Η νίκη των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο δεν καθησυχάζει την Τεχεράνη – Αναλυτές βλέπουν κίνδυνο νέας κλιμάκωσης, αλλά και πιθανή επιλογή καθυστέρησης των μεγάλων παραχωρήσεων
Με επιφυλακτικότητα παρακολουθεί η Τεχεράνη τις εξελίξεις στην Ουάσιγκτον μετά την επικράτηση των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία. Παρά την πολιτική αποδυνάμωση του Ντόναλντ Τραμπ, Ιρανοί αξιωματούχοι δεν αναμένουν ουσιαστική αλλαγή της αμερικανικής στάσης απέναντι στη χώρα τους.
Σύμφωνα με το RFE/RL, στο εσωτερικό του Ιράν διαμορφώνονται δύο πιθανά σενάρια: ενίσχυση της αδιαλλαξίας στις διαπραγματεύσεις ή αναμονή μέχρι την επόμενη αμερικανική κυβέρνηση, με αποφυγή σημαντικών παραχωρήσεων προς τον σημερινό πρόεδρο.
Χαμενεΐ: Καμία προσδοκία για θεμελιώδη αλλαγή
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, προειδοποίησε στις 4 Νοεμβρίου ότι όποιος περιμένει θεμελιώδη αλλαγή στην πολιτική των ΗΠΑ επειδή ενισχύθηκε το ένα κόμμα έναντι του άλλου κάνει σοβαρό λάθος.
Απέρριψε κάθε διάθεση υποχώρησης απέναντι στην Ουάσιγκτον, σε δήλωση για την επέτειο της κατάληψης της αμερικανικής πρεσβείας στην Τεχεράνη το 1979.
Την ίδια ώρα, συνεχίζονται έμμεσες επαφές Αμερικανών και Ιρανών διαπραγματευτών, κυρίως με τη μεσολάβηση του Κατάρ και του Πακιστάν, με στόχο τον τερματισμό της στρατιωτικής σύγκρουσης. Ο Τραμπ, ωστόσο, δεν έχει αποκλείσει νέα πλήγματα, αναφερόμενος σε στόχους που, κατά τον ίδιο, απομένουν να αντιμετωπιστούν, μεταξύ των οποίων ύποπτη πυρηνική εγκατάσταση.
Γιατί η εκλογική ήττα Τραμπ μπορεί να σκληρύνει την Τεχεράνη
Ο Χαμιντρεζά Αζίζι, αναλυτής για το Ιράν στο International Crisis Group, εκτιμά ότι υψηλόβαθμα στελέχη της ιρανικής ηγεσίας ερμηνεύουν το αποτέλεσμα ως δικαίωση της στάσης τους.
Αυτό θα μπορούσε, όπως προειδοποιεί, να ενισχύσει τις απαιτήσεις της Τεχεράνης: πρώτα άρση των κυρώσεων και του αποκλεισμού από τις ΗΠΑ και συμφωνία χωρίς μεγάλες παραχωρήσεις στο πυρηνικό πρόγραμμα.
Μια τέτοια σκλήρυνση ενδέχεται να αυξήσει τον κίνδυνο σύγκρουσης, ιδιαίτερα εάν ο Τραμπ επιχειρήσει να αντισταθμίσει την εσωτερική πολιτική ήττα με μια επιτυχία στο εξωτερικό. Πρόκειται για εκτίμηση του αναλυτή και όχι για προαναγγελθείσα αμερικανική απόφαση.
Το σενάριο της αναμονής – ροκανίζοντας τον χρόνο
Διαφορετική πιθανότητα περιγράφει ο Ντέιμον Γκόλριζ, διδάσκων στο Πανεπιστήμιο Εφαρμοσμένων Επιστημών της Χάγης: το Ιράν μπορεί να επιλέξει να περιμένει τη λήξη της θητείας Τραμπ, τον Ιανουάριο του 2029.
Με αυτή τη λογική, η Τεχεράνη θα απέφευγε σημαντικές υποχωρήσεις σήμερα, προσδοκώντας ευνοϊκότερες συνθήκες για μια πιο ανθεκτική συμφωνία με την επόμενη κυβέρνηση.
Ο Γκόλριζ επικαλείται ως προηγούμενο τις διαπραγματεύσεις επί Μπαράκ Ομπάμα, που οδήγησαν στη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα το 2015, καθώς και τις διπλωματικές επαφές επί Τζο Μπάιντεν.
Προβλέπει, πάντως, ότι η περίοδος θα παραμείνει ασταθής, με συνεχιζόμενη στρατιωτική και οικονομική πίεση. Κατά την εκτίμησή του, μια βιώσιμη λύση για το πυρηνικό πρόγραμμα και τις διαφορές γύρω από τα Στενά του Ορμούζ απαιτεί άμεσες, διαρκείς και ουσιαστικές διαπραγματεύσεις.
Η αλλαγή των συσχετισμών στο Κογκρέσο δεν αφαιρεί αυτομάτως από τον Αμερικανό πρόεδρο τα μέσα άσκησης εξωτερικής πολιτικής. Για την Τεχεράνη, το κρίσιμο ερώτημα είναι πώς θα αξιολογήσει ο Τραμπ την εκλογική του ήττα και αν θα απαντήσει με διαπραγμάτευση ή νέα κλιμάκωση.
