Στην Αίγυπτο μεταβαίνει στις 13 και 14 Αυγούστου ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, σε μια επίσκεψη που αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς βρίσκεται στο επίκεντρο των περιφερειακών εξελίξεων η πιθανή διεύρυνση του νέου Συμφώνου Κοινής Άμυνας της Μέκκας
Το Σύμφωνο υπεγράφη στις 7 Αυγούστου στη Μέκκα από τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τον Σαουδάραβα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και τον πρωθυπουργό του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ. Προβλέπει ενισχυμένη αμυντική συνεργασία και, σύμφωνα με τη διατύπωση που έχει δημοσιοποιηθεί, αντιμετωπίζει μια ένοπλη επίθεση εναντίον ενός μέλους ως επίθεση εναντίον και των τριών.
Ο Χακάν Φιντάν είχε ήδη αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο διεύρυνσης της συμφωνίας, δηλώνοντας ότι η Άγκυρα δεν θεωρεί ότι το νέο σχήμα θα πρέπει να περιοριστεί στα τρία ιδρυτικά μέλη. Η Αίγυπτος είναι η πρώτη χώρα που αναφέρεται δημόσια ως πιθανή προσθήκη, χωρίς ωστόσο το Κάιρο να έχει ανακοινώσει απόφαση προσχώρησης. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η Αίγυπτος αναμένεται να εξετάσει προσεκτικά τις στρατιωτικές και πολιτικές δεσμεύσεις που θα συνεπαγόταν μια τέτοια κίνηση.
Η επίσκεψη Φιντάν στο Κάιρο
Κατά την επίσκεψή του στην Αίγυπτο, ο Φιντάν θα συμπροεδρεύσει με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Μπαντρ Αμπντελάτι στη δεύτερη συνεδρίαση της Κοινής Ομάδας Σχεδιασμού Τουρκίας–Αιγύπτου.
Ο Τούρκος υπουργός αναμένεται επίσης να γίνει δεκτός από τον πρόεδρο της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι και να έχει συνομιλίες με ανώτερους Αιγύπτιους αξιωματούχους.
Οι ευρύτερες διμερείς σχέσεις: Τι “προσφέρει” η Άγκυρα στο Κάιρο
Στην ατζέντα βρίσκονται οι διμερείς σχέσεις, η οικονομία, το εμπόριο, η ενέργεια και η αμυντική βιομηχανία, αλλά και μια σειρά από κρίσιμα περιφερειακά ζητήματα.
Ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί στην ενεργειακή συνεργασία, συμπεριλαμβανομένων των υδρογονανθράκων, της διασύνδεσης ηλεκτρικών δικτύων, των ενεργειακών υποδομών και των ορυκτών πόρων.
Παράλληλα, Άγκυρα και Κάιρο επιδιώκουν να αυξήσουν τον διμερή όγκο εμπορίου στα 15 δισ. δολάρια, από περίπου 8 δισ. δολάρια το 2025. Οι τουρκικές επενδύσεις στην Αίγυπτο ξεπερνούν τα 4 δισ. δολάρια, ενώ τουρκικές εταιρείες απασχολούν περίπου 100.000 Αιγυπτίους.
Γάζα, Ιράν και Στενά του Ορμούζ
Οι συνομιλίες Φιντάν–Αμπντελάτι θα επεκταθούν και στις μεγάλες κρίσεις της Μέσης Ανατολής.
Στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθούν η Γάζα, η Συρία, η Λιβύη, το Σουδάν, η Ανατολική Μεσόγειος και τα Στενά του Ορμούζ.
Για τη Γάζα, η Τουρκία αναμένεται να επαναλάβει την έκκλησή της για πλήρη εφαρμογή της εκεχειρίας, τερματισμό των επιθέσεων και απρόσκοπτη παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, καθώς και να συζητήσει με την Αίγυπτο την εφαρμογή της δεύτερης φάσης του σχεδίου ειρήνης.
Στο θέμα του Ιράν και του Ορμούζ, ο Φιντάν αναμένεται να υπογραμμίσει τη στήριξη της Άγκυρας στις διπλωματικές προσπάθειες για την αποκατάσταση της εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και για την επαναλειτουργία του στρατηγικής σημασίας θαλάσσιου περάσματος.
Νέος περιφερειακός άξονας;
Η πιθανή συμμετοχή της Αιγύπτου στο Σύμφωνο της Μέκκας θα προσέδιδε στο νέο σχήμα σαφώς μεγαλύτερο γεωπολιτικό βάρος.
Η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν αποτελούν ήδη έναν ασυνήθιστο συνδυασμό, καθώς συνδέουν μια μεγάλη στρατιωτική δύναμη του ΝΑΤΟ, μια από τις σημαντικότερες οικονομικές και ενεργειακές δυνάμεις του αραβικού κόσμου και το μοναδικό πυρηνικά εξοπλισμένο κράτος του μουσουλμανικού κόσμου.
Η προσθήκη της Αιγύπτου θα έδινε στο σχήμα ακόμη μεγαλύτερη αραβική και στρατηγική διάσταση, ενισχύοντας παράλληλα τον ρόλο του Καΐρου ως βασικού παράγοντα στις εξελίξεις σε Γάζα, Λιβύη, Σουδάν και Ανατολική Μεσόγειο.
Η Άγκυρα, πάντως, επιμένει ότι το Σύμφωνο δεν στρέφεται εναντίον συγκεκριμένης χώρας. Ο Φιντάν έχει δηλώσει ότι δεν αποτελεί απειλή για κανένα κράτος και ότι στόχος είναι η ενίσχυση της περιφερειακής ασφάλειας μέσω συνεργασίας μεταξύ των χωρών της περιοχής.
Η επίσκεψη του Φιντάν στο Κάιρο, επομένως, θα αποτελέσει σημαντικό τεστ για το κατά πόσο το νέο αμυντικό σχήμα μπορεί πράγματι να εξελιχθεί από μια τριμερή συμφωνία σε έναν ευρύτερο περιφερειακό μηχανισμό ασφάλειας.
