Οι τιμές στο ράφι επιστρέφουν ως πολιτικός εφιάλτης για τον Τραμπ πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές – Η ακρίβεια εξελίσσεται σε σημαντική απειλή για τους Ρεπουμπλικανούς
Δύο χρόνια μετά την προεκλογική εμφάνιση του Ντόναλντ Τραμπ σε σούπερ μάρκετ-σκηνικό, με τραπέζια γεμάτα κρέας, γάλα, δημητριακά, φρούτα και άλλα βασικά προϊόντα, η εικόνα των αμερικανικών νοικοκυριών έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο δύσκολα πολιτικά ζητήματα για τον πρόεδρο και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα.
Τον Αύγουστο του 2024, ο Τραμπ είχε χρησιμοποιήσει τις αυξημένες τιμές των τροφίμων ως βασικό επιχείρημα εναντίον της κυβέρνησης του Τζο Μπάιντεν, υποσχόμενος ότι εάν επέστρεφε στον Λευκό Οίκο θα μείωνε το κόστος ζωής.
Σήμερα, καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, η υπόσχεση αυτή επιστρέφει ως πολιτικό βάρος. Οι τιμές στα σούπερ μάρκετ εξακολουθούν να αυξάνονται, έστω και με πολύ βραδύτερο ρυθμό σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο, και η οικονομική πίεση παραμένει ιδιαίτερα αισθητή στους καταναλωτές.
Το καλάθι του Τραμπ ακριβαίνει
Ανάλυση του Reuters σε 26 κατηγορίες τροφίμων που περιλαμβάνονταν στην προεκλογική παρουσίαση του Τραμπ στο Bedminster δείχνει ότι οι τιμές τους έχουν αυξηθεί συνολικά κατά 3,4% στους πρώτους 19 μήνες της δεύτερης θητείας του.
Πρόκειται για σαφώς μικρότερη αύξηση από εκείνη που είχε καταγραφεί την αντίστοιχη περίοδο της προεδρίας Μπάιντεν. Ωστόσο, το πολιτικό πρόβλημα για τον Τραμπ είναι διαφορετικό: είχε υποσχεθεί στους Αμερικανούς ότι οι τιμές θα μειώνονταν, όχι απλώς ότι θα αυξάνονταν με βραδύτερο ρυθμό.
Και ορισμένα από τα προϊόντα που είχε χρησιμοποιήσει ως χαρακτηριστικά παραδείγματα έχουν γίνει σημαντικά ακριβότερα.
Το βοδινό κρέας έχει αυξηθεί κατά περίπου 19%, τα φρέσκα ψάρια και θαλασσινά κατά 8,6%, τα μήλα κατά 14%, ενώ η τιμή του καφέ έχει εκτοξευθεί σχεδόν 23%.
Υπάρχουν, βέβαια, και προϊόντα που έχουν γίνει φθηνότερα. Η τιμή των αυγών έχει υποχωρήσει σχεδόν 40%, ενώ μειώσεις έχουν καταγραφεί επίσης στο βούτυρο, το μπέικον και τα μαγειρικά λίπη και έλαια. Η υποχώρηση των τιμών των αυγών συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την αποκλιμάκωση της κρίσης που προκάλεσε η γρίπη των πτηνών.
Η ακρίβεια γίνεται ξανά το μεγάλο θέμα των εκλογών
Τα πιο πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι η εικόνα παραμένει σύνθετη. Ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ επιβραδύνθηκε τον Ιούλιο, με τον δείκτη τιμών καταναλωτή να αυξάνεται μόλις 0,1% σε μηνιαία βάση, ενώ σε ετήσια βάση διαμορφώθηκε στο 3,4%. Οι τιμές των τροφίμων υποχώρησαν τον Ιούλιο σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.
Ωστόσο, η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού δεν σημαίνει ότι οι τιμές επιστρέφουν στα επίπεδα του παρελθόντος. Για τους καταναλωτές, αυτό που μετράει είναι το ποσό που τελικά πληρώνουν στο ταμείο.
Και εκεί βρίσκεται το πρόβλημα για την κυβέρνηση. Δημοσκόπηση Reuters/Ipsos στις αρχές Αυγούστου έδειξε ότι οι ψηφοφόροι δίνουν πλέον οριακό προβάδισμα στους Δημοκρατικούς έναντι των Ρεπουμπλικανών ως προς τη διαχείριση της οικονομίας, για πρώτη φορά εδώ και σχεδόν μία δεκαετία: 37% έναντι 36%.
«Δεν έχει φθηνύνει τίποτα»
Το Reuters μίλησε με ψηφοφόρους στο Νιου Τζέρσεϊ, σε μία από τις περιοχές όπου η μάχη για τις ενδιάμεσες εκλογές αναμένεται να είναι ιδιαίτερα αμφίρροπη.
Μία από αυτούς, η 68χρονη Σίλα Κάρνεϊ, ψήφισε Τραμπ το 2024, αλλά σήμερα δηλώνει απογοητευμένη από τις τιμές.
