Όταν μιλάμε για την υγεία του δέρματος, το μυαλό συνήθως πηγαίνει σε κρέμες και προϊόντα περιποίησης. Ωστόσο, ένα μεγάλο μέρος της εικόνας βρίσκεται πολύ πιο κοντά: στο καθημερινό μας πιάτο.
Η διατροφή επηρεάζει όχι μόνο το σωματικό βάρος και την καρδιαγγειακή υγεία, αλλά και το μεγαλύτερο όργανο του ανθρώπινου σώματος. Ορισμένες διατροφικές επιλογές μπορούν να ενισχύσουν την αντιοξειδωτική προστασία, να βοηθήσουν στον έλεγχο της φλεγμονής και να υποστηρίξουν την ελαστικότητα και τη συνολική λειτουργία του δέρματος.
Αντίθετα, η συστηματική κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων, πολλής ζάχαρης και υδατανθράκων που προκαλούν απότομες αυξήσεις του σακχάρου και της ινσουλίνης μπορεί να λειτουργήσει επιβαρυντικά, μεταξύ άλλων και σε ό,τι αφορά την ακμή.
Η δερματολόγος και δερματοχειρουργός Michelle Henry, κλινική εκπαιδεύτρια Δερματολογίας στο Weill Cornell Medical College, εξηγεί στην Washington Post ποιες διατροφικές συνήθειες θεωρεί πιο φιλικές προς το δέρμα, τι επιλέγει η ίδια για τα γεύματά της και γιατί ορισμένες απλές συνήθειες έχουν μεγαλύτερη αξία από μια συλλογή ακριβών προϊόντων.
Η βάση βρίσκεται στη μεσογειακή διατροφή
Η Henry δεν πιστεύει στις «μαγικές» τροφές που μπορούν από μόνες τους να αλλάξουν την εικόνα του δέρματος. Το κλειδί, όπως εξηγεί, βρίσκεται στο συνολικό διατροφικό μοντέλο.
Σε αυτό το πλαίσιο, η μεσογειακή διατροφή ξεχωρίζει, καθώς συνδυάζει φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ξηρούς καρπούς, σπόρους, ελαιόλαδο και ψάρια.
Αυτός ο συνδυασμός προσφέρει μια σειρά από συστατικά που χρειάζεται ο οργανισμός, όπως βιταμίνη C, βιταμίνη Ε, β-καροτένιο, πολυφαινόλες και ωμέγα-3 λιπαρά οξέα. Οι συγκεκριμένες ουσίες συνδέονται με την αντιοξειδωτική άμυνα, τη ρύθμιση της φλεγμονής και τη διατήρηση της φυσιολογικής δομής και λειτουργίας του δέρματος.
Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι να αναζητήσει κάποιος ένα «superfood», αλλά να δημιουργήσει μια σταθερή διατροφική βάση με ποικιλία.
Όσο περισσότερα χρώματα στο πιάτο, τόσο το καλύτερο
Μούρα, ντομάτες, πράσινα φυλλώδη λαχανικά και εσπεριδοειδή έχουν σημαντική θέση σε αυτό το διατροφικό πρότυπο.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η βιταμίνη C, καθώς συμμετέχει στη σύνθεση του κολλαγόνου. Παράλληλα, τα καροτενοειδή που βρίσκονται σε πολλά έντονα χρωματισμένα φρούτα και λαχανικά φαίνεται να προσφέρουν έναν βαθμό προστασίας απέναντι στις επιδράσεις της υπεριώδους ακτινοβολίας.
Υπάρχει όμως μια σημαντική διευκρίνιση: τα τρόφιμα δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την αντηλιακή προστασία. Η διατροφή λειτουργεί υποστηρικτικά και όχι ως υποκατάστατο του αντηλιακού.
Το ελαιόλαδο έχει σταθερή θέση στο καθημερινό μενού
Από μια διατροφή που στηρίζεται στη μεσογειακή κουζίνα δεν θα μπορούσε να απουσιάζει το ελαιόλαδο.
Η Henry αναφέρεται στα μονοακόρεστα λιπαρά του, αλλά και στην ελαιοκανθάλη, μια ουσία που έχει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.
Μάλιστα, η ίδια δεν περιορίζεται στους κλασικούς συνδυασμούς. Το χρησιμοποιεί ακόμη και στο πρωινό της, μαζί με ελληνικό γιαούρτι, μούρα, καρύδια και λιναρόσπορο.
Σολομός, σαρδέλες και σκουμπρί για τα ωμέγα-3
Τα λιπαρά ψάρια αποτελούν ακόμη ένα σημαντικό κομμάτι της διατροφής που περιγράφει η δερματολόγος.
Σολομός, σαρδέλες και σκουμπρί είναι πλούσια σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, τα οποία συνδέονται με τη ρύθμιση φλεγμονωδών μηχανισμών στον οργανισμό.
Σύμφωνα με τη Henry, τα συγκεκριμένα λιπαρά μπορεί να έχουν θετική επίδραση και σε δερματικές καταστάσεις όπως η ακμή.
