Η μετάβαση στη θερινή ώρα διαταράσσει τον κιρκαδικό ρυθμό, επηρεάζοντας ύπνο, διάθεση και υγεία – οι ειδικοί δίνουν συμβουλές για καλύτερη προσαρμογή
Την Κυριακή 29 Μαρτίου οι δείκτες των ρολογιών θα γυρίσουν μία ώρα μπροστά, σηματοδοτώντας την έναρξη της θερινής ώρας. Παρά την κοινή αντίληψη ότι απλά χάνουμε μια ώρα ύπνου, η αλλαγή της ώρας μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία μας.
Όπως εξηγούν οι ειδικοί, η μεταβολή επηρεάζει τον κιρκαδικό ρυθμό, το «βιολογικό ρολόι» του οργανισμού που ρυθμίζει τον ύπνο, την εγρήγορση, την παραγωγή ορμονών και τη διάθεση. Οι περισσότεροι προσαρμόζονται μέσα σε περίπου μία εβδομάδα, ωστόσο κάποιοι μπορεί να χρειαστούν εβδομάδες ή ακόμη και μήνες, ανάλογα με τη γενετική τους προδιάθεση.
Η διαταραχή του κιρκαδικού ρυθμού έχει συνδεθεί βραχυπρόθεσμα με αυξημένο κίνδυνο τροχαίων ατυχημάτων, καρδιακών επεισοδίων και καταθλιπτικών συμπτωμάτων. Παράλληλα, η έκθεση στο φως μέχρι αργά το βράδυ αναστέλλει την παραγωγή μελατονίνης, της ορμόνης που προετοιμάζει το σώμα για ύπνο, δυσκολεύοντας την έναρξη του ύπνου.
Ο ερευνητής κιρκαδικών ρυθμών Jeffrey Kelu από το King’s College του Λονδίνου τονίζει ότι η γενετική επηρεάζει την ταχύτητα προσαρμογής: «Οι περισσότεροι θα προσαρμοστούν μέσα σε μία εβδομάδα, αλλά κάποιοι δυσκολεύονται και μπορεί να χρειαστούν εβδομάδες ή μήνες». Συνιστά επίσης να διατηρείται το υπνοδωμάτιο σκοτεινό, ώστε να δίνεται σαφές σήμα στο σώμα ότι η ημέρα τελείωσε.
Ο ισχυρός κιρκαδικός ρυθμός βοηθά στη διατήρηση τακτικών προτύπων ύπνου και καθημερινής δραστηριότητας, ενώ η διατάραξή του έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας, καρδιοπαθειών, διαβήτη τύπου 2, υπέρτασης και ακόμα άνοιας.
Πολλοί επιστήμονες στην Ευρώπη έχουν προτείνει την κατάργηση της αλλαγής ώρας, προτείνοντας τη διατήρηση της χειμερινής ώρας ως μόνιμης. Η μόνιμη θερινή ώρα θα μειώσει την έκθεση στο φυσικό φως το πρωί, κρίσιμη για τη ρύθμιση του κιρκαδικού ρολογιού, ιδιαίτερα τους χειμερινούς μήνες όταν οι ημέρες είναι σύντομες.
Για καλύτερη προσαρμογή, οι ειδικοί προτείνουν σταδιακή αλλαγή των ωρών ύπνου πριν από την Κυριακή, περιορισμό της έκθεσης σε έντονο φως το βράδυ και σκοτεινό υπνοδωμάτιο για υψηλότερη ποιότητα ύπνου.
