Ιστορική η σημερινή ημέρα καθώς δρομολογείται η επίτευξη ενός εθνικού στόχου που όλοι ζητούν
Την πρότασή της για τη νέα Συνταγματική Αναθεώρηση κατέθεσε στη Βουλή η Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας, ανοίγοντας επισήμως τη συζήτηση για αλλαγές σε βασικές διατάξεις του Καταστατικού Χάρτη της χώρας.
Η πρόταση, η οποία φέρει τις υπογραφές 155 βουλευτών της κυβερνητικής παράταξης, παρουσιάζεται ως μια προσπάθεια προσαρμογής του Συντάγματος στις νέες κοινωνικές, τεχνολογικές και θεσμικές συνθήκες, με στόχο –όπως επισημαίνεται– τον εκσυγχρονισμό της λειτουργίας του κράτους και των θεσμών.
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, οι προτεινόμενες αλλαγές κινούνται σε έξι βασικούς άξονες:
1. Αλλαγές στην ευθύνη υπουργών και στην επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης
Κεντρική θέση στην πρόταση καταλαμβάνει η αναμόρφωση του πλαισίου που αφορά την ποινική ευθύνη υπουργών και υφυπουργών. Προτείνεται η κατάργηση της αρμοδιότητας της Βουλής να διενεργεί προκαταρκτική εξέταση και η ενίσχυση του ρόλου της Δικαιοσύνης στη διερεύνηση σχετικών υποθέσεων.
Παράλληλα, προβλέπεται νέα διαδικασία επιλογής της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων μέσω ειδικής κοινοβουλευτικής επιτροπής, χωρίς άμεση κυβερνητική εμπλοκή.
2. Νέα δεδομένα στην ανώτατη εκπαίδευση
Η πρόταση περιλαμβάνει και αλλαγές στο άρθρο 16, ανοίγοντας τον δρόμο για την παροχή ανώτατης εκπαίδευσης από νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού χαρακτήρα, με πλήρη αυτοδιοίκηση αλλά υπό την εποπτεία του κράτους.
Πρόκειται για μία από τις πιο συζητημένες πτυχές της αναθεώρησης, καθώς αφορά το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας μη κρατικών πανεπιστημίων.
3. Εξαετής θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας
Η Νέα Δημοκρατία προτείνει επίσης την καθιέρωση μίας και μοναδικής εξαετούς θητείας για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, με στόχο –όπως αναφέρεται– την περαιτέρω ενίσχυση του υπερκομματικού χαρακτήρα του ανώτατου πολιτειακού αξιώματος.
4. Αξιολόγηση στο Δημόσιο και συνταγματική κατοχύρωση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας
Στον τομέα της δημόσιας διοίκησης προτείνεται η θεσμοθέτηση υποχρεωτικής και αμφίδρομης αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων με κριτήριο την αποτελεσματικότητα και την απόδοσή τους.
Παράλληλα, προβλέπεται η συνταγματική κατοχύρωση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας.
5. Τεχνητή Νοημοσύνη και κλιματική κρίση
Για πρώτη φορά εισάγονται συνταγματικές προβλέψεις που σχετίζονται με τις προκλήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης, με έμφαση στην προστασία των ατομικών δικαιωμάτων και ελευθεριών.
Παράλληλα, προτείνονται ειδικές ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής κρίσης και την ενίσχυση της περιβαλλοντικής προστασίας.
6. Επιστολική ψήφος και στο εσωτερικό της χώρας
Στις προτάσεις περιλαμβάνεται και η δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος μέσω επιστολικής ψήφου για όλους τους εκλογείς, ακόμη και για όσους βρίσκονται εντός της ελληνικής επικράτειας.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη αλλαγή θα διευκολύνει τη συμμετοχή των πολιτών στις εκλογικές διαδικασίες και θα ενισχύσει την προσβασιμότητα στην κάλπη.
Όπως τονίζεται στην έκθεση, η πρόταση διαμορφώθηκε ύστερα από πολύμηνη εσωτερική διαβούλευση στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ και φιλοδοξεί να αποτελέσει την αφετηρία μιας ευρύτερης πολιτικής και θεσμικής συζήτησης για το μέλλον της χώρας.
