Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ άσκησε έντονη κριτική στην αμερικανική στάση, προειδοποιώντας για την ενίσχυση της τουρκικής επιρροής στη Λιβύη μετά την επικύρωση του μνημονίου από το λιβυκό κοινοβούλιο
Ως πολιτική ήττα για την Ελλάδα χαρακτήρισε την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας, Δημήτρης Καιρίδης, εξαπολύοντας παράλληλα σφοδρή επίθεση κατά του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για την ανακοίνωσή του σχετικά με τις θαλάσσιες διαφορές στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μιλώντας στον Realfm 97,8, ο κ. Καιρίδης υποστήριξε ότι το μνημόνιο δεν παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος της Ελλάδας, εκτίμησε ωστόσο ότι η εξέλιξη έχει αρνητικές πολιτικές προεκτάσεις, καθώς, όπως ανέφερε, καταγράφεται μετατόπιση της ανατολικής Λιβύης προς την Τουρκία.
«Νομικά δεν παίζει κάποιο ρόλο το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Άκυρο ήταν, και άκυρο είναι. Πολιτικά είναι μια ήττα για εμάς», σημείωσε χαρακτηριστικά.
«Κατάπτυστη η ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ»
Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ απέναντι στην ανακοίνωση του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, κατηγορώντας το ότι τηρεί διαχρονικά πολιτική ίσων αποστάσεων απέναντι στην Ελλάδα και την Τουρκία.
«Είναι κατάπτυστη η ανακοίνωση», ανέφερε, διευκρινίζοντας ότι η κριτική του δεν πηγάζει από αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ, αλλά από τη διαφωνία του με τη συγκεκριμένη διπλωματική προσέγγιση.
Ο κ. Καιρίδης υποστήριξε ότι τμήματα της αμερικανικής διπλωματικής γραφειοκρατίας αποφεύγουν να δυσαρεστήσουν την Τουρκία, προσθέτοντας ότι η στάση αυτή δεν είναι απαραίτητα κοινή σε όλα τα κέντρα λήψης αποφάσεων των ΗΠΑ, όπως το Πεντάγωνο και το Κογκρέσο.
Παράλληλα, κατηγόρησε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ότι εξισώνει τις δύο πλευρές, εκφράζοντας την έντονη δυσαρέσκειά του για τον τρόπο με τον οποίο τοποθετήθηκε απέναντι στο ζήτημα.
Οι αιχμές για τη στρατηγική της Τουρκίας στη Λιβύη
Αναφερόμενος στην επικύρωση του μνημονίου από το λιβυκό κοινοβούλιο, ο Δημήτρης Καιρίδης εκτίμησε ότι η εξέλιξη αποτυπώνει την ενίσχυση της τουρκικής παρουσίας στη χώρα και τη μεταβολή των συσχετισμών στην περιοχή.
Όπως σημείωσε, η ανατολική Λιβύη διατηρούσε μέχρι πρότινος στενότερες σχέσεις με την Αίγυπτο, ενώ η Ελλάδα είχε αναπτύξει επαφές με τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ. Κατά τον ίδιο, η σημερινή κατάσταση δημιουργεί νέα δεδομένα για την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ υποστήριξε ακόμη ότι η τουρκική επιρροή στη Λιβύη δεν είναι αποτέλεσμα συγκυρίας, αλλά συνδέεται με τη μακροχρόνια παρουσία και τις επενδύσεις της Άγκυρας στην περιοχή.
«Η Τουρκία έχει 5.000 φαντάρους στη Λιβύη», ανέφερε, καλώντας την Ελλάδα να μην περιορίζεται σε αμυντικές αντιδράσεις, αλλά να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της θέσης της στην ευρύτερη περιοχή.
Στο πλαίσιο αυτό, άσκησε κριτική και στην εγχώρια αντιπολίτευση, υποστηρίζοντας ότι οι επικρίσεις για ελληνικές πρωτοβουλίες στο εξωτερικό, όπως η αποστολή συστημάτων Patriot στη Σαουδική Αραβία ή η παρουσία ελληνικής φρεγάτας στην Κύπρο, δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη την περιφερειακή δραστηριότητα της Τουρκίας.
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο και οι θαλάσσιες διαφορές
Ο κ. Καιρίδης χαρακτήρισε το τουρκολιβυκό μνημόνιο ακραία περίπτωση αμφισβήτησης των ελληνικών θέσεων, υποστηρίζοντας ότι η γεωγραφική διάταξη της περιοχής καθιστά προβληματική τη χάραξη θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης με τον τρόπο που προβλέπει η συμφωνία.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις διαφορετικές προσεγγίσεις που υπάρχουν διεθνώς για επιμέρους ζητήματα του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου, κάνοντας ειδική μνεία στο Καστελλόριζο και στη στάση της Αιγύπτου κατά τις διαπραγματεύσεις για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Κατά τον ίδιο, η ελληνική πλευρά οφείλει να αξιολογήσει τα νέα δεδομένα και να προσαρμόσει αναλόγως τη στρατηγική της, χωρίς να υποτιμά τις δυνατότητες και τις επιδιώξεις της Τουρκίας.
Η θέση των ΗΠΑ και οι αντιδράσεις Ελλάδας και ΕΕ
Η τοποθέτηση του Δημήτρη Καιρίδη ήρθε μετά την ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για την επικύρωση του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης στις 20 Οκτωβρίου.
Στην απάντησή του, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών δεν διατύπωσε ρητή θέση για τη νομιμότητα του μνημονίου, αλλά τάχθηκε υπέρ της επίλυσης των θαλάσσιων διαφορών μέσω καλόπιστων διαπραγματεύσεων.
«Ενθαρρύνουμε τους εταίρους μας στην Ανατολική Μεσόγειο να επιλύουν τις θαλάσσιες διαφορές τους μέσω καλόπιστων διαπραγματεύσεων», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η διευθέτηση των ζητημάτων αυτών μπορεί να διευκολύνει τις επενδύσεις και τις έρευνες στην περιοχή.
Ειδικά για την Ελλάδα και την Τουρκία, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επισήμανε ότι είναι και οι δύο σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ και τις κάλεσε να συζητήσουν διμερώς τις διαφωνίες τους.
Από την πλευρά της, η Αθήνα απέρριψε την επικύρωση του μνημονίου, υποστηρίζοντας ότι αντίκειται στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας και παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα κρατών της περιοχής.
Αντίστοιχα, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέφρασε τη δυσαρέσκειά της, επαναλαμβάνοντας ότι το μνημόνιο δεν συνάδει με το δίκαιο της θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος τρίτων κρατών.
Οι εξελίξεις στη Λιβύη και οι αντιδράσεις των διεθνών παραγόντων επαναφέρουν στο προσκήνιο το ζήτημα της ελληνικής στρατηγικής στην Ανατολική Μεσόγειο, σε μια περίοδο κατά την οποία η τουρκική παρουσία στην περιοχή παραμένει ισχυρή και οι διπλωματικές ισορροπίες αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.
