«Θα γίνουν σύντομα», λέει ο Γκρόσι, «δεν υπάρχει τέτοιο σχέδιο» απαντά η Τεχεράνη
Τα πρώτα σημάδια τριβής μετά τη συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης άρχισαν να γίνονται ορατά την Τετάρτη, με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) και την ιρανική κυβέρνηση να δίνουν αντικρουόμενες εκδοχές σχετικά με το ζήτημα των επιθεωρήσεων στις πυρηνικές εγκαταστάσεις της χώρας.
Ο γενικός διευθυντής του ΔΟΑΕ, Ραφαέλ Γκρόσι, εμφανίστηκε βέβαιος ότι οι επιθεωρητές του Οργανισμού θα επιστρέψουν σύντομα στο Ιράν, προκειμένου να ελέγξουν τις πυρηνικές εγκαταστάσεις και τις δραστηριότητες που προβλέπονται από το νέο πλαίσιο συμφωνίας.
«Οι επιθεωρήσεις θα πραγματοποιηθούν»
Μιλώντας από την Ιαπωνία, ο επικεφαλής του ΔΟΑΕ υπογράμμισε ότι η πρόσβαση των επιθεωρητών προβλέπεται ρητά στο μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν Ουάσινγκτον και Τεχεράνη.
«Οι επιθεωρήσεις όντως θα πραγματοποιηθούν», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι απομένει να καθοριστούν οι ημερομηνίες, οι διαδικασίες και οι εγκαταστάσεις που θα επισκεφθούν οι εμπειρογνώμονες του Οργανισμού.
Ο Γκρόσι μάλιστα άφησε να εννοηθεί ότι η εφαρμογή του μνημονίου προϋποθέτει την παρουσία και τον έλεγχο του ΔΟΑΕ στις σχετικές πυρηνικές δραστηριότητες.
Η Τεχεράνη κρατά αποστάσεις
Λίγες ώρες αργότερα, ωστόσο, η ιρανική πλευρά έσπευσε να χαμηλώσει τους τόνους και να αμφισβητήσει ότι υπάρχει ήδη συμφωνία για πρόσβαση των επιθεωρητών.
Ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπάντι, ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει επί του παρόντος σχέδιο που να προβλέπει επιθεωρήσεις σε πυρηνικές εγκαταστάσεις ή σε υλικό που επλήγη κατά τη διάρκεια των αμερικανικών και ισραηλινών επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η πρόσβαση σε ευαίσθητες εγκαταστάσεις συνδέεται άμεσα με την τελική συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών και με συγκεκριμένα βήματα από πλευράς ΗΠΑ για την άρση των οικονομικών κυρώσεων.
«Ο θόρυβος των μέσων ενημέρωσης δεν μπορεί να επιβάλει τετελεσμένα επί του πεδίου», ανέφερε χαρακτηριστικά σε ανάρτησή του.
Το μεγάλο «αγκάθι» της συμφωνίας
Η διαφωνία θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς το ζήτημα των επιθεωρήσεων βρίσκεται στον πυρήνα των διαπραγματεύσεων για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Για τις δυτικές κυβερνήσεις και τον ΔΟΑΕ, η επιστροφή των επιθεωρητών αποτελεί βασική προϋπόθεση για την εφαρμογή της συμφωνίας και την επιβεβαίωση ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν παραμένει εντός των συμφωνημένων ορίων.
Από την άλλη πλευρά, η Τεχεράνη επιδιώκει να συνδέσει οποιαδήποτε πρόσβαση με συγκεκριμένες δεσμεύσεις της Ουάσινγκτον στο θέμα των κυρώσεων, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει απτά οικονομικά οφέλη πριν ανοίξει πλήρως τις εγκαταστάσεις της στους διεθνείς επιθεωρητές.
Κρίσιμες οι επόμενες 60 ημέρες
Το μνημόνιο κατανόησης που υπεγράφη την περασμένη εβδομάδα προβλέπει περίοδο 60 ημερών εντατικών διαπραγματεύσεων για την οριστική διευθέτηση των πιο ευαίσθητων ζητημάτων.
Ανάμεσά τους βρίσκονται το μέλλον του εμπλουτισμένου ουρανίου, η πρόσβαση των επιθεωρητών του ΔΟΑΕ, οι μηχανισμοί παρακολούθησης των πυρηνικών δραστηριοτήτων και η σταδιακή άρση των αμερικανικών κυρώσεων.
Η σημερινή ανταλλαγή δηλώσεων δείχνει ότι, παρά τη συμφωνία αποκλιμάκωσης, οι δύο πλευρές εξακολουθούν να απέχουν σημαντικά σε ορισμένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα της διαπραγμάτευσης.
