλίκων, σε μια κατεύθυνση που εξετάζεται και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με την Αυστραλία να έχει επίσης υιοθετήσει αντίστοιχη προσέγγιση.
Ποιες πλατφόρμες αφορά ο «κόφτης»
Βάσει του σχεδίου, από την 1η Ιανουαρίου 2027 παιδιά κάτω των 15 ετών δεν θα μπορούν να δημιουργούν ή να διατηρούν λογαριασμούς σε πλατφόρμες όπως το Facebook, το TikTok, το Snapchat και το LinkedIn.
Το πλαίσιο ενδέχεται να επεκταθεί και σε άλλες υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης, ανάλογα με τις προβλέψεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας που αναμένεται να διαμορφωθεί μέσα στο 2027.
Ο ευρωπαϊκός σχεδιασμός προβλέπεται να διαφοροποιεί τις ηλικιακές κατηγορίες, διακρίνοντας τα παιδιά κάτω των 13 ετών από τους ανηλίκους κάτω των 15 ετών.
Πώς θα λειτουργεί το Kids Wallet
Κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή του μέτρου αναμένεται να έχει το Kids Wallet, μέσω του οποίου θα επιβεβαιώνεται αν ο χρήστης πληροί το προβλεπόμενο ηλικιακό όριο.
Όπως έχουν εξηγήσει οι αρμόδιοι υπουργοί, η διαδικασία θα βασίζεται στην αποστολή ενός ψηφιακού σήματος προς την πλατφόρμα, το οποίο θα πιστοποιεί αν ο χρήστης είναι άνω ή κάτω των 15 ετών, χωρίς να διαβιβάζονται πρόσθετα προσωπικά στοιχεία του ανηλίκου.
Παράλληλα, οι πλατφόρμες θα έχουν την υποχρέωση να εφαρμόζουν κατάλληλες, αναλογικές και αξιόπιστες μεθόδους επαλήθευσης της ηλικίας των χρηστών τους.
Τι προβλέπεται για τα προσωπικά δεδομένα
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία της ιδιωτικότητας, καθώς το προτεινόμενο σύστημα δεν προβλέπει γενική υποχρέωση αποστολής εγγράφου ταυτότητας στις πλατφόρμες.
Η επιβεβαίωση της ηλικίας μπορεί να πραγματοποιείται μέσω ενός ψηφιακού διαπιστευτηρίου, το οποίο θα πιστοποιεί ότι πληρούται το απαιτούμενο όριο, χωρίς να αποκαλύπτει το ονοματεπώνυμο, την ακριβή ημερομηνία γέννησης ή τον αριθμό ταυτότητας του χρήστη.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πρόταση EU KIDS Act, η οποία προβλέπει τη χρήση τεχνολογιών απόδειξης μηδενικής γνώσης (zero-knowledge proof). Πρόκειται για μια μέθοδο που επιτρέπει την επιβεβαίωση μιας προϋπόθεσης, όπως η ηλικία, χωρίς να αποκαλύπτονται άλλα στοιχεία ταυτότητας.
Βασική επιδίωξη είναι η διαδικασία επαλήθευσης να μην επιτρέπει την ταυτοποίηση, τον εντοπισμό, την παρακολούθηση ή την κατάρτιση προφίλ των χρηστών.
Ποιοι υπουργοί εισηγούνται το μέτρο
Τη νομοθετική πρωτοβουλία εισηγούνται ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου και ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης.
Το μέτρο εντάσσεται στην εθνική στρατηγική για την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο και αποσκοπεί στην πρόληψη του ψηφιακού εθισμού, καθώς και στην προστασία της ψυχικής και σωματικής υγείας των ανηλίκων.
Παράλληλα, η εφαρμογή του θα βασίζεται στους μηχανισμούς της ευρωπαϊκής Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), με τη συνεργασία των αρμόδιων ελληνικών αρχών, των εποπτικών αρχών των χωρών όπου είναι εγκατεστημένες οι πλατφόρμες και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανάλογα με τις αρμοδιότητές τους.
Στο επίκεντρο οι κίνδυνοι από την υπερβολική χρήση των social media
Η παρέμβαση αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των κινδύνων που συνδέονται με την παρατεταμένη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και την αλγοριθμική προώθηση περιεχομένου.
Μεταξύ των ζητημάτων που επιδιώκεται να αντιμετωπιστούν είναι οι διαταραχές ύπνου και συγκέντρωσης, η κοινωνική απομόνωση, ο διαδικτυακός εκφοβισμός και η έκθεση των ανηλίκων σε ακατάλληλο περιεχόμενο.
Ο νέος περιορισμός έρχεται να συμπληρώσει υφιστάμενα εργαλεία προστασίας, όπως η πλατφόρμα parco.gov.gr και το Kids Wallet, αλλά και την απαγόρευση χρήσης κινητών τηλεφώνων στα σχολεία.
Το επόμενο βήμα είναι η κοινοβουλευτική συζήτηση και η ψήφιση του νομοσχεδίου, προκειμένου να καθοριστεί το πλαίσιο εφαρμογής των νέων περιορισμών και οι υποχρεώσεις που θα αναλάβουν οι ψηφιακές πλατφόρμες.