Με περίπου 70 δολάρια αγόρασε κρέας, απορρυπαντικό και ένα πακέτο παγωμένο τσάι. Για την ίδια, το ποσό αποτελεί καθημερινή υπενθύμιση ότι η προεκλογική υπόσχεση για χαμηλότερες τιμές δεν έχει γίνει πραγματικότητα.
Η Κάρνεϊ δήλωσε ότι η οικονομική πίεση είναι ένας από τους λόγους που σκέφτεται ακόμη και να μην ψηφίσει στις ενδιάμεσες εκλογές.
Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα για τους Ρεπουμπλικανούς: όχι μόνο η απώλεια ψήφων, αλλά η απώλεια ενθουσιασμού μεταξύ των δικών τους ψηφοφόρων.
Οι Ρεπουμπλικανοί εξακολουθούν να στηρίζουν τον Τραμπ
Παρά την οικονομική δυσαρέσκεια, η εικόνα δεν είναι μονοδιάστατη.
Ορισμένοι ψηφοφόροι που μίλησαν στο Reuters εξακολουθούν να δηλώνουν αποφασισμένοι να ψηφίσουν Ρεπουμπλικανούς. Θεωρούν ότι η κυβέρνηση Τραμπ παρέλαβε μια δύσκολη οικονομική κατάσταση από τον Μπάιντεν και υποστηρίζουν ότι ορισμένες τιμές, όπως των αυγών, έχουν ήδη υποχωρήσει.
Άλλοι δίνουν μεγαλύτερη βαρύτητα σε ζητήματα όπως η μετανάστευση και η εκπαίδευση και όχι στις τιμές των τροφίμων.
Ωστόσο, η δημοτικότητα του Τραμπ στο ζήτημα του κόστους ζωής έχει υποχωρήσει σημαντικά. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το Reuters, η καθαρή αξιολόγησή του για τη διαχείριση του κόστους ζωής βρίσκεται στο -47%, έναντι μόλις -6% στην αρχή της θητείας του. Πρόκειται για το χειρότερο από τα βασικά οικονομικά και πολιτικά ζητήματα στα οποία αξιολογείται.
«Κάθε επίσκεψη στο σούπερ μάρκετ είναι μια δυσφήμιση για εκείνον»
Το πολιτικό βάρος της ακρίβειας εξηγείται και από τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές βιώνουν τον πληθωρισμό.
Ο οικονομολόγος Φραντσέσκο Τρέμπι (Francesco Trebbi) του πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ (University of California, Berkeley), επισημαίνει ότι η αγορά τροφίμων αποτελεί μια ιδιαίτερα άμεση και επαναλαμβανόμενη εμπειρία για τους ψηφοφόρους.
Σε αντίθεση με άλλους οικονομικούς δείκτες, που μπορεί να είναι αφηρημένοι, η απόδειξη του σούπερ μάρκετ βρίσκεται κάθε εβδομάδα στα χέρια του καταναλωτή.
Έτσι, κάθε επίσκεψη στο σούπερ μάρκετ μπορεί να λειτουργεί ως υπενθύμιση της οικονομικής πίεσης – και, πολιτικά, ως υπενθύμιση των υποσχέσεων που έγιναν το 2024.
Η οικονομία γίνεται αδύναμο σημείο για το GOP
Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή η οικονομία αποτελούσε επί χρόνια ένα από τα ισχυρότερα πολιτικά πλεονεκτήματα των Ρεπουμπλικανών.
Τώρα, όμως, η εικόνα αλλάζει. Παρά την επιβράδυνση του πληθωρισμού, οι Αμερικανοί εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν υψηλές τιμές, ενώ η καταναλωτική εμπιστοσύνη υποχώρησε ξανά τον Αύγουστο. Ο δείκτης καταναλωτικού κλίματος του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν έπεσε στις 51 μονάδες, από 55,2 τον Ιούλιο, με τους Ρεπουμπλικανούς να καταγράφουν τη μεγαλύτερη μηνιαία επιδείνωση.
Και ενώ ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει ότι η πολιτική του Τραμπ αποδίδει και ότι ορισμένα βασικά προϊόντα έχουν ήδη αρχίσει να φθηναίνουν, η καθημερινή εμπειρία πολλών Αμερικανών εξακολουθεί να λέει μια διαφορετική ιστορία.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Καθώς οι κάλπες του Νοεμβρίου πλησιάζουν, το ερώτημα για τους Ρεπουμπλικανούς δεν είναι πλέον μόνο αν ο Τραμπ μπορεί να πείσει τους αναποφάσιστους.
Είναι και αν μπορεί να κρατήσει στις κάλπες τους δικούς του ψηφοφόρους που, παρότι εξακολουθούν να τον στηρίζουν πολιτικά, αρχίζουν να αναρωτιούνται εάν η οικονομική πραγματικότητα ανταποκρίνεται στις υποσχέσεις που τους έφερε πίσω στην κάλπη το 2024.
Και το καλάθι του σούπερ μάρκετ είναι ίσως το πιο καθημερινό – και πιο επίμονο – τεστ αυτής της υπόσχεσης.
