Ποια είναι τα βασικά συμπεράσματα που αναδεικνύονται από τα «κρυφά» ποιοτικά ευρήματα των τελευταίων δημοσκοπήσεων, όπως αυτά της Interview για την «P», αλλά και από τις «εσωτερικές έρευνες» και τα focus groups του Μεγάρου Μαξίμου
Του Φώτη Σιούμπουρα
Υπάρχουν στιγμές στην πολιτική κατά τις οποίες ένα δημοσκοπικό εύρημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία από το ίδιο το ποσοστό που καταγράφει. Και τα «κρυφά» ποιοτικά ευρήματα των τελευταίων δημοσκοπήσεων, όπως αυτά της Interview για την «P», αλλά και οι «εσωτερικές έρευνες» και τα focus groups του Μεγάρου Μαξίμου, «καταγράφουν» μερικά βασικά, σημαντικά συμπεράσματα για το πολιτικό σκηνικό, λίγους μήνες πριν από τις εκλογές.
Για τη ΝΔ, τα στοιχεία δείχνουν ότι εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικά αποθέματα πολιτικής αντοχής και δυνατότητα επανασυσπείρωσης και πως η μεγαλύτερη δεξαμενή δυνητικά ανακτήσιμων ψηφοφόρων εντοπίζεται στο Κέντρο-Κεντροδεξιά.
Αναδεικνύεται και άλλο ένα ενδιαφέρον στοιχείο, σχετικό με τους κεντρώους ψηφοφόρους, και αυτό αφορά το κλείσιμο της ψαλίδας ανάμεσα στην ΕΛΑΣ και το ΠΑΣΟΚ. Βάσει των δημοσκοπικών ευρημάτων, το ενδιαφέρον μερίδας της κοινής γνώμης έχει μετατοπιστεί από τη βεβαιότητα ότι η ΝΔ θα είναι «βρέξει-χιονίσει» πρώτη στις εκλογές στο ενδεχόμενο ενός μίνι ντέρμπι για τη δεύτερη θέση. Και στο ενδεχόμενο αυτό, ρόλο θα παίξουν επίσης κεντρώοι ψηφοφόροι.
Ένδειξη ανάκαμψης
Για τη ΝΔ η καταγραφή ενός ποσοστού 30%-31% στην εκτίμηση ψήφου, όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις, συνιστά μια αξιοσημείωτη ένδειξη ανάκαμψης. Το πλέον ενδιαφέρον όμως στοιχείο των ευρημάτων είναι ότι η πρόσφατη ενίσχυση της ΝΔ αποδίδεται κυρίως στους κεντρώους ψηφοφόρους. Σύμφωνα με τα στοιχεία δημοσκοπήσεων και focus groups, η ΝΔ συγκεντρώνει ένα ποσοστό γύρω στο 65% των αυτοπροσδιοριζόμενων κεντροδεξιών ψηφοφόρων, ενώ αντίστοιχο ποσοστό καταγράφεται και μεταξύ των ψηφοφόρων που τοποθετούνται στη Δεξιά.
Τα ποσοστά αναδεικνύουν μια σημαντική πραγματικότητα: Η ΝΔ πρωταγωνιστεί στον ιδεολογικό χώρο της Κεντροδεξιάς, που αποτελεί τον ιστορικό πυρήνα της, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί ισχυρή παρουσία και στο ευρύτερο δεξιό ακροατήριο.
Ένα ακόμη εύρημα που αξίζει προσεκτική εξέταση είναι η ιδεολογική κατανομή των δυνητικά ανακτήσιμων ψηφοφόρων: Το 44%-46% τοποθετείται στο Κέντρο και την Κεντροδεξιά, το 16%-18% στη Δεξιά και το13%-15% στην Κεντροαριστερά. Η κατανομή αυτή ενισχύει την εκτίμηση ότι το μεγαλύτερο περιθώριο διεύρυνσης της ΝΔ βρίσκεται στον μετριοπαθή κεντρώο-κεντροδεξιό χώρο.
Η ΝΔ, βάσει των ευρημάτων (γνωστών και «αγνώστων») των δημοσκοπήσεων, χρειάζεται επομένως να διατηρήσει τον κεντροδεξιό χαρακτήρα της, χωρίς να εγκαταλείψει τον ευρύτερο πολιτικό χώρο που της επέτρεψε να διεκδικήσει και να ασκήσει την εξουσία ως κόμμα με πλειοψηφικές φιλοδοξίες. Αυτή την πολιτική εξάλλου έχει χαράξει και ακολουθεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Ενδιαφέρον εύρημα όμως, όπως περιγράφεται στις έρευνες, είναι εκτός από την άνοδο της ΝΔ στο Κέντρο και η ενίσχυση του ΠΑΣΟΚ. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι ένα μεγάλο μέρος του μετριοπαθούς χώρου δεν είναι μονοσήμαντα προσανατολισμένο προς ένα κόμμα, αλλά παραμένει πεδίο ανταγωνισμού.
