Η νέα δυνατότητα του Εξωδικαστικού Μηχανισμού επιτρέπει σε υπερχρεωμένα νοικοκυριά να διατηρήσουν την κύρια κατοικία τους
Τη δυνατότητα να προστατεύσουν την κύρια κατοικία τους, ακόμη και αν χρειαστεί να αποχωριστούν άλλα περιουσιακά στοιχεία, επέλεξαν 675 υπερχρεωμένοι δανειολήπτες μέσω του αναβαθμισμένου Εξωδικαστικού Μηχανισμού.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάζει η ΕΡΤ, μέσα σε περίπου ενάμιση μήνα από την ενεργοποίηση της νέας διαδικασίας, στις 21 Σεπτεμβρίου, εκατοντάδες οφειλέτες επέλεξαν να διαθέσουν προς πώληση εξοχικές κατοικίες, οικόπεδα και άλλα ακίνητα, προκειμένου να πετύχουν ευνοϊκότερους όρους αποπληρωμής και να διατηρήσουν την ιδιοκτησία του σπιτιού στο οποίο κατοικούν.
Η νέα δυνατότητα απευθύνεται σε δανειολήπτες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εξυπηρέτηση των οφειλών τους, αλλά διαθέτουν ακίνητη περιουσία πέραν της κύριας κατοικίας τους.
Πώς λειτουργεί η νέα διαδικασία
Μέχρι πρόσφατα, η ύπαρξη πρόσθετης ακίνητης περιουσίας μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τους όρους μιας ρύθμισης.
Ακόμη και ένας οφειλέτης με περιορισμένα εισοδήματα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπος με υψηλές μηνιαίες δόσεις, επειδή διέθετε ένα δεύτερο ακίνητο, ένα αγροτεμάχιο ή ένα εξοχικό.
Με τη νέα διαδικασία, κατά την υποβολή αίτησης στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, παρέχεται η δυνατότητα επιλογής ειδικού πεδίου για την προστασία της κύριας κατοικίας.
Εφόσον ο οφειλέτης επιλέξει αυτή τη λύση, η ακίνητη περιουσία του διαχωρίζεται σε δύο κατηγορίες.
Η πρώτη περιλαμβάνει την κύρια κατοικία, η οποία προστατεύεται από αναγκαστική εκτέλεση όσο τηρούνται οι όροι της ρύθμισης.
Η δεύτερη περιλαμβάνει τα υπόλοιπα ακίνητα, όπως εξοχικά, οικόπεδα, αγροτεμάχια, αποθήκες και επαγγελματικούς χώρους, τα οποία μπορούν να διατεθούν προς ρευστοποίηση για την αποπληρωμή των πιστωτών.
Χαμηλότερες δόσεις και μεγαλύτερο «κούρεμα» χρέους
Η βασική αλλαγή αφορά τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται η δυνατότητα αποπληρωμής του δανειολήπτη.
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο που περιγράφει το δημοσίευμα, η μηνιαία δόση διαμορφώνεται με βάση την εμπορική αξία της κύριας κατοικίας και το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα του νοικοκυριού, χωρίς να συνυπολογίζεται με τον ίδιο τρόπο η αξία των υπόλοιπων ακινήτων που προορίζονται για ρευστοποίηση.
Έτσι, η πρόταση αναδιάρθρωσης μπορεί να προβλέπει χαμηλότερη μηνιαία επιβάρυνση, μεγαλύτερη διαγραφή μέρους της οφειλής και μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο αποπληρωμής.
Για οφειλές προς χρηματοδοτικούς φορείς, η διάρκεια της ρύθμισης μπορεί να φτάσει έως τις 420 μηνιαίες δόσεις, δηλαδή τα 35 χρόνια.
Το ύψος της ελάφρυνσης εξαρτάται από τα οικονομικά δεδομένα κάθε οφειλέτη και τους όρους της τελικής συμφωνίας.
Τι συμβαίνει με τα υπόλοιπα ακίνητα
Η προστασία της κύριας κατοικίας συνοδεύεται από την υποχρέωση διάθεσης της υπόλοιπης ακίνητης περιουσίας για την απομείωση του χρέους.
Με την αποδοχή της πρότασης ρύθμισης, ο δανειολήπτης συναινεί στην εκούσια ρευστοποίηση των ακινήτων που έχουν ενταχθεί στη σχετική διαδικασία.
Η πώλησή τους πραγματοποιείται μέσω του μηχανισμού ηλεκτρονικών πλειστηριασμών, με τα ποσά που συγκεντρώνονται να κατευθύνονται στη μείωση της συνολικής οφειλής.
Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται το χρέος που απομένει προς αποπληρωμή, ενώ ο οφειλέτης μπορεί να διατηρήσει την κύρια κατοικία του.
Πότε κινδυνεύει ξανά η πρώτη κατοικία
Καθοριστική προϋπόθεση για τη διατήρηση της προστασίας είναι η συνεπής καταβολή των δόσεων που προβλέπει η συμφωνία.
Όσο ο δανειολήπτης εξυπηρετεί κανονικά τη ρύθμιση, η κύρια κατοικία παραμένει προστατευμένη σύμφωνα με τους όρους της.
Σε περίπτωση που σταματήσει να πληρώνει και χάσει τη ρύθμιση, η τράπεζα ή η εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων μπορεί να αποκτήσει εκ νέου το δικαίωμα αναγκαστικής εκτέλεσης και επί της κύριας κατοικίας.
Επομένως, η προστασία του ακινήτου συνδέεται άμεσα με την τήρηση της συμφωνίας αποπληρωμής.
Ποια είναι η διαφορά από την πτώχευση
Η νέα επιλογή του Εξωδικαστικού Μηχανισμού παρουσιάζεται ως εναλλακτική λύση για οφειλέτες που θέλουν να αποφύγουν τη διαδικασία πτώχευσης.
Στην πτώχευση φυσικών προσώπων προβλέπεται ρευστοποίηση της περιουσίας, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει και την κύρια κατοικία, με δυνατότητα απαλλαγής από τα υπόλοιπα χρέη υπό τις προϋποθέσεις του νόμου.
Για τους ευάλωτους οφειλέτες προβλέπεται επίσης ειδικό πλαίσιο απόκτησης και επαναμίσθωσης της κατοικίας τους, με δυνατότητα επαναγοράς μετά από 12 χρόνια, σύμφωνα με τους σχετικούς όρους.
Αντίθετα, μέσω της νέας δυνατότητας του εξωδικαστικού, ο δανειολήπτης μπορεί να παραμείνει ιδιοκτήτης της κύριας κατοικίας του, να αποφύγει τη δικαστική διαδικασία πτώχευσης και να συνεχίσει να διαχειρίζεται τα εισοδήματά του, εφόσον τηρεί τη συμφωνία.
Η επιλογή αυτή, ωστόσο, προϋποθέτει την αποδοχή της ρευστοποίησης άλλων ακινήτων και την οικονομική δυνατότητα συνεπούς εξυπηρέτησης της νέας ρύθμισης.
