Άνοδος κοντά στο 16% την περίοδο 2019–2026 μεταξύ 17 προηγμένων οικονομιών – Η επίδραση της πληθυσμιακής μείωσης και η διαφορά ανάμεσα στην ανάπτυξη και στο εισόδημα των νοικοκυριών
Τη δεύτερη μεγαλύτερη αύξηση του πραγματικού κατά κεφαλήν ΑΕΠ μεταξύ 17 προηγμένων οικονομιών καταγράφει η Ελλάδα την περίοδο 2019–2026, σύμφωνα με ανάλυση των Financial Times που αξιοποιεί στοιχεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.
Η σωρευτική αύξηση πλησιάζει το 16%, τοποθετώντας τη χώρα πίσω από τη Νότια Κορέα και μπροστά από τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου η αντίστοιχη μεταβολή κινείται περίπου στο 13%.
Η επίδοση αφορά τον ρυθμό αύξησης της παραγωγής ανά κάτοικο, αφού αφαιρεθεί η επίδραση των τιμών. Δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα διαθέτει το δεύτερο υψηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα ούτε ότι ξεπέρασε σε επίπεδο ευημερίας τις οικονομίες που ακολουθούν.
Έβδομη στη συνολική ανάπτυξη
Η εικόνα αλλάζει όταν συγκρίνεται η αύξηση του συνολικού πραγματικού ΑΕΠ. Σε αυτή την κατάταξη η Ελλάδα βρίσκεται στην έβδομη θέση, με σωρευτική ανάπτυξη κοντά στο 13%.
Πρώτες κατατάσσονται οι ΗΠΑ, με άνοδο άνω του 18%, και ακολουθούν η Νότια Κορέα, η Αυστραλία, η Ελβετία, η Πορτογαλία και ο Καναδάς.
Στην αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ, αντίθετα, την πρώτη πεντάδα μετά τη Νότια Κορέα, την Ελλάδα και τις ΗΠΑ συμπληρώνουν η Πορτογαλία και η Ιταλία, με επιδόσεις περίπου 9%. Στο άλλο άκρο βρίσκεται η Γερμανία, με αύξηση κάτω από 1%.
Ο πληθυσμός αλλάζει τη σύγκριση
Η απόσταση ανάμεσα στις δύο κατατάξεις εξηγείται από τη δημογραφική εξέλιξη κάθε χώρας.
Greece has the 2nd best change in GDP per capita since 2019. https://t.co/WOecqKZWus
— The Greek Analyst (@GreekAnalyst) November 6, 2026
Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ προκύπτει από τη διαίρεση του συνολικού προϊόντος με τον πληθυσμό. Όταν οι κάτοικοι αυξάνονται, η οικονομία χρειάζεται μεγαλύτερη παραγωγή για να διατηρήσει ή να βελτιώσει την επίδοση ανά άτομο. Όταν ο πληθυσμός μειώνεται, το κατά κεφαλήν μέγεθος μπορεί να αυξηθεί ταχύτερα από το συνολικό ΑΕΠ.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η Αυστραλία και ο Καναδάς. Η πρώτη υποχωρεί από την τρίτη θέση στη συνολική ανάπτυξη στη δωδέκατη στην κατά κεφαλήν σύγκριση. Ο Καναδάς μετακινείται από την έκτη στη δέκατη τέταρτη θέση.
Στην Ελλάδα συμβαίνει το αντίστροφο: η αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας συνδυάζεται με πληθυσμιακή συρρίκνωση, ενισχύοντας την άνοδο του προϊόντος ανά κάτοικο.
Η ανάπτυξη δεν μεταφράζεται αυτόματα σε αντίστοιχες αυξήσεις μισθών
Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ αποτελεί μέσο όρο παραγωγής και δεν ταυτίζεται με το διαθέσιμο εισόδημα κάθε πολίτη.
Δεν αποκαλύπτει πώς κατανέμεται η ανάπτυξη, πόσο αυξάνονται οι πραγματικοί μισθοί ή ποια επιβάρυνση αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά από τη στέγαση και τις καθημερινές δαπάνες. Επομένως, άνοδος του δείκτη κατά περίπου 16% δεν σημαίνει αντίστοιχη βελτίωση για κάθε οικογένεια.
Σημασία έχει επίσης η αφετηρία. Η ελληνική ανάκαμψη ακολουθεί τη βαθιά κρίση της προηγούμενης δεκαετίας, οπότε μια ισχυρή ποσοστιαία αύξηση δεν συνεπάγεται εξάλειψη της απόστασης από τις πλουσιότερες χώρες.
Το μακροπρόθεσμο δημογραφικό βάρος
Η μείωση του πληθυσμού μπορεί να ενισχύει αριθμητικά την αύξηση του ΑΕΠ ανά κάτοικο, δημιουργεί όμως σοβαρές προκλήσεις για το μέλλον.
Λιγότεροι εργαζόμενοι περιορίζουν τις παραγωγικές δυνατότητες, ενώ η γήρανση αυξάνει τις ανάγκες για συντάξεις, περίθαλψη και φροντίδα.
Η υψηλή θέση της Ελλάδας αποτυπώνει συνεπώς μια σημαντική αναπτυξιακή επίδοση. Η διατήρησή της προϋποθέτει μεγαλύτερη παραγωγικότητα, ενίσχυση της απασχόλησης και αντιμετώπιση των συνεπειών της δημογραφικής συρρίκνωσης.
