Νέο μήνυμα κλιμάκωσης από τον Λευκό Οίκο – Σε… αχαρτογράφητα νερά κινείται πλέον η ένταση της αντιπαράθεσης – Από μία κλωστή κρέμεται η ειρήνη στη Μέση Ανατολή
Λίγες μόλις ώρες μετά τις νέες στρατιωτικές συγκρούσεις στον Περσικό Κόλπο, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδέχθηκαν το αίτημα του Ιράν να συνεχιστούν οι διπλωματικές επαφές, ξεκαθαρίζοντας όμως πως η εκεχειρία μεταξύ των δύο χωρών αποτελεί πλέον παρελθόν.
Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος έγραψε:
«Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν μάς ζήτησε να συνεχίσουμε τις συνομιλίες. Συμφωνήσαμε να το κάνουμε, αλλά οι Ηνωμένες Πολιτείες κατέστησαν απολύτως σαφές ότι η εκεχειρία έχει τελειώσει».
Η δήλωση αποτελεί ακόμη μία ένδειξη ότι η Ουάσιγκτον επιλέγει πλέον να διαχωρίσει τις διπλωματικές διαπραγματεύσεις από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο νέων επιθέσεων, ακόμη και την ώρα που οι δύο πλευρές εξακολουθούν να διατηρούν δίαυλο επικοινωνίας.
Διαπραγματεύσεις υπό την απειλή των όπλων
Η νέα παρέμβαση του Τραμπ έρχεται σε συνέχεια των δηλώσεών του στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, όπου είχε ήδη χαρακτηρίσει τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός «νεκρή» και είχε προειδοποιήσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι έτοιμες να απαντήσουν δυναμικά σε κάθε νέα επίθεση του Ιράν.
Σύμφωνα με διεθνή μέσα, η Τεχεράνη ήταν εκείνη που ζήτησε την επανέναρξη των συνομιλιών, ενώ παράλληλα συνεχίζονται παρασκηνιακές προσπάθειες διαμεσολάβησης από το Κατάρ και άλλες χώρες της περιοχής για να αποτραπεί μια γενικευμένη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή.
Το μήνυμα προς την Τεχεράνη
Η νέα τοποθέτηση του Αμερικανού προέδρου ερμηνεύεται από διπλωματικές πηγές ως μήνυμα ότι οι συνομιλίες μπορούν να συνεχιστούν μόνο υπό αμερικανικούς όρους και χωρίς καμία δέσμευση για παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Ουσιαστικά, η Ουάσιγκτον εμφανίζεται διατεθειμένη να διαπραγματευτεί, αλλά ταυτόχρονα διατηρεί την επιλογή της στρατιωτικής πίεσης, θεωρώντας ότι αυτή μπορεί να αποφέρει μεγαλύτερα διπλωματικά οφέλη.
Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη
Οι εξελίξεις έρχονται ενώ οι συγκρούσεις των τελευταίων ημερών στον Περσικό Κόλπο έχουν αναζωπυρώσει τους φόβους για νέα ενεργειακή κρίση και ευρύτερη περιφερειακή σύρραξη.
Παρά τις επαφές που εξακολουθούν να βρίσκονται σε εξέλιξη, η δημόσια παραδοχή του Ντόναλντ Τραμπ ότι η εκεχειρία «έχει τελειώσει» δείχνει πως οι σχέσεις ΗΠΑ-Ιράν εισέρχονται σε μία νέα, ιδιαίτερα αβέβαιη φάση, όπου η διπλωματία και η στρατιωτική αντιπαράθεση εξελίσσονται πλέον παράλληλα.
Πού οδηγείται η κρίση;
Με βάση όσα γνωρίζουμε σήμερα, δεν φαίνεται ότι καμία από τις δύο πλευρές επιδιώκει μια μακροχρόνια, ολοκληρωτική σύγκρουση. Οι ΗΠΑ επιδιώκουν να διατηρήσουν την πίεση προς την Τεχεράνη, ενώ το Ιράν δείχνει ότι θέλει να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις χωρίς να εμφανιστεί ότι υποχωρεί. Αυτό δημιουργεί μια κατάσταση όπου οι στρατιωτικές επιχειρήσεις μπορεί να συνεχιστούν κατά διαστήματα, την ίδια στιγμή που οι διπλωματικές επαφές παραμένουν ανοιχτές.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι απαραίτητα μια συνειδητή απόφαση για γενικευμένο πόλεμο, αλλά μια λανθασμένη εκτίμηση ή ένα περιστατικό που θα οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.
Οι επόμενες ημέρες και οι συζητήσεις που διεξάγονται τόσο μέσω μεσολαβητών όσο και στα διεθνή φόρα, όπως το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, θα είναι καθοριστικές για το αν η κρίση θα αποκλιμακωθεί ή θα εισέλθει σε ακόμη πιο επικίνδυνη φάση.
