Το Colobus congoensis αναγνωρίστηκε επίσημα έπειτα από σχεδόν δύο δεκαετίες ερευνών και θεωρείται μία από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις των τελευταίων 75 ετών
Ένα νέο είδος πιθήκου προστέθηκε στον κατάλογο της παγκόσμιας πανίδας, έπειτα από την επίσημη αναγνώρισή του από επιστήμονες που μελετούν τα τροπικά δάση της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό.
Το πρωτεύον, που έλαβε την επιστημονική ονομασία Colobus congoensis, εντοπίστηκε στο Εθνικό Πάρκο Λομάμι και ξεχωρίζει για τα ανοιχτόχρωμα σημάδια γύρω από το στόμα του, τα οποία δίνουν την εντύπωση ότι διαθέτει πορτοκαλί χείλη.
Παρότι οι κάτοικοι της περιοχής γνώριζαν εδώ και χρόνια την ύπαρξή του και το αποκαλούσαν «Likweli», το ζώο δεν είχε μέχρι σήμερα ταξινομηθεί ως ξεχωριστό είδος.
Χρόνια ερευνών μέχρι την επιβεβαίωση
Η πρώτη ένδειξη για την ύπαρξη του άγνωστου μέχρι τότε πιθήκου καταγράφηκε το 2008, όταν ερευνητές φωτογράφισαν τμήμα του σώματός του κατά τη διάρκεια αποστολής. Η εικόνα προκάλεσε το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας, όμως χρειάστηκαν αρκετά χρόνια επιτόπιων ερευνών για να επιβεβαιωθεί ότι πρόκειται για νέο είδος.
Νέα αποστολή που πραγματοποιήθηκε αργότερα κατάφερε να καταγράψει επανειλημμένα το ζώο, ενώ από το 2018 έως το 2022 συγκεντρώθηκαν περισσότερες από εκατό παρατηρήσεις σε εκτεταμένη δασική περιοχή.
Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό PLOS One, επιβεβαιώνοντας την επίσημη αναγνώριση του νέου πρωτεύοντος.
Ένα από τα σπανιότερα ευρήματα των τελευταίων δεκαετιών
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η ανακάλυψη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποτελεί μόλις την πέμπτη καταγραφή νέου είδους πιθήκου στην Αφρική τα τελευταία 75 χρόνια.
Εκτός από τα χαρακτηριστικά σημάδια γύρω από το στόμα, το Colobus congoensis διαθέτει μαύρο τρίχωμα και λευκή απόχρωση στο πίσω μέρος του σώματός του, στοιχεία που το διαφοροποιούν από τα υπόλοιπα είδη της περιοχής.
Αντιμέτωπο με σοβαρές απειλές
Παρά τη σημαντική ανακάλυψη, οι ειδικοί εκφράζουν έντονη ανησυχία για το μέλλον του νέου είδους. Όπως αναφέρουν, ο πληθυσμός του φαίνεται να είναι περιορισμένος, ενώ η επέκταση των ανθρώπινων οικισμών και οι αλλαγές στη χρήση γης μειώνουν σταδιακά τον φυσικό του βιότοπο.
Μόνο την τελευταία οκταετία δημιουργήθηκαν αρκετοί νέοι οικισμοί μέσα ή γύρω από την περιοχή όπου ζει ο πίθηκος, γεγονός που αυξάνει τις πιέσεις στο οικοσύστημα. Για τον λόγο αυτό οι ερευνητές προτείνουν να ενταχθεί στα απειλούμενα είδη, ώστε να ληφθούν εγκαίρως μέτρα προστασίας.
Ένα σπάνιο και ιδιαίτερα διακριτικό ζώο
Οι επιστήμονες περιγράφουν το Colobus congoensis ως ιδιαίτερα ήρεμο και εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστεί, καθώς ζει στις κορυφές των πυκνών τροπικών δασών και αποφεύγει την ανθρώπινη παρουσία.
Ακόμη και οι τοπικές κοινότητες που κατοικούν κοντά στον βιότοπό του δεν γνωρίζουν ευρέως την ύπαρξή του. Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε δεκάδες οικισμούς της περιοχής, μόνο λίγοι κάτοικοι αναγνώρισαν το είδος και μπορούσαν να το περιγράψουν με ακρίβεια.
Οι ερευνητές κατέγραψαν επίσης τον χαρακτηριστικό βαθύ βρυχηθμό με τον οποίο επικοινωνεί, εμπλουτίζοντας τις γνώσεις για ένα από τα πιο σπάνια και άγνωστα πρωτεύοντα της αφρικανικής ηπείρου.
Η ανακάλυψη του Colobus congoensis αναδεικνύει τόσο τον πλούτο της βιοποικιλότητας των δασών του Κονγκό όσο και την ανάγκη προστασίας οικοσυστημάτων που εξακολουθούν να φιλοξενούν είδη άγνωστα μέχρι σήμερα στην επιστήμη.