Οι μύθοι γύρω από την εμμηνόπαυση, οι αλλαγές στο σώμα και οι επιλογές που μπορούν να προστατεύσουν την υγεία και την ποιότητα ζωής
Για πολλές γυναίκες, η λέξη «εμμηνόπαυση» εξακολουθεί να προκαλεί φόβο και αβεβαιότητα. Συχνά, μάλιστα, ταυτίζεται λανθασμένα με τη γήρανση, την απώλεια της θηλυκότητας, της ενέργειας ή της ποιότητας ζωής.
Στην πραγματικότητα, πρόκειται για δύο διαφορετικές διαδικασίες, οι οποίες απλώς συμπίπτουν χρονικά σε ένα σημαντικό στάδιο της ζωής της γυναίκας.
Όπως εξηγεί η Καίτη Αντωνοπούλου, Γενική Γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Εμμηνόπαυσης, η εμμηνόπαυση δεν αποτελεί ασθένεια ούτε σηματοδοτεί το τέλος της νεότητας ή της δραστήριας ζωής.
«Η εμμηνόπαυση δεν είναι ασθένεια, ούτε σηματοδοτεί το τέλος της νεότητας ή της δραστήριας ζωής. Είναι μια φυσιολογική βιολογική μετάβαση που σηματοδοτεί το τέλος της αναπαραγωγικής περιόδου και την αρχή μιας νέας φάσης, η οποία μπορεί να είναι εξίσου δημιουργική, παραγωγική και ουσιαστική», αναφέρει.
Τι είναι η εμμηνόπαυση
Ιατρικά, εμμηνόπαυση θεωρείται η οριστική διακοπή της εμμήνου ρύσεως για 12 συνεχόμενους μήνες. Συνήθως εμφανίζεται μεταξύ 45 και 55 ετών, με τη μέση ηλικία να υπολογίζεται περίπου στα 51 έτη.
Κατά τη διάρκεια αυτής της μετάβασης, τα επίπεδα των οιστρογόνων και της προγεστερόνης μειώνονται σταδιακά. Η ορμονική αυτή αλλαγή μπορεί να προκαλέσει μια σειρά από συμπτώματα, μεταξύ των οποίων εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις, διαταραχές ύπνου, μεταβολές στη διάθεση, δυσκολία συγκέντρωσης και κολπική ξηρότητα.
Ωστόσο, η εμπειρία δεν είναι ίδια για όλες τις γυναίκες. Η συχνότητα και η ένταση των συμπτωμάτων μπορεί να διαφέρουν σημαντικά από γυναίκα σε γυναίκα.
Εμμηνόπαυση και γήρανση: Γιατί δεν είναι το ίδιο
Η γήρανση είναι μια φυσιολογική διαδικασία που εξελίσσεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Οι αλλαγές που συνδέονται με αυτή επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες, όπως η κληρονομικότητα, η διατροφή, η σωματική δραστηριότητα, ο ύπνος, το κάπνισμα και η συνολική κατάσταση της υγείας.
Η σύγχυση με την εμμηνόπαυση προκύπτει κυρίως επειδή οι δύο διαδικασίες εμφανίζονται την ίδια περίπου περίοδο. Έτσι, κάθε αλλαγή που παρατηρείται στο σώμα συχνά αποδίδεται αυτόματα στις ορμονικές μεταβολές.
Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.
Οστά
Η πτώση των οιστρογόνων μετά την εμμηνόπαυση μπορεί να επιταχύνει την απώλεια οστικής μάζας. Παράλληλα, όμως, η μείωση της οστικής πυκνότητας αποτελεί και μέρος της φυσιολογικής διαδικασίας της γήρανσης.
Βάρος και μεταβολισμός
Η αύξηση του σωματικού βάρους ή του κοιλιακού λίπους δεν οφείλεται αποκλειστικά στην εμμηνόπαυση. Η ηλικία, η μειωμένη φυσική δραστηριότητα και οι μεταβολές στον μεταβολισμό μπορούν επίσης να επηρεάσουν σημαντικά το βάρος.
Καρδιαγγειακή υγεία
Τα οιστρογόνα φαίνεται να έχουν προστατευτική επίδραση στο καρδιαγγειακό σύστημα κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής ζωής.
Μετά την εμμηνόπαυση, ο κίνδυνος καρδιαγγειακών νοσημάτων αυξάνεται σταδιακά. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η εμμηνόπαυση είναι ο μοναδικός υπεύθυνος παράγοντας. Η ηλικία, η αρτηριακή πίεση, ο σακχαρώδης διαβήτης, η παχυσαρκία και το κάπνισμα διαδραματίζουν επίσης σημαντικό ρόλο.
Ένα «τσουνάμι» αλλαγών – όχι μόνο ορμονικών
Η εμμηνόπαυση μπορεί να συνοδεύεται και από αλλαγές στη διάθεση, αυξημένο άγχος ή ευερεθιστότητα. Είναι όμως σημαντικό να μην αποδίδονται όλες οι ψυχολογικές μεταβολές αποκλειστικά στις ορμόνες.
Για πολλές γυναίκες μετά τα 50, η καθημερινότητα παραμένει ιδιαίτερα απαιτητική. Επαγγελματικές υποχρεώσεις, παιδιά, φροντίδα ηλικιωμένων γονέων, αλλαγές στις προσωπικές σχέσεις και νέες οικογενειακές ισορροπίες μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ψυχική ευεξία.
Η εμμηνόπαυση, επομένως, δεν συμβαίνει σε ένα «κενό». Έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η γυναίκα καλείται συχνά να διαχειριστεί πολλές και διαφορετικές απαιτήσεις ταυτόχρονα.
Οι επιλογές που κάνουν τη διαφορά μετά τα 50
Η ποιότητα ζωής μετά την εμμηνόπαυση δεν είναι προκαθορισμένη. Οι καθημερινές επιλογές και η φροντίδα της υγείας μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο.
Η τακτική σωματική άσκηση, η ισορροπημένη διατροφή, η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους, η αποφυγή του καπνίσματος, η επαρκής πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης D, καθώς και οι τακτικοί προληπτικοί έλεγχοι αποτελούν σημαντικά «όπλα» για τη διατήρηση της υγείας και της λειτουργικότητας.
Και αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν αναλογιστεί κανείς ότι σήμερα οι γυναίκες περνούν σχεδόν το ένα τρίτο της ζωής τους μετά την εμμηνόπαυση.
Πρόκειται για μια περίοδο που μπορεί να συνδεθεί όχι μόνο με αλλαγές, αλλά και με νέες ευκαιρίες: επαγγελματική καταξίωση, προσωπική ανάπτυξη, ταξίδια, νέες εμπειρίες, κοινωνική συμμετοχή και περισσότερο χρόνο για τον εαυτό.
Η εμμηνόπαυση, λοιπόν, δεν είναι το τέλος μιας διαδρομής. Είναι η μετάβαση σε ένα νέο στάδιο ζωής.
Με σωστή ενημέρωση, προληπτική φροντίδα και υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής, η γυναίκα μπορεί να αντιμετωπίσει αυτή τη νέα φάση με αυτοπεποίθηση, ενεργητικότητα και αισιοδοξία.
