Ωστόσο, η επιβίωσή του προκαλεί ανησυχία στους επιστήμονες, καθώς μέχρι σήμερα έχουν εντοπιστεί λιγότερα από 50 φυτά
Ένα λουλούδι που μοιάζει βγαλμένο από ταινία τρόμου, δεν χρειάζεται το φως του ήλιου για να επιβιώσει και περνά σχεδόν ολόκληρη τη ζωή του κρυμμένο κάτω από τη γη ξεχωρίζει τόσο για την απόκοσμη εμφάνισή του όσο και για το γεγονός ότι μπορεί να επιβιώνει με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο από τα περισσότερα φυτά.
Ο λόγος για το Thismia daemona, ένα σπάνιο είδος με σχεδόν μαύρο άνθος και απόκοσμη εμφάνιση, που έγινε γνωστό ως το «λουλούδι του Διαβόλου».
Το μυστηριώδες φυτό εντοπίστηκε στο Εθνικό Πάρκο Thong Pha Phum, στη δυτική Ταϊλάνδη, από ερευνητές των πανεπιστημίων Chulalongkorn και Prince of Songkla, ενώ η επιστημονική περιγραφή του δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PhytoKeys. Το πιο απίστευτο; Δεν διαθέτει καθόλου χλωροφύλλη και εξαρτάται από μύκητες του εδάφους για να εξασφαλίσει τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται. Επιπλέον, παραμένει σχεδόν αόρατο για το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου, αφού βγαίνει στην επιφάνεια μόνο για λίγες εβδομάδες, κάνοντας τον εντοπισμό του πραγματική πρόκληση για τους επιστήμονες.
Με ύψος που φτάνει μόλις τα 12,5 εκατοστά, το Thismia daemona δύσκολα θα περνούσε απαρατήρητο από κάποιον που θα κατάφερνε να το εντοπίσει. Το άνθος του έχει σκούρο καφέ, σχεδόν μαύρο χρώμα, ενώ τρεις λοβοί σε κοκκινοπορτοκαλί αποχρώσεις θυμίζουν μάτια δαίμονα. Στο πάνω μέρος του διακρίνονται ακόμη τρεις λεπτές προεξοχές, που παραπέμπουν σε μικρά κέρατα.
Η συγκεκριμένη μορφολογία, σε συνδυασμό με τον κρυφό τρόπο ζωής του, αποτέλεσε την έμπνευση για την ονομασία του. Όπως αναφέρει το Earth.com, οι ερευνητές επέλεξαν το όνομα Thismia daemona για να αποτυπώσουν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του φυτού. «Σε συνδυασμό με τον κρυφό, υπόγειο και μυστηριώδη τρόπο ζωής του, συμφωνήσαμε ομόφωνα ότι το όνομα Thismia daemona αποτυπώνει τέλεια τη δαιμονική του φύση», εξήγησε ο ερευνητής Sahut Chantanaorrapint από το Πανεπιστήμιο Prince of Songkla.
Πώς επιβιώνει χωρίς καθόλου ηλιακό φως
Η εμφάνισή του δεν είναι το μοναδικό στοιχείο που κάνει το συγκεκριμένο φυτό να ξεχωρίζει. Σε αντίθεση με τη συντριπτική πλειονότητα των φυτών, το Thismia daemona δεν διαθέτει χλωροφύλλη, την ουσία που επιτρέπει τη φωτοσύνθεση και τη μετατροπή της ηλιακής ενέργειας σε χημική ενέργεια.
Αντί να αξιοποιεί το φως του ήλιου για να παράγει την τροφή του, εξαρτάται πλήρως από μύκητες που βρίσκονται στο έδαφος. Μέσω αυτής της σχέσης εξασφαλίζει τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται για να επιβιώσει, ακολουθώντας έναν τρόπο ζωής που διαφέρει ριζικά από εκείνον των περισσότερων φυτών που γνωρίζουμε.
