Το σύνδρομο Takotsubo προκαλεί συμπτώματα που θυμίζουν έμφραγμα, ενώ οι άνδρες εμφανίζουν σχεδόν διπλάσιο ποσοστό θνησιμότητας
Η «ραγισμένη καρδιά» έχει περάσει από τραγούδια, βιβλία και κινηματογραφικούς χωρισμούς με βροχή στο παράθυρο. Μόνο που πίσω από την ποιητική εικόνα κρύβεται και μια πραγματική ιατρική κατάσταση, η οποία μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα σοβαρή.
Ονομάζεται καρδιομυοπάθεια Takotsubo και συνδέεται συνήθως με ένα έντονο επεισόδιο συναισθηματικού ή σωματικού στρες. Μια απώλεια, ένας χωρισμός, ένα σοβαρό ατύχημα, μια χειρουργική επέμβαση ή ακόμη και μια μεγάλη τρομάρα μπορούν να λειτουργήσουν ως εκλυτικοί παράγοντες.
Όταν το σώμα μετατρέπει το στρες σε καρδιολογικό επεισόδιο
Το σύνδρομο προκαλεί προσωρινή αποδυνάμωση του καρδιακού μυός. Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν πόνο ή πίεση στο στήθος, δύσπνοια και ταχυκαρδία, γι’ αυτό και συχνά θυμίζουν έμφραγμα.
Η βασική διαφορά εντοπίζεται στην αιτία. Στην καρδιομυοπάθεια Takotsubo συνήθως δεν διαπιστώνεται η απόφραξη στεφανιαίας αρτηρίας που παρατηρείται σε ένα τυπικό έμφραγμα. Αυτό, βέβαια, μπορεί να εξακριβωθεί μόνο με ιατρικές εξετάσεις. Κάθε αιφνίδιος πόνος στο στήθος χρειάζεται άμεση αξιολόγηση και δεν αφήνει περιθώριο για αυτοδιάγνωση.
Οι γυναίκες εμφανίζουν περισσότερα περιστατικά, οι άνδρες κινδυνεύουν περισσότερο
Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Αριζόνα ανέλυσαν στοιχεία από σχεδόν 200.000 ασθενείς στις Ηνωμένες Πολιτείες για την περίοδο 2016 έως 2020.
Τα ευρήματα έδειξαν ότι το σύνδρομο καταγράφεται συχνότερα στις γυναίκες, ιδιαίτερα μετά την εμμηνόπαυση. Ωστόσο, το ποσοστό θνησιμότητας ήταν σημαντικά υψηλότερο στους άνδρες. Συγκεκριμένα, έφτανε το 11,2% στους άνδρες, έναντι 5,5% στις γυναίκες.
Μία πιθανή εξήγηση αφορά το είδος του στρες που προηγείται της εκδήλωσης του συνδρόμου. Στους άνδρες φαίνεται να συνδέεται συχνότερα με έντονη σωματική επιβάρυνση, η οποία ενδέχεται να συνοδεύεται από βαρύτερη κλινική εικόνα. Οι ορμονικές διαφορές και η γενικότερη κατάσταση της υγείας κάθε ασθενούς εξετάζονται επίσης ως πιθανοί παράγοντες.
Το «άντεξε και μη μιλάς» έχει κόστος
Στην εξίσωση μπαίνει και ο τρόπος με τον οποίο μαθαίνουμε να διαχειριζόμαστε τα συναισθήματά μας. Πολλοί άνδρες μεγαλώνουν ακούγοντας ότι πρέπει να παραμένουν ψύχραιμοι, δυνατοί και σιωπηλοί, ακόμη και όταν βιώνουν έντονη πίεση.
Η συναισθηματική καταπίεση δεν οδηγεί αυτομάτως σε καρδιοπάθεια. Μπορεί όμως να ενισχύσει το χρόνιο στρες και να απομακρύνει έναν άνθρωπο από την ψυχολογική ή ιατρική υποστήριξη που χρειάζεται.
Μελέτες έχουν συνδέσει την προσκόλληση σε αυστηρά πρότυπα ανδρικής συμπεριφοράς με αυξημένο στρες και μικρότερη πιθανότητα αναζήτησης βοήθειας για ζητήματα ψυχικής υγείας. Όταν κάποιος αισθάνεται ότι πρέπει να σηκώνει τα πάντα μόνος του, η πίεση συσσωρεύεται, ακόμη κι αν προς τα έξω φαίνεται απολύτως λειτουργικός.
Πόσο σοβαρό μπορεί να γίνει
Οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν, συχνά μέσα σε ημέρες ή εβδομάδες, με την κατάλληλη ιατρική παρακολούθηση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όμως, μπορεί να εμφανιστούν σοβαρές επιπλοκές.
Στα στοιχεία της μελέτης καταγράφηκαν καρδιακή ανεπάρκεια σε ποσοστό 35,9%, κολπική μαρμαρυγή στο 20,7%, καρδιογενές σοκ στο 6,6%, εγκεφαλικό επεισόδιο στο 5,3% και καρδιακή ανακοπή στο 3,4%.
Η έγκαιρη διάγνωση έχει καθοριστική σημασία, καθώς επιτρέπει στους γιατρούς να παρακολουθήσουν τη λειτουργία της καρδιάς και να αντιμετωπίσουν πιθανές επιπλοκές.
Η φροντίδα της καρδιάς αρχίζει πριν από την κρίση
Δεν έχει βρεθεί κάποιος απόλυτος τρόπος πρόληψης της καρδιομυοπάθειας Takotsubo. Η συστηματική διαχείριση του στρες, ωστόσο, μπορεί να προστατεύσει συνολικά την ψυχική και καρδιαγγειακή υγεία.
Η τακτική άσκηση, η ισορροπημένη διατροφή, ο επαρκής ύπνος, οι τεχνικές χαλάρωσης και η ψυχοθεραπεία μπορούν να βοηθήσουν. Εξίσου σημαντική είναι η δυνατότητα να μιλάμε ανοιχτά όταν κάτι μας ξεπερνά, χωρίς να αντιμετωπίζουμε την ευαλωτότητα σαν προσωπική αποτυχία.
Η καρδιά, τελικά, ακούει περισσότερα από όσα νομίζουμε. Και μερικές φορές όσα αποφεύγουμε να πούμε βρίσκουν τον τρόπο να εκφραστούν μέσα από το σώμα.
