…εξασφαλίζει τους κινητήρες για το KAAN και προκαλεί νέα ανησυχία σε ΗΠΑ και Ισραήλ – Η αναλυση της Jerusalem Post
Διπλή κινητικότητα καταγράφεται γύρω από την τουρκική αμυντική βιομηχανία, καθώς την ώρα που οι πληροφορίες για πώληση των ρωσικών πυραυλικών συστημάτων S-400 σε χώρα του Κόλπου πληθαίνουν, το αμερικανικό Κογκρέσο άφησε να προχωρήσει χωρίς εμπόδια η πώληση των κινητήρων F110 που προορίζονται για το νέο τουρκικό μαχητικό πέμπτης γενιάς KAAN.
Οι δύο εξελίξεις δεν είναι άσχετες μεταξύ τους. Αντίθετα, ενδέχεται να αποτελούν κομμάτια της ίδιας στρατηγικής της Άγκυρας, η οποία επιχειρεί αφενός να αποκαταστήσει τις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον και αφετέρου να συνεχίσει την ανάπτυξη της δικής της αμυντικής βιομηχανίας.
Πώληση των S-400 σε χώρα του Κόλπου;
Η τουρκική Hürriyet και άλλα τουρκικά μέσα ενημέρωσης υποστηρίζουν ότι η Άγκυρα έχει ήδη συμφωνήσει να μεταβιβάσει τα ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα S-400 σε τρίτη χώρα του Κόλπου, με τις επίσημες ανακοινώσεις να αναμένονται άμεσα.
Παρότι δεν υπάρχει ακόμη επιβεβαίωση, τα δύο επικρατέστερα σενάρια αφορούν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ή το Κατάρ.
Η υπόθεση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η αγορά των S-400 από τη Ρωσία ήταν η αιτία που οι Ηνωμένες Πολιτείες απέβαλαν την Τουρκία από το πρόγραμμα των μαχητικών F-35 και επέβαλαν τις κυρώσεις CAATSA.
Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, για να ανοίξει ο δρόμος για την άρση των κυρώσεων θα πρέπει:
- οι S-400 να μην είναι πλέον επιχειρησιακοί,
- η Τουρκία να μην τους διατηρεί στην κατοχή της,
- να μην υπάρξει νέα στρατιωτική συνεργασία με τη Ρωσία στον συγκεκριμένο τομέα.
Εάν η πώληση επιβεβαιωθεί, η Άγκυρα θα επιχειρήσει να αφαιρέσει το βασικό εμπόδιο που εξακολουθεί να βαραίνει τις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον.
«Πέρασαν» οι κινητήρες για το KAAN
Την ίδια ώρα, ολοκληρώθηκε χωρίς απρόοπτα και η 15ήμερη περίοδος ελέγχου του αμερικανικού Κογκρέσου για την πώληση κινητήρων General Electric F110 στην Τουρκία.
Παρά την προσπάθεια εννέα Αμερικανών βουλευτών να μπλοκάρουν τη συμφωνία, το σχετικό ψήφισμα δεν έφτασε ποτέ προς ψήφιση ούτε στη Βουλή των Αντιπροσώπων ούτε στη Γερουσία.
Έτσι, η πώληση μπορεί πλέον να προχωρήσει, ανοίγοντας τον δρόμο για τις τεχνικές συμφωνίες μεταξύ της αμερικανικής κυβέρνησης, της General Electric και της Τουρκικής Αεροδιαστημικής Βιομηχανίας (TAI).
Οι κινητήρες F110 θα χρησιμοποιηθούν στις πρώτες εκδόσεις του τουρκικού μαχητικού KAAN, μέχρι να ολοκληρωθεί η ανάπτυξη ενός εγχώριου κινητήρα.
Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι η έγκριση των κινητήρων δεν σημαίνει επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, καθώς πρόκειται για δύο εντελώς διαφορετικές διαδικασίες.
