Από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ στην κυριακάτικη ανασκόπηση, ο πρωθυπουργός επαναφέρει την ελληνική θέση, επιδιώκοντας να καταστήσει σαφές γιατί η Αθήνα απορρίπτει το μνημόνιο
Στο τουρκολιβυκό μνημόνιο και στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων των ελληνικών νησιών επανήλθε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην κυριακάτικη ανασκόπησή του, λίγες ημέρες μετά την παρέμβασή του στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι το μνημόνιο δεν μπορεί να καταργήσει τα δικαιώματα των νησιών, συνδέοντας την εξωτερική πολιτική με την ασφάλεια και το μέλλον των πολιτών. Όπως ανέφερε, η υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων στηρίζεται στην αποτρεπτική ικανότητα, στις συμμαχίες και στην τεκμηριωμένη επιχειρηματολογία, με βάση το Διεθνές Δίκαιο.
«Με αυτοπεποίθηση, χωρίς μεγαλοστομίες. Με αποφασιστικότητα, χωρίς να κλείνει την πόρτα στον διάλογο», σημείωσε, περιγράφοντας τη στάση που επιδιώκει να ακολουθήσει η κυβέρνηση.
Το ίδιο επιχείρημα σε διαφορετικά ακροατήρια
Η επαναφορά του θέματος αποτυπώνει μια σταθερή προσπάθεια να φτάσει η ελληνική επιχειρηματολογία τόσο στους πολίτες όσο και στους διεθνείς συνομιλητές της χώρας. Από το βήμα του ΟΗΕ μέχρι την εβδομαδιαία ανάρτησή του, ο πρωθυπουργός διατηρεί τον ίδιο πυρήνα μηνύματος: οι συμφωνίες τρίτων χωρών δεν μπορούν να παρακάμπτουν τη γεωγραφία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.
Η πολιτική στόχευση που προκύπτει από αυτή την επανάληψη είναι διπλή: να ενισχυθεί η κατανόηση των ελληνικών θέσεων στο εσωτερικό και να διαμορφωθεί ευρύτερη διεθνής επίγνωση των ελληνικών επιχειρημάτων, ώστε οι τουρκολιβυκές διεκδικήσεις να μην αντιμετωπίζονται ως αδιαμφισβήτητο δεδομένο.
Στην παρέμβασή του στον ΟΗΕ στις 29 Οκτωβρίου, ο κ. Μητσοτάκης έδωσε στο ζήτημα και ανθρώπινη διάσταση. Αναφέρθηκε στην Κρήτη, τη Ρόδο, την Κάρπαθο και την Κάσο, εξηγώντας ότι πρόκειται για κατοικημένα νησιά, με ζωντανές κοινωνίες και οικονομική δραστηριότητα, τα οποία το μνημόνιο παραγνωρίζει. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για την παρεμπόδιση νόμιμων θαλάσσιων δραστηριοτήτων και έργων συνδεσιμότητας.
Τι είναι το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Το μνημόνιο υπογράφηκε στην Κωνσταντινούπολη στις 27 Νοεμβρίου 2019, μεταξύ της Τουρκίας και της τότε Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης, με αντικείμενο την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στη Μεσόγειο.
Η βασική ελληνική ένσταση είναι ότι η χάραξη παραγνωρίζει τα ελληνικά νησιά και τα δικαιώματά τους σε θαλάσσιες ζώνες. Η Αθήνα υποστηρίζει ότι δύο χώρες δεν μπορούν, με μεταξύ τους συμφωνία, να στερήσουν από τρίτη χώρα τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Το ζήτημα επανήλθε εντονότερα στην επικαιρότητα μετά την έγκριση του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης στις 20 Οκτωβρίου. Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε την απόφαση, τονίζοντας ότι δεν μεταβάλλει τον παράνομο χαρακτήρα που αποδίδει η Ελλάδα στο μνημόνιο.
Η ελληνική θέση έχει και ευρωπαϊκή στήριξη. Σε κοινή δήλωσή τους μετά τη λιβυκή απόφαση, οι πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επανέλαβαν ότι το μνημόνιο παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρο, εκφράζοντας αλληλεγγύη προς Ελλάδα και Κύπρο.
Καύσιμα, κατοικία και αγροτικό πετρέλαιο
Στην ανασκόπησή του ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στην παράταση της επιδότησης καυσίμων έως τις 15 Νοεμβρίου, με ενίσχυση 20 λεπτών ανά λίτρο για το πετρέλαιο θέρμανσης, 15 λεπτών για το diesel και 10 λεπτών για τη βενζίνη.
Για το πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», υπενθύμισε ότι προβλέπει επιδότηση από 70% έως 95%, έως 36.000 ευρώ, καθώς και έως 2.500 ευρώ για υποστηρικτικές υπηρεσίες. Η πρώτη φάση αφορά κλειστά ακίνητα, με προθεσμία αιτήσεων την 11η Ιανουαρίου 2027.
Στον αγροτικό τομέα, ανέφερε ότι από την 1η Νοεμβρίου η απαλλαγή από τον φόρο στο αγροτικό πετρέλαιο εφαρμόζεται απευθείας στην αντλία, μέσω ψηφιακού κουπονιού στην εφαρμογή myDiesel της ΑΑΔΕ, με όφελος έως 50,84 λεπτά ανά λίτρο.
Άμυνα και προστασία των θαλασσών
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ύψωση της ελληνικής σημαίας στη φρεγάτα «Νέαρχος», συνδέοντας την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων με την προστασία των συνόρων και τη διατήρηση της ειρήνης.
Παράλληλα, παρουσίασε την πρόοδο των διαδικασιών για τα θαλάσσια πάρκα στις Νότιες Κυκλάδες και στο Ιόνιο, καθώς και τις παρεμβάσεις στα ελικοδρόμια της Ερείκουσας και των Οθωνών, με έμφαση στη σημασία τους για την ασφάλεια και τις αεροδιακομιδές των κατοίκων.