Δημοσκόποι και πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι το έστω και λίγο κλείσιμο της ψαλίδας ανάμεσα στην ΕΛΑΣ και το ΠΑΣΟΚ ενδεχομένως να προοιωνίζεται ένα μίνι ντέρμπι στις εκλογές της άνοιξης. Δηλαδή, από εκεί που δεν υπήρχε ενδιαφέρον για την πρώτη θέση, να μας προκύψει για τη δεύτερη.
Αν οι κεντρώοι ή αλλιώς οι πρώην «αντι-ΣΥΡΙΖΑ» στρέψουν το ενδιαφέρον τους στο ντέρμπι Τσίπρα – Ανδρουλάκη και αφήσουν για μετά τα περί κυβερνησιμότητας, σταθερότητας, υπάρχει ενδεχόμενο να σημειωθούν επιπτώσεις όσον αφορά τον χαρακτήρα των εκλογών. Κάτι τέτοιο δηλαδή θα βοηθούσε τη στρατηγική της «μιας κάλπης» που ακολουθεί η ΝΔ και τη συσπείρωση του κόμματος. Ή θα μετέθετε αλλού το ενδιαφέρον: Στη μάχη επιβίωσης ανάμεσα σε Ανδρουλάκη και Τσίπρα, εφόσον η πρωτιά έχει κριθεί.
Με αυτά τα δεδομένα, όπως αυτά αναδεικνύονται από τα «κρυφά» των δημοσκοπήσεων και των focus groups, οι κεντρώοι και οι κεντροδεξιοί ακόμη και οι κεντροαριστεροί ψηφοφόροι μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικοί όχι μόνο για το εύρος της νίκης της ΝΔ, αλλά και για τη δεύτερη θέση.
Έπιασε «ταβάνι»
Ο Τσίπρας, βάσει των δημοσκοπήσεων, μοιάζει να έχει πιάσει «ταβάνι» και να έχει εξαντλήσει τη διείσδυση στον κεντρώο χώρο, ενώ ο Ανδρουλάκης παρουσιάζει κάποια στοιχεία ανάκαμψης, με την επαναπροσέγγιση κεντρώων ψηφοφόρων. Όπως και σε μεγαλύτερο βαθμό έχει πετύχει και η ΝΔ, σύμφωνα με τα «κρυφά» στοιχεία των δημοσκοπήσεων.
Αντιθέτως και παρά τη (φαινομενική) μετατόπιση του Τσίπρα προς το Κέντρο, διαπιστώνεται -όχι μόνον από τους δημοσκόπους αλλά και από συνεργάτες του- ότι δεν αρδεύει ψήφους από την κεντροδεξιά δεξαμενή. Και το δημοσκοπικό «ξεφούσκωμα» του Τσίπρα ασφαλώς και σε κάποιον βαθμό, που δείχνει ότι θα συνεχιστεί, έχει σχέση και με την «αποστασιοποίηση» κεντρώων-κεντροαριστερών ψηφοφόρων, μετά και τις εκχυδαϊστικές επιθέσεις ΕΛΑΣιτών, στενών συνεργατών του Τσίπρα, κατά του προέδρου του ΠΑΣΟΚ.
Σε ρυθμιστικό ρόλο
Έξη-επτά μήνες πριν από τις εκλογές και με βάση τα δημοσκοπικά ευρήματα και εφόσον μέχρι τότε δεν συμβούν δραματικά γεγονότα που θα αλλάξουν άρδην το τοπίο, τα πράγματα είναι απλά: Η πρώτη θέση είναι κλεισμένη και ο Μητσοτάκης, εφόσον η ΝΔ δεν κερδίσει την αυτοδυναμία (στην πρώτη εκλογική αναμέτρηση) και το ποσοστό της ΝΔ θα κυμαίνεται μεταξύ 30% και 31%, όπως δείχνουν μέχρι τώρα οι δημοσκοπήσεις, θα έχει τον πρώτο λόγο στις μετεκλογικές πολιτικές εξελίξεις. Η δεύτερη θέση… παίζεται μεταξύ ΠΑΣΟΚ και ΕΛΑΣ.
Ο ρόλος δε των ψηφοφόρων, που κινούνται στον ευρύτερο κεντρώο χώρο, όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις και τα focus groups, φαίνεται να είναι ρυθμιστικός για αυτοδυναμία και δεύτερη θέση.
Σ.σ.: Ρόλο ασφαλώς θα παίξει και το κόμμα Σαμαρά, αλλά από τις δημοσκοπήσεις δεν διαφαίνεται ακόμη ο βαθμός επηρεασμού του εκλογικού αποτελέσματος και πολύ περισσότερο σχέση των κεντρογενών δυνάμεων με τον υπό ίδρυση κομματικό σχηματισμό.