Αντιπροσωπεία του Κογκρέσου στην Αθήνα
Οι εξελίξεις συνέπεσαν με την επίσκεψη πολυμελούς αντιπροσωπείας του αμερικανικού Κογκρέσου στην Αθήνα.
Κατά τις συναντήσεις με τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια και τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη συζητήθηκαν οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις, η κατάσταση ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και οι επιπτώσεις που θα είχε μια πιθανή προμήθεια F-35 από την Τουρκία στην περιφερειακή ισορροπία.
Η ανησυχία του Ισραήλ
Την ίδια στιγμή, η Jerusalem Post υποστηρίζει ότι το πραγματικό ερώτημα για το Ισραήλ δεν είναι αν η Τουρκία θα αποκτήσει τελικά F-35.
Σύμφωνα με την ανάλυση της ισραηλινής εφημερίδας, η Άγκυρα έχει ήδη αποδείξει στη Λιβύη πώς αξιοποιεί την εγχώρια αμυντική της βιομηχανία για να επεκτείνει την πολιτική και στρατηγική της επιρροή.
Τα τελευταία επτά χρόνια η Τουρκία έχει εγκαταστήσει στρατιωτικές βάσεις, αναπτύξει drones Bayraktar, συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου Koral, εκπαιδευτές και στρατιωτικές υποδομές στη Λιβύη, δημιουργώντας ένα μόνιμο δίκτυο επιρροής.
Η ανάλυση επισημαίνει ότι η Άγκυρα δεν περιορίζεται στην πώληση οπλικών συστημάτων. Δημιουργεί μακροχρόνιες σχέσεις εξάρτησης, μέσω εκπαίδευσης, συντήρησης και στρατιωτικού δόγματος.
Από την Τρίπολη μέχρι τον Χάφταρ
Η Jerusalem Post σημειώνει επίσης ότι η τουρκική στρατηγική εξελίσσεται.
Ενώ επί χρόνια η Άγκυρα στήριζε αποκλειστικά την κυβέρνηση της Τρίπολης, πλέον αναπτύσσει επαφές ακόμη και με τον στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ και τις δυνάμεις της ανατολικής Λιβύης.
Δορυφορικές εικόνες που επικαλείται το Reuters δείχνουν ότι τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν ήδη μεταφερθεί σε βάσεις που ελέγχονται από τον Χάφταρ, γεγονός που ερμηνεύεται ως προσπάθεια της Άγκυρας να διατηρήσει επιρροή και στις δύο πλευρές του λιβυκού εμφυλίου.
Σύμφωνα με την ισραηλινή εφημερίδα, ο τελικός στόχος είναι η διατήρηση και η ενίσχυση του τουρκολιβυκού μνημονίου και των τουρκικών διεκδικήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το πραγματικό δίλημμα της Ουάσιγκτον
Η Jerusalem Post καταλήγει ότι η συζήτηση για τα F-35 δεν αφορά αποκλειστικά ένα μαχητικό αεροσκάφος.
Το βασικό ερώτημα για τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι αν η Τουρκία θα αξιοποιήσει οποιοδήποτε νέο τεχνολογικό πλεονέκτημα αποκτήσει για την ενίσχυση της γεωπολιτικής και ιδεολογικής επιρροής της στην ευρύτερη περιοχή.
Με την πιθανή απομάκρυνση των S-400, την πρόοδο του προγράμματος KAAN και τη συνεχή στρατιωτική της παρουσία στη Λιβύη, η Άγκυρα δείχνει ότι επιδιώκει να ενισχύσει την αμυντική της αυτονομία, χωρίς όμως να εγκαταλείπει τον στόχο της επιστροφής στα δυτικά εξοπλιστικά προγράμματα.
Το αν οι κινήσεις αυτές θα οδηγήσουν τελικά και στην επανεξέταση της συμμετοχής της στο πρόγραμμα των F-35 παραμένει, προς το παρόν, ανοικτό ζήτημα.
