Oλοκληρώθηκε στο αμερικανικό Κογκρέσο η διαδικασία εξέτασης της προτεινόμενης πώλησης κινητήρων F110 στην Τουρκία, οι οποίοι προορίζονται για το υπό ανάπτυξη μαχητικό πέμπτης γενιάς KAAN
Σύμφωνα με δημοσιεύματα των φιλοκυβερνητικών τουρκικών εφημερίδων Hürriyet και Yeni Şafak, η προσπάθεια ομάδας Αμερικανών βουλευτών να μπλοκάρουν τη συμφωνία δεν απέδωσε, καθώς το σχετικό κοινό ψήφισμα δεν έφτασε ποτέ προς συζήτηση και ψηφοφορία ούτε στη Βουλή των Αντιπροσώπων ούτε στη Γερουσία.
Έτσι, με τη λήξη της προβλεπόμενης 15ήμερης περιόδου αναθεώρησης στις 9 Ιουλίου, η διαδικασία προχωρά κανονικά στο επόμενο στάδιο.
Η αποτυχημένη προσπάθεια μπλοκαρίσματος
Το αμερικανικό Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχε ενημερώσει επίσημα το Κογκρέσο στις 24 Ιουνίου για την προτεινόμενη πώληση, ενεργοποιώντας τη διαδικασία κοινοβουλευτικού ελέγχου που προβλέπεται για τους συμμάχους των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, εννέα Δημοκρατικοί βουλευτές, με επικεφαλής τη βουλευτή της Νεβάδα Ντίνα Τάιτους, κατέθεσαν κοινό ψήφισμα ζητώντας να ανασταλεί η μεταφορά αμυντικού υλικού, υπηρεσιών και τεχνικής υποστήριξης προς την Άγκυρα.
Μεταξύ των υπογραφόντων βρίσκονταν γνωστοί επικριτές των αμερικανικών εξοπλιστικών συμφωνιών με την Τουρκία, όπως οι Μπραντ Σέρμαν, Κρις Πάππας και Τζιμ ΜακΓκόβερν, οι οποίοι είχαν αντιταχθεί και στην πώληση των F-16 στην Τουρκική Πολεμική Αεροπορία.
Ωστόσο, το ψήφισμα δεν συγκέντρωσε την απαραίτητη πολιτική υποστήριξη ώστε να προχωρήσει στη νομοθετική διαδικασία και ουσιαστικά έληξε άπρακτο με την ολοκλήρωση της περιόδου αναθεώρησης.
Πώς λειτουργεί η διαδικασία
Η αμερικανική νομοθεσία προβλέπει ότι κάθε μεγάλη εξαγωγή οπλικών συστημάτων πρέπει να γνωστοποιείται στο Κογκρέσο πριν ολοκληρωθεί.
Για τις χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ, όπως η Τουρκία, η περίοδος ελέγχου διαρκεί 15 ημέρες.
Για να ακυρωθεί μια πώληση απαιτείται:
- να εγκριθεί κοινό ψήφισμα τόσο από τη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και από τη Γερουσία,
- να υπογραφεί από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ ή, σε περίπτωση προεδρικού βέτο, να συγκεντρωθεί πλειοψηφία δύο τρίτων και στα δύο σώματα του Κογκρέσου.
Τίποτε από αυτά δεν συνέβη στην περίπτωση των κινητήρων F110, με αποτέλεσμα η διαδικασία να συνεχιστεί αυτόματα.
Τι ακολουθεί
Η επόμενη φάση αφορά τις τεχνικές και εμπορικές διαπραγματεύσεις μεταξύ της αμερικανικής κυβέρνησης, της General Electric και των τουρκικών αρχών.
Στο επίκεντρο θα βρεθούν:
- το χρονοδιάγραμμα των παραδόσεων,
- η ενσωμάτωση των κινητήρων F110-GE-129E/F στο KAAN,
- οι δοκιμές και η πιστοποίηση του αεροσκάφους,
- καθώς και οι τεχνικές λεπτομέρειες της συνεργασίας.
Γιατί οι κινητήρες είναι τόσο σημαντικοί
Οι κινητήρες F110 θεωρούνται κρίσιμο στοιχείο για το πρόγραμμα KAAN, καθώς θα επιτρέψουν στην Τουρκία να συνεχίσει τις δοκιμές και την εξέλιξη του νέου μαχητικού μέχρι να είναι διαθέσιμος ένας εγχώριας ανάπτυξης κινητήρας.
Η Άγκυρα παρουσιάζει το KAAN ως το πρώτο τουρκικό μαχητικό πέμπτης γενιάς, με στόχο να μειώσει την εξάρτησή της από ξένα αεροσκάφη και να ενισχύσει τη θέση της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας στη διεθνή αγορά.
Ωστόσο, η έγκριση της προμήθειας των κινητήρων δεν συνδέεται με πιθανή επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Πρόκειται για δύο ξεχωριστές διαδικασίες, με την Ουάσιγκτον να εξακολουθεί να διατηρεί σε ισχύ τον αποκλεισμό της Άγκυρας από το πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών μετά την αγορά των ρωσικών συστημάτων S-400.
