Ο κυβερνητικός συνασπισμός δεν κατάφερε να συμφωνήσει στο πακέτο εξοικονόμησης δισεκατομμυρίων ευρώ
Σε βαθιά πολιτική κρίση εισέρχεται το Βέλγιο, μετά την απόφαση του πρωθυπουργού Μπαρτ Ντε Βεβέρ να προσφέρει την παραίτησή του στον βασιλιά Φίλιππο, καθώς οι κυβερνητικοί εταίροι απέτυχαν να καταλήξουν σε συμφωνία για τον προϋπολογισμό του 2027.
Η κίνηση του Βέλγου πρωθυπουργού ήρθε έπειτα από έναν ακόμη γύρο μαραθώνιων διαπραγματεύσεων, ο οποίος ολοκληρώθηκε χωρίς συμβιβασμό στα βασικά σημεία της δημοσιονομικής πολιτΠολιτική βόμβα στο Βέλγιο: Παραίτηση Ντε Βεβέρ μετά το ναυάγιο για τον προϋπολογισμόικής.
Ο Ντε Βεβέρ παρέμεινε στο παλάτι περίπου μιάμιση ώρα και αποχώρησε χωρίς δηλώσεις.
Ο βασιλιάς δεν έκανε άμεσα αποδεκτή την παραίτησή του. Αντίθετα, ανακοίνωσε ότι θα εξετάσει την κατάσταση και θα ξεκινήσει επαφές με τους επικεφαλής των κομμάτων που συμμετέχουν στον κυβερνητικό συνασπισμό. Ο πρωθυπουργός αναμένεται να συναντηθεί ξανά μαζί του την Παρασκευή.
Η διαφωνία των 10 δισ. ευρώ
Στον πυρήνα της κρίσης βρίσκεται η προσπάθεια της κυβέρνησης να περιορίσει δραστικά το δημοσιονομικό έλλειμμα και να βρει περίπου 10 δισ. ευρώ μέσω περικοπών και πρόσθετων εσόδων.
Οι κυβερνητικοί εταίροι παραμένουν, ωστόσο, χωρισμένοι ως προς το ποιοι πρέπει να επωμιστούν το μεγαλύτερο μέρος του κόστους.
Το N-VA του Ντε Βεβέρ και οι φιλελεύθεροι του MR τάσσονται περισσότερο υπέρ περικοπών δαπανών, ενώ οι σοσιαλιστές του Vooruit και κεντρώα κόμματα ζητούν μεγαλύτερη συμμετοχή των υψηλότερων εισοδημάτων και της μεγάλης περιουσίας.
Ο υπουργός Εξωτερικών και αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Μαξίμ Πρεβό περιέγραψε τις διαφορές ως ιδιαίτερα εκτεταμένες, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η συμφωνία παραμένει δύσκολη.
Έλλειμμα πάνω από 5% και χρέος άνω του 110%
Η πολιτική κρίση έρχεται σε μια περίοδο έντονης δημοσιονομικής πίεσης.
Το βελγικό έλλειμμα βρίσκεται περίπου στο 5,2% του ΑΕΠ, ενώ το δημόσιο χρέος κινείται πάνω από το 110% του ΑΕΠ, επίπεδα που έχουν οδηγήσει τη χώρα σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να περιορίσει τις αποκλίσεις μέχρι το 2029, την ώρα που το αυξανόμενο κόστος δανεισμού επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τα δημόσια οικονομικά.
Οι αποδόσεις των βελγικών κρατικών ομολόγων έχουν ήδη ενισχυθεί, αυξάνοντας τον φόβο ότι η χώρα θα χρειάζεται όλο και περισσότερους πόρους μόνο για την εξυπηρέτηση των τόκων του χρέους της.
Στο τραπέζι ακόμη και νέες εκλογές
Αν ο βασιλιάς Φίλιππος αποδεχθεί τελικά την παραίτηση του Ντε Βεβέρ, ένα από τα πιθανά σενάρια είναι η προκήρυξη πρόωρων εκλογών.
Δεν είναι, ωστόσο, η μοναδική επιλογή.
Ο βασιλιάς μπορεί επίσης να επιχειρήσει νέο γύρο πολιτικών διαβουλεύσεων ή να αναζητήσει δυνατότητα συνέχισης του σημερινού κυβερνητικού σχήματος με διαφορετικό συμβιβασμό.
Η σημερινή κυβέρνηση αποτελείται από πέντε κόμματα, το N-VA, το MR, το Les Engagés, το Vooruit και το CD&V, σε έναν συνασπισμό που είχε χρειαστεί 234 ημέρες διαπραγματεύσεων για να σχηματιστεί.
Η κρίση που επέστρεψε έναν χρόνο μετά
Το σημερινό αδιέξοδο δεν είναι το πρώτο για τον Ντε Βεβέρ.
Και το 2025 οι διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό είχαν οδηγηθεί σε κρίσιμο σημείο. Τότε, όμως, ο πρωθυπουργός δεν είχε υποβάλει παραίτηση και είχε ζητήσει περισσότερο χρόνο για να επιτευχθεί συμφωνία.
Αυτή τη φορά η σύγκρουση έχει φτάσει ένα βήμα πιο μακριά.
Εάν δεν υπάρξει σύντομα συμφωνία, το Βέλγιο κινδυνεύει να μπει και το 2027 σε καθεστώς προσωρινών δωδεκατημορίων, με τις δημόσιες δαπάνες να εγκρίνονται μήνα με τον μήνα βάσει του προηγούμενου προϋπολογισμού.
Οι επόμενες ημέρες θα κρίνουν αν η παραίτηση του Ντε Βεβέρ θα οδηγήσει πράγματι σε πτώση της κυβέρνησης ή θα λειτουργήσει ως τελευταία προσπάθεια πίεσης για έναν συμβιβασμό.
