Σε εφαρμογή το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο – Περιορισμοί σε δάση, Natura και υψηλά υψόμετρα, «κόκκινο» για ανεμογεννήτριες σε Αττική και μητροπολιτική Θεσσαλονίκη
Σε εφαρμογή τέθηκε από σήμερα το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, θεσπίζοντας για πρώτη φορά ένα ενιαίο πλαίσιο κανόνων για τη χωροθέτηση έργων ΑΠΕ, τόσο στη στεριά όσο και στη θάλασσα.
Μιλώντας στο ΕΡΤnews, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου υπογράμμισε ότι η ανάπτυξη των ΑΠΕ αποτελεί στρατηγική επιλογή για την Ελλάδα, η οποία διαθέτει σημαντικό δυναμικό σε ήλιο και άνεμο, αλλά τόνισε ότι η αξιοποίησή του πρέπει να γίνεται με σαφείς και αυστηρούς κανόνες, με παράλληλη προστασία του περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών.
Πού μπαίνουν οι περιορισμοί
Το νέο πλαίσιο καθορίζει συγκεκριμένους περιορισμούς για την εγκατάσταση ενεργειακών έργων.
Για τα φωτοβολταϊκά προβλέπονται αυστηροί κανόνες σε δάση, δασικές εκτάσεις και περιοχές Natura, ενώ δεν επιτρέπεται η εγκατάστασή τους σε τέτοιες περιοχές σε υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων.
Παράλληλα, προβλέπεται απαγόρευση εγκατάστασης ανεμογεννητριών στην Αττική και στη μητροπολιτική περιοχή της Θεσσαλονίκης, ενώ τίθενται περιορισμοί και για αιολικά έργα σε μεγάλα υψόμετρα.
Ο κ. Παπασταύρου ανέφερε ότι στόχος είναι να επιτευχθεί ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη για γρήγορη ανάπτυξη της καθαρής ηλεκτροπαραγωγής και στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών.
Τα ήδη αδειοδοτημένα έργα δεν επηρεάζονται
Ο υπουργός ξεκαθάρισε ότι οι νέοι κανόνες αφορούν τα έργα που θα υποβληθούν από εδώ και στο εξής. Τα έργα που έχουν ήδη αδειοδοτηθεί δεν επηρεάζονται από τον νέο χωροταξικό σχεδιασμό, ο οποίος αφορά τον σχεδιασμό της επόμενης δεκαετίας.
Το πλαίσιο καλύπτει ένα ευρύ φάσμα ενεργειακών υποδομών, μεταξύ άλλων φωτοβολταϊκά, αιολικά πάρκα και συστήματα αποθήκευσης ενέργειας.
Η αποθήκευση το μεγάλο στοίχημα
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Παπασταύρου στην αποθήκευση ενέργειας, την οποία χαρακτήρισε «το μεγάλο στοίχημα» της επόμενης περιόδου.
Όπως ανέφερε, από τα 32 MW μπαταριών που είχαν συνδεθεί στο σύστημα την 1η Απριλίου 2026, η ισχύς έχει ήδη ξεπεράσει τα 500 MW. Ο στόχος είναι να φτάσει το 1 GW έως το τέλος του 2026, ενώ για το 2027-2028 προβλέπεται περαιτέρω αύξηση στα 2-3 GW.
Η ανάπτυξη της αποθήκευσης θεωρείται κρίσιμη για την ευστάθεια του ηλεκτρικού συστήματος και την καλύτερη αξιοποίηση της παραγωγής από ΑΠΕ.
Ενιαίος σχεδιασμός και στη θάλασσα
Σημαντική αλλαγή αποτελεί και η ενσωμάτωση των ενεργειακών δραστηριοτήτων στον ευρύτερο χωροταξικό σχεδιασμό της χώρας.
Όπως τόνισε ο υπουργός, η Ελλάδα διαθέτει πλέον τρία ειδικά χωροταξικά πλαίσια —για τουρισμό, βιομηχανία και ΑΠΕ— τα οποία λειτουργούν παράλληλα και λαμβάνουν υπόψη τις διαφορετικές χρήσεις του χώρου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός, δεδομένης της μεγάλης ακτογραμμής και του τεράστιου αριθμού νησιών της χώρας. Στόχος είναι να οργανωθούν με ενιαίο τρόπο οι ανθρώπινες δραστηριότητες στον θαλάσσιο χώρο και να περιοριστούν οι συγκρούσεις μεταξύ διαφορετικών χρήσεων.
Αυστηρότερο πλαίσιο για τα ιδιωτικά δίκτυα
Με αφορμή και τις πρόσφατες πυρκαγιές, ο κ. Παπασταύρου προανήγγειλε αυστηροποίηση και εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου για τα ιδιωτικά δίκτυα, με σχετικές ανακοινώσεις να αναμένονται τον Σεπτέμβριο.
Για την υπογειοποίηση των δικτύων του ΔΕΔΔΗΕ, ανέφερε ότι οι εργασίες προχωρούν πλέον με ρυθμούς πέντε έως έξι φορές ταχύτερους σε σχέση με την περίοδο έως το 2019. Ωστόσο, η πλήρης υπογειοποίηση του δικτύου θα είχε, σύμφωνα με τον υπουργό, κόστος της τάξης των 20-25 δισ. ευρώ.
Οι τουρκικές ανακοινώσεις για τα θαλάσσια πάρκα
Αναφερόμενος στις πρόσφατες τουρκικές ανακοινώσεις για τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας υποστήριξε ότι μια μονομερής ενέργεια της Τουρκίας δεν παράγει έννομα αποτελέσματα και δεν είναι σύμφωνη με το διεθνές δίκαιο.
Ελλάδα–Κύπρος–Ισραήλ και διασύνδεση των νησιών
Για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, ο κ. Παπασταύρου χαρακτήρισε σημαντική εξέλιξη τη συμμετοχή μεγάλου γαλλικού επενδυτικού ομίλου στο έργο, εκτιμώντας ότι πλέον υπάρχει ισχυρή βάση συμμετεχόντων για την προώθησή του.
Σε ό,τι αφορά τις διασυνδέσεις των νησιών με την ηπειρωτική Ελλάδα, σημείωσε ότι η Κρήτη έχει ήδη διασυνδεθεί, ενώ ολοκληρώνεται η διασύνδεση της Σαντορίνης και των Κυκλάδων. Παράλληλα, προχωρούν οι διαγωνιστικές διαδικασίες για τα Δωδεκάνησα και το Βόρειο Αιγαίο, με στόχο την πλήρη διασύνδεση των νησιών έως το 2030.
Στο επίκεντρο και η διασύνδεση με την Αίγυπτο
Ο υπουργός αναφέρθηκε τέλος στη διασύνδεση Ελλάδας–Αιγύπτου, επισημαίνοντας ότι η στρατηγική σημασία της σύνδεσης της Ευρώπης με τη Βόρεια Αφρική για την πρόσβαση σε φθηνότερη ηλεκτρική ενέργεια αναγνωρίζεται πλέον ευρύτερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Το νέο Χωροταξικό για τις ΑΠΕ έρχεται έτσι να θέσει ένα πιο σαφές πλαίσιο για την επόμενη φάση της ενεργειακής μετάβασης, συνδυάζοντας την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών με αυστηρότερους κανόνες χωροθέτησης, μεγαλύτερη έμφαση στην αποθήκευση και παράλληλη προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών.