Οι τροφές που χρειάζονται μέτρο
Στην αντίθετη πλευρά βρίσκονται τα τρόφιμα με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη. Λευκό ψωμί, γλυκά και αρκετοί επεξεργασμένοι υδατάνθρακες μπορούν να προκαλέσουν γρήγορες αυξήσεις του σακχάρου και της ινσουλίνης.
Οι μεταβολικές αυτές αλλαγές έχουν συσχετιστεί με μηχανισμούς που μπορούν να συμβάλουν στην εμφάνιση ή την επιδείνωση της ακμής.
Στο μικροσκόπιο έχουν βρεθεί και τα γαλακτοκομικά, ιδιαίτερα το αποβουτυρωμένο γάλα. Ορισμένες μελέτες έχουν εντοπίσει συσχέτιση με την ακμή, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι η σχέση ισχύει με τον ίδιο τρόπο για όλους.
Η υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης αποτελεί ακόμη ένα σημείο προσοχής. Η ζάχαρη μπορεί να συνδεθεί με πρωτεΐνες όπως το κολλαγόνο και η ελαστίνη, συμβάλλοντας στον σχηματισμό τελικών προϊόντων προχωρημένης γλυκοζυλίωσης, μιας διαδικασίας που σχετίζεται με τη γήρανση του δέρματος.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα γλυκό περιστασιακά θα προκαλέσει πρόβλημα. Η ίδια η Henry επισημαίνει ότι πρόκειται για γενικές τάσεις και όχι για απόλυτους κανόνες.
Κολλαγόνο σε σκόνη ή σωστή διατροφή;
Τα συμπληρώματα κολλαγόνου έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλή, όμως τα επιστημονικά δεδομένα δεν είναι τόσο ξεκάθαρα όσο συχνά παρουσιάζονται.
Παλαιότερες έρευνες είχαν συνδέσει το υδρολυμένο κολλαγόνο με βελτίωση της ενυδάτωσης και της ελαστικότητας του δέρματος, καθώς και με μικρότερη εμφάνιση ρυτίδων.
Νεότερη αξιολόγηση, ωστόσο, έδωσε μια πιο επιφυλακτική εικόνα. Όταν αφαιρέθηκαν από την ανάλυση μελέτες που είχαν χρηματοδοτηθεί από τη βιομηχανία, αλλά και έρευνες χαμηλότερης ποιότητας, τα οφέλη δεν παρέμεναν στον ίδιο βαθμό.
Έτσι, μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν αρκετά ισχυρά κλινικά δεδομένα ώστε να θεωρείται αποδεδειγμένο ότι τα συμπληρώματα κολλαγόνου προλαμβάνουν ή αντιμετωπίζουν τη γήρανση του δέρματος.
Για τη Henry, αν κάποιος πρόκειται να διαθέσει χρήματα για την υγεία και την εμφάνιση του δέρματός του, ένα αξιόπιστο αντηλιακό και μια καλή ενυδατική κρέμα πιθανότατα αποτελούν πιο ουσιαστική επένδυση.
Βιταμίνες: Καλύτερα από το πιάτο παρά από το ντουλάπι
Η βιταμίνη C και η βιταμίνη Ε έχουν σημαντικό ρόλο στον οργανισμό. Η πρώτη συμμετέχει στη σύνθεση κολλαγόνου και στην αντιοξειδωτική άμυνα, ενώ η δεύτερη συμβάλλει στην προστασία των κυτταρικών μεμβρανών από το οξειδωτικό στρες.
Στο ενδιαφέρον των ειδικών βρίσκονται επίσης οι πολυφαινόλες, οι οποίες περιλαμβάνονται σε τρόφιμα και ροφήματα όπως το πράσινο τσάι, αλλά και ουσίες όπως η κουρκουμίνη και η ρεσβερατρόλη.
Ωστόσο, η Henry προτιμά η πρόσληψη αυτών των συστατικών να γίνεται κυρίως μέσα από μια ποικίλη και ισορροπημένη διατροφή, αντί να καταφεύγει κάποιος σε μεγάλο αριθμό συμπληρωμάτων.
Η πραγματική «συνταγή» είναι πιο απλή απ’ όσο νομίζουμε
Αν υπάρχει ένα κοινό συμπέρασμα από όσα περιγράφει η Henry, είναι ότι το υγιές δέρμα δεν εξαρτάται από μία θαυματουργή τροφή, ένα συμπλήρωμα ή μια πανάκριβη κρέμα.
Η βάση είναι ένα σταθερό σύνολο συνηθειών: διατροφή με μεσογειακό προσανατολισμό, πολλά φυτικά τρόφιμα, ελαιόλαδο, ψάρια και ξηροί καρποί, περιορισμός της υπερβολικής ζάχαρης και των υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων, επαρκής ύπνος, διαχείριση του στρες, άσκηση, καλή ενυδάτωση και καθημερινή προστασία από τον ήλιο.
Το ζητούμενο δεν είναι η τελειότητα ούτε μια αυστηρή ρουτίνα γεμάτη απαγορεύσεις. Είναι η συνέπεια.
Και τελικά, οι συνήθειες που επαναλαμβάνονται κάθε μέρα μπορεί να έχουν πολύ μεγαλύτερη σημασία για το δέρμα από ένα ακριβό προϊόν που χρησιμοποιείται μόνο περιστασιακά.
