Ο ΣΦΕΕ επισημαίνει τα οφέλη για ασθενείς και οικονομία, αλλά και τα θεσμικά εμπόδια που περιορίζουν την ανάπτυξη του κλάδου
Αναξιοποίητος εξακολουθεί να παραμένει ο τομέας των κλινικών μελετών στην Ελλάδα, με αποτέλεσμα οι ασθενείς να στερούνται πρόσβασης σε καινοτόμες θεραπείες και η χώρα να μην αξιοποιεί πλήρως τις δυνατότητές της στον τομέα της ιατρικής έρευνας.
Σύμφωνα με στοιχεία του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος, οι επενδύσεις σε κλινικές μελέτες για το 2025 διαμορφώθηκαν περίπου στα 160 εκατ. ευρώ, επίπεδο που θεωρείται σημαντικά χαμηλότερο από το πραγματικό δυναμικό της χώρας.
Χαμηλές επιδόσεις παρά το υψηλό επιστημονικό δυναμικό
Ο ΣΦΕΕ, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Κλινικών Μελετών στις 20 Μαΐου, υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα διαθέτει υψηλού επιπέδου επιστημονικό προσωπικό και σημαντικές δυνατότητες στον χώρο της υγείας, ωστόσο εξακολουθεί να υστερεί σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες στην προσέλκυση νέων ερευνητικών προγραμμάτων.
Όπως επισημαίνεται, το διεθνές περιβάλλον χαρακτηρίζεται από γεωπολιτική αστάθεια, αυξημένο ενεργειακό κόστος, πληθωριστικές πιέσεις και αυστηρότερα ρυθμιστικά πλαίσια, παράγοντες που επηρεάζουν συνολικά τις επενδύσεις στον τομέα της υγείας.
Παράλληλα, η υποχρηματοδότηση της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης και οι πολιτικές τιμολόγησης και αποζημίωσης φαρμάκων δημιουργούν πρόσθετες δυσκολίες στην ανάπτυξη της κλινικής έρευνας.
Τα οφέλη για ασθενείς και σύστημα υγείας
Ο ΣΦΕΕ τονίζει ότι οι κλινικές μελέτες αποφέρουν σημαντικά οφέλη τόσο στους ασθενείς όσο και στο σύστημα υγείας και την οικονομία.
Μεταξύ άλλων:
- παρέχουν πρώιμη πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες αρκετά χρόνια πριν από την κυκλοφορία τους,
- ενισχύουν οικονομικά και επιστημονικά τα δημόσια νοσοκομεία και τους ερευνητές,
- συμβάλλουν στη διατήρηση εξειδικευμένου επιστημονικού προσωπικού στη χώρα,
- ενώ μειώνουν το κόστος για το ΕΣΥ μέσω της δωρεάν παροχής θεραπειών και διαγνωστικών εξετάσεων στο πλαίσιο των μελετών.
Τα βασικά εμπόδια στην προσέλκυση επενδύσεων
Παρά τις βελτιώσεις που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια σε ζητήματα γραφειοκρατίας και ταχύτητας διαδικασιών, ο ΣΦΕΕ επισημαίνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρά θεσμικά εμπόδια.
Συγκεκριμένα:
- δεν θεωρούνται δικαιούχοι κινήτρων οι αλλοδαπές μητρικές εταιρείες που υλοποιούν απευθείας κλινικές μελέτες στην Ελλάδα,
- δεν προβλέπεται ξεχωριστό κονδύλι για συμψηφισμό επενδύσεων Έρευνας & Ανάπτυξης,
- ενώ οι χρονικοί περιορισμοί ολοκλήρωσης των έργων έως το 2028 δεν συμβαδίζουν με τη φύση των κλινικών μελετών, οι οποίες συχνά διαρκούν από τρία έως πέντε χρόνια.
Έκκληση για πιο ανταγωνιστικό πλαίσιο
Ο ΣΦΕΕ ζητά τη δημιουργία ενός πιο σταθερού και ανταγωνιστικού πλαισίου κινήτρων, προκειμένου η Ελλάδα να ενισχύσει τη θέση της στον διεθνή χάρτη της κλινικής έρευνας και να αξιοποιήσει τα σημαντικά οφέλη που μπορεί να προσφέρει ο συγκεκριμένος τομέας στην υγεία, την επιστήμη και την οικονομία.
Ο Γενικός Διευθυντής του ΣΦΕΕ, κ. Μιχάλης Χειμώνας, σημείωσε σχετικά: «Μία πολυεθνική εταιρεία μπορεί να επιλέξει οποιαδήποτε χώρα για τη διεξαγωγή κλινικών μελετών. Εάν οι μελέτες δεν πραγματοποιηθούν στην Ελλάδα, θα πραγματοποιηθούν σε άλλη χώρα. Ο πραγματικά χαμένος, όμως, είναι ο Έλληνας ασθενής, ο οποίος στερείται έγκαιρης πρόσβασης σε καινοτόμες θεραπείες που ενδέχεται να διατεθούν ευρέως στην αγορά μετά από έως και 10 χρόνια. Παράλληλα, το σύστημα υγείας χάνει την ευκαιρία παροχής σύγχρονων και υψηλού κόστους θεραπειών χωρίς επιβάρυνση για το Δημόσιο, ενώ η εθνική οικονομία στερείται πολύτιμων επενδύσεων, νέων θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και σημαντικής επιστημονικής δραστηριότητας. Η ενίσχυση των κλινικών μελετών δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακή προτεραιότητα. Είναι στρατηγική επιλογή δημόσιας υγείας, που επηρεάζει άμεσα την πρόσβαση των ασθενών στην καινοτομία, τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας και την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας».