Το μεγαλύτερο μέρος του κύκλου ζωής του εξελίσσεται κάτω από την επιφάνεια του εδάφους. Μόνο κατά την περίοδο της ανθοφορίας και της καρποφορίας εμφανίζεται πάνω από αυτήν, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τις πιθανότητες να εντοπιστεί στη φύση.
Το Thismia daemona ανήκει σε ένα γένος που περιλαμβάνει περίπου 120 αναγνωρισμένα είδη, τα οποία είναι γνωστά και ως «νεραϊδοφάναρα», εξαιτίας του χαρακτηριστικού σχήματος των ανθέων τους. Κανένα από αυτά δεν πραγματοποιεί φωτοσύνθεση. Με τη συγκεκριμένη ανακάλυψη, τα είδη του γένους που έχουν καταγραφεί στην Ταϊλάνδη φτάνουν τα 16.
Το φυτό ανακαλύφθηκε σε υψόμετρο που δεν περίμεναν οι επιστήμονες
Ένα ακόμη στοιχείο που έκανε εντύπωση στους ερευνητές ήταν το σημείο όπου βρέθηκε το φυτό. Το Thismia daemona εντοπίστηκε σε ορεινό αειθαλές δάσος, σε υψόμετρο 950 έως 970 μέτρων, ενώ τα περισσότερα συγγενικά του είδη συναντώνται σε υγρά τροπικά δάση που βρίσκονται σε χαμηλότερα υψόμετρα.
Η γενετική ανάλυση έδωσε, παράλληλα, σημαντικές πληροφορίες για την εξελικτική του συγγένεια. Ο πλησιέστερος γνωστός συγγενής του είναι το Thismia betung-kerihunensis, ένα είδος που απαντάται αποκλειστικά στο Βόρνεο.
Παραμένει, ωστόσο, ανοιχτό το ερώτημα αν το μυστηριώδες φυτό περιορίζεται στη συγκεκριμένη περιοχή της Ταϊλάνδης ή αν υπάρχει και σε άλλα σημεία της χώρας, καθώς και στη γειτονική Μιανμάρ. Η απάντηση δεν είναι εύκολη, αφού το φυτό παραμένει ορατό πάνω από το έδαφος μόνο για λίγες εβδομάδες κάθε χρόνο, αφήνοντας ένα πολύ περιορισμένο χρονικό περιθώριο για τον εντοπισμό του.
Πίσω από την εντυπωσιακή ανακάλυψη κρύβεται, όμως, και μια ανησυχητική πραγματικότητα. Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί λιγότερα από 50 φυτά, τα οποία βρίσκονται συγκεντρωμένα σε μία μικρή έκταση περίπου 50 στρεμμάτων.
Με βάση τα κριτήρια της Διεθνούς Ένωσης Προστασίας της Φύσης (IUCN), οι επιστήμονες κατατάσσουν το Thismia daemona στην κατηγορία «σε κρίσιμο κίνδυνο», καθώς ο εξαιρετικά περιορισμένος πληθυσμός του το καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτο. Το γεγονός ότι αναπτύσσεται μέσα σε ένα προστατευόμενο εθνικό πάρκο δεν αρκεί για να διασφαλίσει την επιβίωσή του. Η συχνή διέλευση επισκεπτών από τον βιότοπό του αποτελεί απειλή για το εύθραυστο περιβάλλον στο οποίο αναπτύσσεται.
Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές υπογραμμίζουν την ανάγκη να ληφθούν μέτρα για την προστασία του είδους, με τη συμμετοχή και των τοπικών κοινοτήτων. Η διατήρηση του φυσικού του περιβάλλοντος θεωρείται καθοριστική, ώστε αυτό το σπάνιο φυτό, που περνά σχεδόν απαρατήρητο κάτω από το έδαφος, να μην εξαφανιστεί προτού οι επιστήμονες προλάβουν να μάθουν περισσότερα για αυτό.
